Władysław Raczkiewicz
Z Wikipedii
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej |
|
| Władysław Raczkiewicz | |
 |
|
| 28 stycznia 1885 – 6 czerwca 1947 | |
| Partia polityczna | bezpartyjny |
| Poprzednik | Ignacy Mościcki |
| Okres urzędowania | od 30 września 1939 do 6 czerwca 1947 |
| Następca | August Zaleski |
| Pierwsza Dama | Jadwiga Raczkiewicz |
| Marszałek Senatu RP | |
| Okres urzędowania | od 9 grudnia 1930 do 3 października 1935 |
| Poprzednik | Julian Szymański |
| Następca | Aleksander Prystor |
Władysław Raczkiewicz (ur. 28 stycznia 1885 w Kutaisi w Gruzji, zm. 6 czerwca 1947 w Ruthin w Walii) – polski działacz polityczny, społeczny i wojskowy, uczestnik I wojny światowej i walk z bolszewikami, minister spraw wewnętrznych w czterech rządach II RP (w latach 1921, 1925-1926, 1935-1936), senator (z list BBWR) i marszałek Senatu III kadencji (1930-1935), wojewoda nowogródzki (1921-1924), wileński (1926-1931), krakowski (1935), pomorski (1936-1939), prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy (1934-1939), Prezydent RP na Uchodźstwie (1939-1947).
Spis treści |
[edytuj] Młodość i wykształcenie
Był synem Józefa sędziego i Ludwiki z Łukaszewiczów. W 1903 ukończył gimnazjum w Twerze. Studiował następnie prawo i matematykę na Uniwersytecie Petersburskim. Działał w jawnych i konspiracyjnych organizacjach młodzieżowych: nielegalnej Organizacji Młodzieży Narodowej i Związku Młodzieży Polskiej "Zet". By uciec przed represjami politycznymi przeniósł się do Dorpatu, gdzie w 1911 ukończył miejscowy uniwersytet[1].
Z wykształcenia prawnik, przed I wojną światową pracował jako adwokat w Mińsku.
[edytuj] I wojna światowa
W czasie wojny służył w armii rosyjskiej w stopniu chorążego (najniższy stopień oficerski w armii rosyjskiej). Po rewolucji lutowej organizował jednostki polskie w Rosji. [2]W 1917 należał do organizatorów Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego (Naczpol), którego został przewodniczącym na I Ogólnym Zjeździe Wojskowych Polaków w Piotrogradzie w dniach 8 – 22 czerwca 1917. Był przedstawicielem nurtu związanego z endecją i zwolennikiem tworzenia polskich sił zbrojnych na terenie Rosji. W 1918 był prezesem Rady Naczelnej Polskiej Siły Zbrojnej z siedzibą w Kijowie. Został kierownikiem Wydziału Wojskowego powstałego w Warszawie Komitetu Obrony Kresów Wschodnich. Walczył jako porucznik w Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Powołany na stanowisko zastępcy komisarza generalnego Ziem Wschodnich. [3]W 1918 brał udział w obronie Mińska przed bolszewikami, w 1920 dowodził ochotniczym oddziałem kresowym walczącym o Wilno.
[edytuj] Działalność polityczna w II RP
W listopadzie 1920 mianowany szefem Zarządu Terenów Przyfrontowych i Etapowych. Od grudnia 1920 do czerwca 1921 delegat przy rządzie Litwy Środkowej w Wilnie. Od czerwca do listopada 1921 był ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Wincentego Witosa. Od października 1921 do sierpnia 1924 był wojewodą nowogródzkim. Od sierpnia 1924 do maja 1925 delegat rządu w Wilnie. Od czerwca 1925 do maja 1926 był ponownie ministrem spraw wewnętrznych. Po przewrocie majowym był od maja 1926 do grudnia 1930 wojewodą wileńskim. Od listopada 1930 był senatorem z listy BBWR. Od grudnia 1930 marszałek Senatu. Od października 1935 do czerwca 1936 minister spraw wewnętrznych. Od lipca 1936 był wojewodą pomorskim. Był członkiem tzw. grupy zamkowej prezydenta Ignacego Mościckiego. [4]
Początkowo zbliżony do endecji, w latach trzydziestych XX wieku związał się z sanacją. Od 1934 prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy.
12 września 1939 rząd powierzył mu misję zorganizowania w Stanach Zjednoczonych pomocy tamtejszej Polonii dla ludności okupowanego kraju. 17 września przekroczył granicę rumuńską w Kutach. 27 września znalazł się w Paryżu. [5]
[edytuj] Prezydent RP
Po klęsce wrześniowej na podstawie artykułu 13 i 24 Konstytucji kwietniowej z 1935[6] mianowany następcą na stanowisku prezydenta przez Ignacego Mościckiego; objął urząd 30 września 1939. W 1939 zrezygnował z części uprawnień prezydenckich na rzecz premiera rządu[7] (tzw. umowa paryska).
Na początku grudnia 1939 wraz z cały rządem przeniósł się do Angers. Opuścił Francję jeszcze przed kapitulacją i udał się do Wielkiej Brytanii. Po przybyciu kuriera z okupowanego kraju Jana Karskiego, na prośbę żydowskiego podziemia wystosował 18 grudnia 1942 dramatyczny list do papieża Piusa XII, błagając go o publiczną obronę mordowanych Polaków i Żydów. [8]
Przeciwny układowi Sikorski-Majski z 30 VII 1941, zagroził ustąpieniem z urzędu. Pod presją Anglików odwołał ze stanowiska Naczelnego Wodza generała Kazimierza Sosnkowskiego wobec jego nieprzejednanej postawy w sprawie granic wschodnich.
[edytuj] Prezydent RP na uchodźstwie
Wbrew wcześniej dokonanym ustaleniom, przed śmiercią w swoim politycznym testamencie następcą mianował Augusta Zaleskiego. Odrzucenie uzgodnionego wcześniej kandydata, Tomasza Arciszewskiego z PPS, doprowadziło do secesji tej partii z rządu i spowodowało długotrwałe rozbicie emigracji polskiej w okresie powojennym, gdy wszystkie rządy koalicyjne odmówiły uznania polskim władzom wychodźczym na rzecz prokomunistycznego rządu w Warszawie.
Zmarł 6 czerwca 1947 w Ruthin w Walii. Pochowany został na Cmentarzu Lotników Polskich w Newark w Wielkiej Brytanii, gdzie spoczął obok generała Władysława Sikorskiego.
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- List Władysława Raczkiewicza do Ignacego Paderewskiego o powstaniu rządu emigracyjnego z dnia 30 IX 1939 roku
- Dekret prezydenta Władysława Raczkiewicza o tymczasowej organizacji władz na ziemiach polskich z 1 IX 1942 roku
| Poprzednik Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki |
 |
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 1939-1947 |
|
Następca Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie August Zaleski |
Wojciech Trąmpczyński • Julian Szymański • Władysław Raczkiewicz • Aleksander Prystor • Bogusław Miedziński
| W dniu zaprzysiężenia |
Wincenty Witos • Kazimierz Bartel • Witold Chodźko • Wiesław Chrzanowski • Ignacy Daszyński • Władysław Grabski • Jan Heurich p.o. • Władysław Kucharski • Józef Leśniewski • Gabriel Narutowicz • Stanisław Nowodworski • Edward Pepłowski • Juliusz Poniatowski • Maciej Rataj • Eustachy Sapieha • Leopold Skulski • Władysław Stesłowicz • Stanisław Śliwiński |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Ludwik Darowski • Jan Dąbski p.o. • Bolesław Grodziecki • Władysław Leon Grzędzielski • Jan Stanisław Jankowski • Zygmunt Jasiński • Jan Michalski • Stefan Przanowski • Władysław Raczkiewicz • Józef Raczyński • Konstanty Skirmunt • Bronisław Sobolewski • Kazimierz Sosnkowski • Jan Kanty Steczkowski • Jan Stefan Stoiński • Juliusz Trzciński • Ignacy Weinfeld p.o. |
| W dniu zaprzysiężenia |
Władysław Grabski • Karol Bertoni p.o. • Ludwik Darowski • Józef Kiedroń • Zdzisław Ludkiewicz • Bolesław Miklaszewski • Józef Raczyński p.o. • Mieczysław Rybczyński p.o. • Władysław Sołtan • Kazimierz Sosnkowski • Kazimierz Tyszka p.o. • Włodzimierz Wyganowski |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Stanisław Grabski • Zygmunt Hübner • Stanisław Janicki • Czesław Klarner • Wiesław Kopczyński • Władysław Raczkiewicz • Józef Radwan p.o. • Cyryl Ratajski • Władysław Sikorski • Gustaw Simon p.o. • Aleksander Skrzyński • Franciszek Sokal • Stanisław Thugutt • Maurycy Zamoyski • Jan Zawidzki p.o. • Antoni Żychliński |
| W dniu zaprzysiężenia |
Aleksander Skrzyński • Adam Chądzyński • Stanisław Grabski • Władysław Kiernik • Stefan Majewski p.o. • Jędrzej Moraczewski • Stanisław Osiecki • Stefan Piechocki • Władysław Raczkiewicz • Józef Radwan • Jerzy Zdziechowski • Bronisław Ziemięcki |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Norbert Barlicki • Jan Stanisław Jankowski p.o. • Mieczysław Rybczyński p.o. Lucjan Żeligowski |
| W dniu zaprzysiężenia |
Marian Zyndram-Kościałkowski • Eugeniusz Kwiatkowski • Józef Beck • Konstanty Chyliński p.o. • Roman Górecki • Władysław Jaszczołt • Emil Kaliński • Tadeusz Kasprzycki • Czesław Michałowski • Juliusz Poniatowski • Władysław Raczkiewicz • Juliusz Ulrych |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Stanisław Thugutt | Stanisław Wojciechowski | Józef Kuczyński | Leopold Skulski | Stanisław Downarowicz | Antoni Kamieński | Ludwik Darowski p.o. | Władysław Sikorski | Władysław Kiernik | Władysław Sołtan | Zygmunt Hübner | Cyryl Ratajski | Władysław Raczkiewicz | Stefan Smólski | Kazimierz Młodzianowski | Felicjan Sławoj Składkowski | Henryk Józewski | Bronisław Pieracki | Leon Kozłowski | Marian Zyndram-Kościałkowski | Felicjan Sławoj Składkowski
| Gej z orędzia chce się spotkać z Lechem Kaczyńskim |
Brendan Fay, gej wykorzystany przez prezydenta w marcowym orędziu o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego, ubiega się o wizytę u Lecha Kaczyńskiego - pisze "Newsweek" na stronie internetowej. |
| ''Fakty'' TVN bardziej popularne od ''Wiadomości'' TVP |
Udział "Faktów" w grupie 4+ wyniósł w listopadzie br. 30,41 procent, jako jedyne w rankingu zanotowały wzrost udziału w rynku w stosunku do listopada 2007 roku. W tym samym miesiącu "Wiadomości" włączyło 30,17 proc. telewidzów. |
| Kownacki: Złożono zażalenie ws. nazwania prezydenta chamem |
Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama". |
| Bierze stypendium z 14 (!) kierunków studiów |
Olsztyńska uczelnia ma w swoich szeregach żaka, który studiuje na... czternastu kierunkach. Luka w prawie sprawia, że na każdym z nich może pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu od początku 2008 roku zdążył dostać już ponad 10 tys. zł. |
| Kraków: Obława na włamywaczy, którzy potrącili policjanta |
W Krakowie trwa obława na włamywaczy, którzy uciekając potrącili samochodem policjanta, który doznał niegroźnych obrażeń. |
| Roman Polański ma szansę na oczyszczenie z zarzutów o gwałt? |
Prawnicy Romana Polańskiego zwrócili się do do sądu w Los Angeles o oddalenie zarzutu stosunku seksualnego z 13- letnią dziewczynką. Profesor Piotr Kruszyński uważa, że naruszenie procedur przez amerykańskiego sędziego może być podstawą oczyszczenia Polańskiego z zarzutów sprzed 30 lat. Prawnik podkreśla jednak, że dowiedzenie tego może być trudne. |
| Artyści i biznesmeni przemycają narkotyki. Kryzys na rynku |
Policja jest w ostatnim czasie zbyt skuteczna w rozbijaniu gangów narkotykowych. Doszło do tego, że na rynku brakuje towaru. Powstały więc spółdzielnie osób często jeżdżących zagranicę. Każdy z wojażu przywozi dla siebie i znajomych narkotyki. Policja ma już namierzone takie spółdzielnie szczególnie popularne wśród biznesmenów i artystów estradowych - donosi ”Polityka”. |
| Burzliwa debata w Sejmie ws. odwołania marszałka Komorowskiego |
Brak szacunku do głowy państwa, prorosyjskość, brak poczucia solidarności narodowej, związki z WSI, mentorsko-rezonerska tendencja - to tylko niektóre z cech, jakie Jarosław Kaczyński przypisał Bronisławowi Komorowskiemu przedstawiając w imieniu PiS-u wniosek o jego odwołanie. Komorowski odpowiada, że tego typu "insynuacje to potwarz i podłość". - Czy można mówić tak superpodle? - pytał Komorowski. |
| Premier: Wetujący prezydent podejmuje się misji samobójczej |
Premier Donald Tusk powiedział, że prezydent, który korzysta z prawa weta "zbyt często" podejmuje się "misji samobójczej w jakimś sensie". Bo - jak podkreślił szef rządu - Polacy nie akceptują polityki polegającej na przeszkadzaniu czy blokowaniu. |
| Chlebowski: Emerytury przejściowe dla nauczycieli do 2020 roku |
PO i PSL porozumiały się w sprawie przejściowych emerytur dla nauczycieli - powiedział po środowym spotkaniu z ludowcami szef klubu PO Zbigniew Chlebowski. Koalicjanci chcą, aby emerytury przejściowe obowiązywały do 2020 roku, koszt dla budżetu szacują na 4 miliardy złotych. |
