Licja

Z Wikipedii

Licja, Likia (łac. Lycia, z gr. Λυκία Lykia) – kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej w dzisiejszej Turcji, na południowo-zachodnich terenach prowincji Antalya. Licja jest otoczona przez trzy duże łańcuchy górskie: dwa należące do gór Taurus i jeden, największy o nazwie Bey Daglari. Licja to głównie górskie doliny oraz równiny przy wybrzeżach.

Pierwsze wzmianki o obywatelach Licji znajdują się w pismach egipskich i hetyckich z XV w. przed naszą erą. Wtedy to Licyjczycy byli zaangażowani w akty piractwa na Cyprze. Jest o nich mowa, gdy w 1295 roku walczyli w szeregach Hetytów przeciwko Egipcjanom. Według Homera Licyjczycy pierwsi pojawili się jako sprzymierzeńcy Troi w wojnach trojańskich. Wówczas na ich czele stali legendarni herosi Sarpedon i Glaukos.

Pierwsza okupacja Licji przyszła ze strony Persów, w 546 roku przed naszą erą. Wtedy to wojsko Cyrusa II Wielkiego zaatakowało ówczesną stolicę Licji, Ksantos. Wówczas to obywatele Ksantos stoczyli heroiczną walkę z Persami. Mając bardzo niewielu żołnierzy dzielnie stawili czoło potężnej armii achemenidzkiej. Przed walką rozpalili na akropolu ogień i nakazali swym żonom i dzieciom popełnić samobójstwo, sami wrzucili do ognia cały swój dobytek i poszli przeciwko Persom, walcząc odważnie do ostatniej kropli krwi, ale nie mieli szans ze wspaniałą armią Cyrusa, Achemenidzi zdobyli miasto, lecz zastali je puste. Do legendy przeszedł heroizm Licyjczyków.

Za panowania Persów w Ksantos osiedlono około 80 rodzin. Achemenidzka okupacja Licji była łagodna, od Licyjczyków żądano tylko regularnej daniny, a rządzić pozwolono dotychczasowym licyjskim władzom. Podczas perskiego okresu panowania rozkwit przeżyła licyjska gospodarka, wykuto pierwsze groby w skałach oraz do powszechnego użycia wszedł licyjski alfabet.

Podczas wojen greko-perskich, wojennej wyprawy Kserksesa, króla Persów Licyjczycy przysłali Persom około 50 statków bojowych.

W następnym wieku Ateńczycy podejmowali liczne próby skolonizowania korzystnie położonej Licji, ale udało im się utworzyć tylko jedno miasto - Phaselis. Następnym ważnym etapem w historii Licji jest okres hellenistyczny. Najpierw Licyjczycy oddali się w ręce Aleksandra Wielkiego, a później opiekę nad Licją przejęli Ptolemeusze. Okres hellenistyczny był dla Licyjczyków bardzo trudny. Oficjalnym językiem stał się grecki, wpływy greckie były widoczne w kulturze i sztuce. Słynne grobowce w skałach zastąpiono greckimi sarkofagami. W tym czasie utworzyła się ostateczna forma Federacji Licyjskiej.

Federacja Licyjska to pierwsza znana demokratyczna organizacja w dziejach. Na początku była to wspólnota miast z regionu, a później, w okresie hellenistycznym, osiągnęła ostateczną formę. Wówczas Unia składała się z 23 miast, które wchodziły w skład rady. Ksantos, Patara, Pinara, Tlos, Myra i Olympos - sześć największych miast Licji - miały po 3 głosy w radzie. Mniejsze miasta miały po dwa albo jeden głos. Im więcej głosów, tym wyższe były podatki i obciążenia publiczne dla obywateli miasta. Każdej jesieni rada zbierała się w innym mieście i obradowała, wybierając radę o nazwie Licjarch oraz zespół sędziów. Każdy urzędnik był wybierany z każdego miasta, proporcjonalnie do liczby głosów miasta. Głównym zadaniem rady było decydowanie o wojnie, pokoju, czy o przymierzach.

Na krótko, w 197 roku, panowanie nad Licją przejął Antioch III Wielki, jednak niedługo po tym został pokonany przez Rzymian pod Magnezją. Po tej bitwie Licja została przyłączona do Rodos, które było sprzymierzeńcem Miasta Wilczycy. W 167 roku Rzym po części zaakceptował niepodległość Licyjczyków i Federacja Licyjska mogła wrócić do swych obowiązków.

W 88 roku król Pontu Mitrydates VI Eupator najechał i przejął kontrolę nad zachodnią częścią Azji Mniejszej. Większość miast witała jego i jego wojska jako wyzwoliciela spod ciężkiej rzymskiej okupacji. Jednak Licyjczycy nie chcieli poddać się Eupatorowi. Ten, niezadowolony rozpoczął oblężenie, jednak w 84 r. został pokonany przez rzymskie wojska i był zmuszony do wycofania się z Licji.

Podczas wojen o władzę w republice rzymskiej, w 42 roku kontrolę nad Ksantos spróbował przejąć Marek Juniusz Brutus, jednak i tym razem, tak jak ponad 500 lat wcześniej, Ksantyjczycy woleli popełnić masowe samobójstwo, niż oddać się w ręce Brutusa. Następnie Brutus został pokonany przez rzymskie wojsko Antoniusza, który pozwolił Licyjczykom na niepodległość.

Licja była wówczas jedynym regionem Azji Mniejszej, który utrzymał niepodległość. Następni cesarze nie próbowali zagarnąć Licji, aż do Klaudiusza, który w 43 roku naszej ery uczynił z niej rzymską prowincję. W tym czasie Licja została zromanizowana, spadło znaczenie Federacji Licyjskiej, ale czasy rzymskie to również czas bogactwa wielu mieszkańców. Wówczas powstała zdecydowana większość licyjskich zabytków. Następnie na kulturę licyjską duży wpływ wywarło chrześcijaństwo, budowano wiele kościołów, później głównie w stylu bizantyjskim. Kultura licyjska przetrwała do ok. VIII wieku, do pierwszej fali najazdów Arabów.

Licyjczycy wierzyli, że po śmierci ich dusza jest przenoszona do świata pozaziemskiego przez demona w postaci ptaka, dlatego swoje groby umieszczali często na szczytach wysokich klifów. Licyjczycy doprowadzili do perfekcji budowanie grobów: złożonych z filarów, budowanych przede wszystkim dla licyjskich elit, sarkofagów, przeznaczonych dla mniej zamożnych ludzi i powstawały głównie w czasach romańskich, i najsłynniejszych - grobów wykutych w skałach, najczęściej przypominających domy. Wszystkie groby miały rozmaite płaskorzeźby, na których były przedstawiane głównie sceny z ceremonii pogrzebu.

Głównym bóstwem Licji była Leto, mityczna bogini, matka Apolla i Artemidy. Wierzono, że Leto była kochanką Zeusa i gdy dowiedziała się o tym zazdrosna Hera, zaczęła prześladować patronkę Licji. Wówczas Leto udała się do licyjskiego miasta, Patary, i tam zrodziła dwójkę swych dzieci – Apolla i Artemidę.

Licyjczycy mieli też swoich herosów. Najważniejszym jest legendarny Sarpedon, syn Zeusa i Leodamii, założyciel i przywódca Licji. Homer wspomina o nim, jako o dzielnym i odważnym liderze Licyjczyków w wojnie trojańskiej. Wierzono, że został pochowany w Ksantos, dlatego właśnie w Ksantos wybudowano duży kompleks czczący kult Sarpedona. Następnymi ważnymi bohaterami licyjskim byli Glaukos, kuzyn Sarpedona, dzielny wojownik spod Troi oraz Pandaros, łucznik który pod Troją ranił Menelaosa, króla Sparty, oraz Bellerofont, kolejny mityczny założyciel Licji.

Z kolei Amisodarus, król Licji, chował mityczną bestię Chimerę.

Kownacki: Złożono zażalenie ws. nazwania prezydenta chamem

Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama".

Bierze stypendium z 14 (!) kierunków studiów

Olsztyńska uczelnia ma w swoich szeregach żaka, który studiuje na... czternastu kierunkach. Luka w prawie sprawia, że na każdym z nich może pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu od początku 2008 roku zdążył dostać już ponad 10 tys. zł.

Kraków: Obława na włamywaczy, którzy potrącili policjanta

W Krakowie trwa obława na włamywaczy, którzy uciekając potrącili samochodem policjanta, który doznał niegroźnych obrażeń.

Roman Polański ma szansę na oczyszczenie z zarzutów o gwałt?

Prawnicy Romana Polańskiego zwrócili się do do sądu w Los Angeles o oddalenie zarzutu stosunku seksualnego z 13- letnią dziewczynką. Profesor Piotr Kruszyński uważa, że naruszenie procedur przez amerykańskiego sędziego może być podstawą oczyszczenia Polańskiego z zarzutów sprzed 30 lat. Prawnik podkreśla jednak, że dowiedzenie tego może być trudne.

Artyści i biznesmeni przemycają narkotyki. Kryzys na rynku

Policja jest w ostatnim czasie zbyt skuteczna w rozbijaniu gangów narkotykowych. Doszło do tego, że na rynku brakuje towaru. Powstały więc spółdzielnie osób często jeżdżących zagranicę. Każdy z wojażu przywozi dla siebie i znajomych narkotyki. Policja ma już namierzone takie spółdzielnie szczególnie popularne wśród biznesmenów i artystów estradowych - donosi ”Polityka”.

Rektorska komisja zbada sprawę "stosów zwłok"

- W Warszawie od lat jest bardzo źle - tak Konsultant Krajowy w Dziedzinie Medycyny Sądowej komentuje nasze doniesienia o postępowaniu ze zwłokami w Zakładzie Medycyny Sądowej przy ul. Oczki. Rektor Uniwersytetu Medycznego powołał dziś specjalną komisję, która ma się zająć tą sprawą. Ministerstwo Zdrowia milczy.

Burzliwa debata w Sejmie ws. odwołania marszałka Komorowskiego

Brak szacunku do głowy państwa, prorosyjskość, brak poczucia solidarności narodowej, związki z WSI, mentorsko-rezonerska tendencja - to tylko niektóre z cech, jakie Jarosław Kaczyński przypisał Bronisławowi Komorowskiemu przedstawiając w imieniu PiS-u wniosek o jego odwołanie. Stwierdził, że Bóg nie obdarzył Komorowskiego cechami niezbędnymi dla funkcji marszałka. Komorowski odpowiadając na zarzuty, stwierdził, że "Prawo i Sprawiedliwość jest partią niezwykle konsekwentną i konsekwentnie zwalcza Bronisława Komorowskiego".

Premier: Wetujący prezydent podejmuje się misji samobójczej

Premier Donald Tusk powiedział, że prezydent, który korzysta z prawa weta "zbyt często" podejmuje się "misji samobójczej w jakimś sensie". Bo - jak podkreślił szef rządu - Polacy nie akceptują polityki polegającej na przeszkadzaniu czy blokowaniu.

Chlebowski: Emerytury przejściowe dla nauczycieli do 2020 roku

PO i PSL porozumiały się w sprawie przejściowych emerytur dla nauczycieli - powiedział po środowym spotkaniu z ludowcami szef klubu PO Zbigniew Chlebowski. Koalicjanci chcą, aby emerytury przejściowe obowiązywały do 2020 roku, koszt dla budżetu szacują na 4 miliardy złotych.

Premier: mam powody sądzić, że po spotkaniu z Sarkozym powiem "yes, yes, yes"

Premier Donald Tusk powiedział, iż "ma powody sądzić", że jego sobotnie spotkanie z prezydentem Francji Nicolasem Sarkozym skończy się sukcesem i Polska osiągnie oczekiwany przez siebie kompromis w sprawie pakietu klimatyczno- energetycznego.