Ziołolecznictwo

Z Wikipedii

Ziołolecznictwo (fitoterapia, fitofarmakologia) - wiedza o lekach sporządzanych z przetworzonych bądź naturalnych surowców roślinnych pochodzących od roślin leczniczych. Zajmuje się poznaniem ich właściwości, mechanizmów działania na organizmy żywe, metabolizmu substancji czynnych w organizmie, możliwości zastosowania w leczeniu chorób, dawkowania, działania ubocznego i toksyczności.

Spis treści 1 Historia 2 Przykłady leków 3 Bibliografia 4 Zobacz też 5 Przypisy

[edytuj] Historia

Pierwsze wiadomości o ziołolecznictwie znajdują się w dokumentach historycznych Babilonii i Asyrii z okresu ok. 2000 lat p.n.e. Wśród roślin leczniczych wymieniano już wówczas: rumianek, lulek, szafran, piołun, lukrecję gładką, babkę, nagietek, fenkuł włoski i inne.

Jednak kolebką wiedzy lekarskiej był Egipt. Źródłem wiedzy o stanie lecznictwa egipskiego są napisy i rysunki zachowane na budowlach, odnalezione na papirusach oraz dzieła starożytnych pisarzy: Herodota i Pliniusza Starszego.

W Egipcie lecznictwem zajmowali się kapłani. Przy świątyniach uprawiano rośliny lecznicze, a leki były sporządzane w specjalnych komnatach, według ściśle ustalonych przepisów.

O lecznictwie egipskim najwięcej wiadomości przekazuje papirus Ebersa, zawierający około 900 recept różnych leków. Wśród surowców pochodzenia roślinnego (były też pochodzenia zwierzęcego) wymieniano: jałowiec jako lek moczopędny, korę granatowca jako środek usuwający tasiemce, piołun na apetyt. Poza tym wymieniane były: tatarak zwyczajny, mięta pieprzowa, lulek czarny, mirra, mak polny, aloes i wiele innych.

Na kontynencie europejskim wiedzę medyczną zapoczątkowali Grecy, którzy przejęli wiele z kultur egipskiej i egejskiej. Rozkwit nauk przypadał na V i IV wiek p.n.e. Lecznictwo w Grecji związane było z kultem religijnym i początkowo skupiało się w świątyniach. Stopniowo eliminowano pierwiastki magiczne i teurgiczne, nadając lecznictwu świecki charakter. Stopniowo rozwijała sie specjalizacja ludzi zajmujących się sporządzaniem leków. Pojawili się farmakopole odpowiedzialni za przyrządzanie leków i rizotomowie (gr. rhizotomoi) zajmujący sie szukaniem zbieraniem i przygotowywaniem ziół. Zioła były sprzedawane lekarzom i pacjentom w składach zwanych po grecku "apotheke". Od tego słowa wywodzi się dzisiejsza nazwa "apteka".

W czasach średniowiecza, rozwój ziołolecznictwa zawdzięczamy klasztorom. Zioła były hodowane w ogródkach przyklasztornych szczególnie benedyktyńskich. Rozwijała się wtedy sztuka prowadzenia zielników, które u schyłku średniowiecza był bardzo bogate i ilustrowane rycinami przedstawiającymi poszczególne gatunki. Przełomowej zmiany w dziejach ziołolecznictwa dokonał Paracelsus, który uważał, że Bóg dał ludziom lek (arcanum) na każdą chorobę i aby ułatwić im szukanie dodał odpowiednie znaki zewnętrze (sygnatury). W związku z tym Paracelsus ordynował rośliny o liściach nerkowatych na choroby nerek, surowce żółte na żółtaczkę, a makówki na bóle głowy. Paracelsus opracował też metody przetwarzania surowców roślinnych tak, aby wydobyć z nich arcanum - dziś nazwalibyśmy je aktywnym składnikiem. Z tego względu uważa się go za ojca fitochemii i farmakognozji.

[edytuj] Przykłady leków

• Czosnek pospolity obniża poziom cholesterolu całkowitego^[1].
• Składniki zielonej herbaty zwalniają podziały komórek raka piersi^[2].

[edytuj] Bibliografia

• Klemens Bartkowiak "Chwasty pożytecznymi ziołami", DK "Agora", 1985, Bydgoszcz
• Irena Gumowska "Ziółka i my", Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1985, Warszawa ISBN 83-7005-089-1
• Marian Janusz Kawałko "Historie ziołowe", KAW, 1986, Lublin ISBN 83-03-01600-8
• Czesław Klimuszko "Wróćmy do ziół" "NOVUM", 1988, Warszawa
• Leszek Marek Krześniak "Apteczka ziołowa" "Sport i Turystyka", 1986, Warszawa
• Leszek Marek Krześniak "Przyjemne i pożyteczne dla zdrowia i urody", PZD. KR, 1987, Warszawa
• Teodor Książkiewicz "Zielnik klasztorny Ojców Bonifratrów", COMES, 1992, Warszawa
• Barbara Kuźnicka, Maria Dziak "Zioła i ich zastosowanie" PZWL, 1984, Warszawa
• Eugeniusz Kuźniewski, Janina Augustyn-Puziewicz, PWN, 1986, Warszawa ISBN 83-01-04289-3
• Eliza Lamer-Zarawska "Zioła dla dzieci czyli Jak wychować zdrowo dziecko", ASTRUM, 1995, Wrocław
• Eliza Lamer-Zarawska "Zioła dla młodzieży", ASTRUM, 1996, Wrocław
• Eliza Lamer-Zarawska "Zioła w geriatrii", ASTRUM, 1997, Wrocław
• Andrew Laughin "Od arcydzięgla do żywokostu" ASTRUM, 1996, Wrocław
• Jerzy Lutomski, Jerzy Alkiewicz "Terapia lekami roślinnymi w zarysie", PZWL, 1984, Warszawa ISBN 83-200-0876-X
• Klaus Oberbeil, Christiane Lenz "Z apteczki babuni: warzywa i owoce, które leczą", "Świat Książki", 2003, Warszawa ISBN 83-7311-774-1
• Adam Paluch "Świat roślin w tradycyjnych praktykach leczniczych wsi polskiej", Wydaw. UW, 19884, Wrocław
• Witold Poprzęcki "Ziołolecznictwo" SPAR, 1989, Warszawa
• M. Scheffer "Terapia kwiatowa dr Bacha", MITTEL, 1992, Gdynia
• Jan Schulz, Edyta Überhuber "Leki z bożej apteki" ChIW "Znaki Czasu", 1990, Warszawa
• Andrzej Skarżyński "Magia ziół" "Alfa", 1991, Warszawa ISBN 83-7001-291-4
• Maria Treben "Apteka Pana Boga: porady i praktyka stosowania ziół leczniczych", Galeria Polskiej Książki, 1996, Warszawa ISBN 83-87071-50-1
• Marian Wiśniewski "Leczenie owocami, warzywami i zbożem", "Spes", 1997, Kraków ISBN 83-87186-43-0

[edytuj] Zobacz też

• Zielarstwo

Przypisy

Gorące krzesło Urbańskiego

Sławomir Siwek z zarządu TVP ma największe szanse na zastąpienie prezesa telewizji Andrzeja Urbańskiego.

Lech nagradza złego króla

Król Arabii Saudyjskiej Abdullah bin Abdulaziz Al Saud otrzyma przyznawaną po raz pierwszy Nagrodę Lecha Wałęsy. Decyzja kapituły nagrody wywołuje kontrowersje.

SLD pomoże odsunąć PiS od mediów

- Drugiego weta do ustawy medialnej nie poprzemy - mówi „Gazecie” wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński (SLD). - Bo mamy wolę, by jak najszybciej rozbić PiS-owski układ w mediach publicznych

Gej z orędzia chce się spotkać z Lechem Kaczyńskim

Brendan Fay, gej wykorzystany przez prezydenta w marcowym orędziu o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego, ubiega się o wizytę u Lecha Kaczyńskiego - pisze "Newsweek" na stronie internetowej.

''Fakty'' TVN bardziej popularne od ''Wiadomości'' TVP

Udział "Faktów" w grupie 4+ wyniósł w listopadzie br. 30,41 procent, jako jedyne w rankingu zanotowały wzrost udziału w rynku w stosunku do listopada 2007 roku. W tym samym miesiącu "Wiadomości" włączyło 30,17 proc. telewidzów.

Kownacki: Złożono zażalenie ws. nazwania prezydenta chamem

Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama".

Bierze stypendium z 14 (!) kierunków studiów

Olsztyńska uczelnia ma w swoich szeregach żaka, który studiuje na... czternastu kierunkach. Luka w prawie sprawia, że na każdym z nich może pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu od początku 2008 roku zdążył dostać już ponad 10 tys. zł.

Kraków: Obława na włamywaczy, którzy potrącili policjanta

W Krakowie trwa obława na włamywaczy, którzy uciekając potrącili samochodem policjanta, który doznał niegroźnych obrażeń.

Roman Polański ma szansę na oczyszczenie z zarzutów o gwałt?

Prawnicy Romana Polańskiego zwrócili się do do sądu w Los Angeles o oddalenie zarzutu stosunku seksualnego z 13- letnią dziewczynką. Profesor Piotr Kruszyński uważa, że naruszenie procedur przez amerykańskiego sędziego może być podstawą oczyszczenia Polańskiego z zarzutów sprzed 30 lat. Prawnik podkreśla jednak, że dowiedzenie tego może być trudne.

Burzliwa debata w Sejmie ws. odwołania marszałka Komorowskiego

Brak szacunku do głowy państwa, prorosyjskość, brak poczucia solidarności narodowej, związki z WSI, mentorsko-rezonerska tendencja - to tylko niektóre z cech, jakie Jarosław Kaczyński przypisał Bronisławowi Komorowskiemu przedstawiając w imieniu PiS-u wniosek o jego odwołanie. Komorowski odpowiada, że tego typu "insynuacje to potwarz i podłość". - Czy można mówić tak superpodle? - pytał Komorowski.