Medycyna weterynaryjna

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Medycyna weterynaryjna (potocznie weterynaria) - nauka traktująca o chorobach zwierząt, ich leczeniu oraz profilaktyce, higienie produktów pochodzenia zwierzęcego oraz zajmująca się ochroną ludzi przed chorobami pochodzenia odzwierzęcego.

Spis treści 1 Początki weterynarii 2 Diagnostyka weterynaryjna 3 Wybrane choroby zwierząt 4 Kształcenie lekarzy weterynarii 5 Specjalizacje lekarsko-weterynaryjne 6 Struktura weterynarii w Polsce 7 Zobacz też 8 Linki zewnętrzne

[edytuj] Początki weterynarii

Pierwsze zapiski historyczne o leczeniu zwierząt pochodzą z roku 3000 p.n.e. z Mezopotamii i dotyczą pierwszego w historii lekarza weterynarii o imieniu Urlugaledinna. W starożytnej Grecji leczeniu zwierząt poświęcał uwagę Hipokrates. Około 500 p.n.e. jako pierwszy dokonywał sekcji zwierząt dla celów naukowych Alkmeon. Arystoteles opisał niektóre choroby zwierząt, m.in. wściekliznę psów i nosaciznę koni.

Pierwszy szpital dla zwierząt powstał w Indiach za panowania króla Aśoki w III w. p.n.e. W średniowieczu na rozwój weterynarii wpływ wywarło szereg dzieł, m.in. Canon medicinae Avicenny, Anatomia del cavallo C. Ruiniego, opisy rozmaitych chorób zwierząt, m.in. w 1494 pierwszy opis ospy owiec F. Rabelais’go. W 1711 Włoch G.M. Lancisi pierwszy rozpoznał rinderpest (chorobę bydła).

Pierwszą uczelnią weterynaryjną była Wyższa Szkoła Weterynarii w Lyonie we Francji, założona w 1762 przez C. Bourgelata. W latach 70. XVIII w. powstały następne w Szwecji, w Hanowerze w Niemczech, w Danii oraz w Wiedniu.

W Polsce pierwszą książką o leczeniu zwierząt była Sprawa a lekarstwa końskie królewskiego kowala Conrada (1532). Pierwszą polską Szkołę Weterynaryjną założył w 1823 Ludwik Henryk Bojanus przy Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Wileńskiego. W 1840 w Warszawie powstała Szkoła Weterynaryjna, pod naciskami zaborcy zrusyfikowana i przemianowana w 1873 na Instytut Weterynaryjny. 1881 utworzono we Lwowie Szkołę Weterynarii, 1898 przekształconą w Akademię Weterynaryjną. 1927 otwarto Wydział Weterynaryjny na Uniwersytecie Warszawskim, przeniesiony 1952 do Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. 1945 w Puławach powstał Instytut Weterynarii, placówka naukowo-badawcza obejmująca szereg pracowni i zakładów naukowych, m.in. mikrobiologii, higieny zwierząt, anatomii patologicznej, parazytologii i chorób inwazyjnych, chorób bydła, świń, drobiu, ryb, owadów użytkowych, technologii i kontroli leków weterynaryjnych, badania produktów zwierzęcych.

Nauki podstawowe to zespół dziedzin obejmujących całość procesów zachodzących w prawidłowo funkcjonującym organizmie, a także wyjaśniające zachodzenie procesów chorobowych. Przygotowują lekarza weterynarii do zrozumienia zasady działania organizmu zwierzęcego. Należą do nich:

• Anatomia zwierząt
• Biochemia zwierząt
• Fizjologia zwierząt
• Histologia zwierząt
• Immunologia weterynaryjna
• Etologia
• Epidemiologia weterynaryjna
• Farmacja weterynaryjna
• Mikrobiologia weterynaryjna
• Immunologia kliniczna zwierząt
• Patofizjologia zwierząt
• Wirusologia weterynaryjna

Nauki kliniczne to zespół nauk ściśle ukierunkowanych na jedną dziedzinę zainteresowań. Ich opanowanie przygotowuje lekarza weterynarii do sprawnego działania w kierunku profilaktyki, diagnozy i leczenia poszczególnych schorzeń zwierząt. Należą do nich:

• Farmakologia weterynaryjna
• Toksykologia weterynaryjna
• Diagnostyka weterynaryjna
• Anatomia patologiczna zwierząt
  • Patomorfologia zwierząt
• Andrologia i biotechnologia zwierząt
• Anestezjologia i intensywna terapia weterynaryjna
• Choroby owadów
• Choroby ptaków
• Choroby ryb
• Choroby zwierząt egzotycznych
• Choroby zwierząt futerkowych
• Choroby zwierząt laboratoryjnych
• Choroby zwierząt łownych
• Dermatologia weterynaryjna
• Choroby wewnętrzne zwierząt
• Choroby zakaźne zwierząt
• Chirurgia weterynaryjna
  • Chirurgia dużych zwierząt
  • Chirurgia małych zwierząt
• Andrologia i sztuczne unasiennianie zwierząt
• Położnictwo i rozród zwierząt
• Parazytologia
• Profilaktyka weterynaryjna
• Ortopedia weterynaryjna
• Dietetyka weterynaryjna
• Radiologia weterynaryjna
• Weterynaria sądowa
• Higiena zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego

[edytuj] Diagnostyka weterynaryjna

• Diagnostyka obrazowa: zdjęcie rentgenowskie, endoskopia, USG, EKG, TK
• Diagnostyka laboratoryjna: morfologia krwi, badanie moczu, posiew, gazometria, skład osocza, biopsja
• Sprzęt medyczny: stetoskop, narzędzia chirurgiczne

[edytuj] Wybrane choroby zwierząt

• Afrykański pomór koni
• Afrykański pomór świń
• BSE (gąbczasta encefalopatia bydła)
• BVD/MD
• Choroba Aujeszkyego
• Choroba Tyzzera
• Choroba bornajska
• Choroba cieszyńska świń
• Choroba graniczna
• Choroba guzowata skóry
• Scrapie
• Choroba niebieskiego języka
• Choroba pęcherzykowa świń
• Choroba skokowa owiec
• Gorączka Q
• Gorączka doliny Rift
• Gruźlica (zwierzęta)
• Krowianka
• Księgosusz
• Listerioza
• Myksomatoza
• Nekrobacyloza
• Niedokrwistość zakaźna koni
• Niesztowica
• Nosacizna
• Nosówka
• Ospa krów
• Ospa rzekoma krów
• Otręt bydła
• Panleukopenia kotów
• Parwowiroza psów
• Pomór węgorzy
• Pomór świń
• Pryszczyca
• Ptasia grypa
• Pęcherzykowe zapalenie jamy ustnej
• Różyca
• Szelestnica
• Tularemia
• Tyfus koci
• Wibrioza
• Wirusowe zapalenie tętnic koni
• Wrzodzienica łososiowatych
• Wąglik
• Wścieklizna
• Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów
• Zakaźne zapalenie żołądka i jelit świń
• Zaraza płucna bydła
• Zgnilec
• Zołzy

[edytuj] Kształcenie lekarzy weterynarii

Studia na kierunku weterynaria w polskich uczelniach trwają 5,5 roku (wyjątek od Deklaracji Bolońskiej) jako jednostopniowe studia magisterskie zakończone uzyskaniem tytułu lekarza weterynarii, równorzędnego z tytułem magistra. Obecnie lekarzy weterynarii w Polsce kształci się na następujących uczelniach:

• Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
• Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
• Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
• Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Wydział Medycyny Weterynaryjnej

Uprawnienia dydaktyczne pozwalające kształcić w zakresie nauk weterynaryjnych, a także nadawać tytuły:

• lekarza weterynarii (lek. wet.), międzynarodowa nomenklatura: DVM
• doktora nauk weterynaryjnych (dr n. wet.), międzynarodowa nomenklatura: DVM Ph.D.
• doktora habilitowanego nauk weterynaryjnych (dr hab. n. wet.), międzynarodowa nomenklatura: Assistant Professor, DVM Ph.D.

oraz występować do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o nadanie tytułu:

• profesora nauk weterynaryjnych (prof. n. wet.), międzynarodowa nomenklatura: Professor, DVM Ph.D.

posiadają w Polsce:

• Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach (nie nadaje tytułów lek. wet)
• Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
• Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
• Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
• Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Wydział Medycyny Weterynaryjnej

[edytuj] Specjalizacje lekarsko-weterynaryjne

• Choroby przeżuwaczy
• Choroby koni
• Choroby trzody chlewnej
• Choroby psów i kotów
• Choroby drobiu oraz ptaków ozdobnych
• Choroby zwierząt futerkowych
• Użytkowanie i patologia zwierząt laboratoryjnych
• Choroby ryb
• Choroby owadów użytkowych
• Choroby zwierząt nieudomowionych
• Rozród zwierząt
• Chirurgia weterynaryjna
• Radiologia weterynaryjna
• Prewencja weterynaryjna i higiena pasz
• Higiena zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego
• Weterynaryjna diagnostyka laboratoryjna
• Epizootiologia i administracja weterynaryjna

[edytuj] Struktura weterynarii w Polsce

Zakładami leczniczymi dla zwierząt wg ustawy są:

• gabinet weterynaryjny
• przychodnia weterynaryjna
• lecznica weterynaryjna
• klinika weterynaryjna

We wszystkich wyżej przedstawionych zakładach, oprócz lekarzy weterynarii mogą być również zatrudniani technicy weterynarii, którzy posiadają kwalifikacje do wykonywania niektórych czynności weterynaryjnych.

Przy Wydziałach Medycyny Weterynaryjnej również funkcjonują kliniki weterynaryjne, które są jednocześnie jednostkami naukowo-dydaktycznymi, jak i zakładami lecznictwa zwierząt. Są to wysoce rozbudowane jednostki, zatrudniające wyspecjalizowanych we wszystkich dziedzinach weterynaryjnych lekarzy weterynarii, doktorów, doktorów habilitowanych, jak i profesorów nauk weterynaryjnych. Takie kliniki są zazwyczaj również wyposażone w wysoce specjalistyczne urządzenia diagnostyczne, jak chociażby tomograf komputerowy.

W całej Polsce funkcjonuje również Państwowa Inspekcja Weterynaryjna, która pełni nadzór nad mleczarniami, rzeźniami, i wszystkimi innymi zakładami trudniącymi się produkcją żywności pochodzenia zwierzęcego.

W każdym województwie zostali również powołani lekarze weterynarii, którzy również sprawują nadzór weterynaryjny na danym terenie. Są to:

• powiatowi lekarze weterynarii
• wojewódzcy lekarze weterynarii
• granicznymi lekarzami weterynarii

Nadzór nad Państwowa Inspekcją Weterynaryjną w kraju sprawuje zatrudniony w randze ministra Główny Lekarz Weterynarii. Aktualnie pełni tą funkcję:

• dr. n. wet. Ewa Lech.

Wszyscy czynni lekarze weterynarii należą do samorządu zawodowego w postaci Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej.Zajmuje się on sprawowaniem nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu lekarza weterynarii.

Centralnym laboratorium referencyjnym akredytowanym przez Unię Europejską w dziedzinie weterynarii jest Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

[edytuj] Zobacz też

• medycyna
• choroby zwierząt
• choroby odzwierzęce
• lekarz weterynarii
• Państwowy Instytut Weterynaryjny w Puławach
• technik weterynarii
• Wydziały Medycyny Weterynaryjnej
• IVSA

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Wydział Medycyny Weterynaryjnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
• Wydział Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
• Wydział Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
• Wydział Medycyny Weterynaryjnej Akademii Rolniczej w Lublinie
• Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

Gorące krzesło Urbańskiego

Sławomir Siwek z zarządu TVP ma największe szanse na zastąpienie prezesa telewizji Andrzeja Urbańskiego.

Lech nagradza złego króla

Król Arabii Saudyjskiej Abdullah bin Abdulaziz Al Saud otrzyma przyznawaną po raz pierwszy Nagrodę Lecha Wałęsy. Decyzja kapituły nagrody wywołuje kontrowersje.

SLD pomoże odsunąć PiS od mediów

- Drugiego weta do ustawy medialnej nie poprzemy - mówi „Gazecie” wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński (SLD). - Bo mamy wolę, by jak najszybciej rozbić PiS-owski układ w mediach publicznych

Gej z orędzia chce się spotkać z Lechem Kaczyńskim

Brendan Fay, gej wykorzystany przez prezydenta w marcowym orędziu o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego, ubiega się o wizytę u Lecha Kaczyńskiego - pisze "Newsweek" na stronie internetowej.

''Fakty'' TVN bardziej popularne od ''Wiadomości'' TVP

Udział "Faktów" w grupie 4+ wyniósł w listopadzie br. 30,41 procent, jako jedyne w rankingu zanotowały wzrost udziału w rynku w stosunku do listopada 2007 roku. W tym samym miesiącu "Wiadomości" włączyło 30,17 proc. telewidzów.

Kownacki: Złożono zażalenie ws. nazwania prezydenta chamem

Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama".

Bierze stypendium z 14 (!) kierunków studiów

Olsztyńska uczelnia ma w swoich szeregach żaka, który studiuje na... czternastu kierunkach. Luka w prawie sprawia, że na każdym z nich może pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu od początku 2008 roku zdążył dostać już ponad 10 tys. zł.

Kraków: Obława na włamywaczy, którzy potrącili policjanta

W Krakowie trwa obława na włamywaczy, którzy uciekając potrącili samochodem policjanta, który doznał niegroźnych obrażeń.

Roman Polański ma szansę na oczyszczenie z zarzutów o gwałt?

Prawnicy Romana Polańskiego zwrócili się do do sądu w Los Angeles o oddalenie zarzutu stosunku seksualnego z 13- letnią dziewczynką. Profesor Piotr Kruszyński uważa, że naruszenie procedur przez amerykańskiego sędziego może być podstawą oczyszczenia Polańskiego z zarzutów sprzed 30 lat. Prawnik podkreśla jednak, że dowiedzenie tego może być trudne.

Burzliwa debata w Sejmie ws. odwołania marszałka Komorowskiego

Brak szacunku do głowy państwa, prorosyjskość, brak poczucia solidarności narodowej, związki z WSI, mentorsko-rezonerska tendencja - to tylko niektóre z cech, jakie Jarosław Kaczyński przypisał Bronisławowi Komorowskiemu przedstawiając w imieniu PiS-u wniosek o jego odwołanie. Komorowski odpowiada, że tego typu "insynuacje to potwarz i podłość". - Czy można mówić tak superpodle? - pytał Komorowski.