Tryb potencjalny
Z Wikipedii
Tryb potencjalny (także łac. modus potentialis) – w językoznawstwie: tryb zbliżony to trybu życzeniowego, wyrażający możliwość zaistnienia jakiejś sytuacji (w sensie prawdopodobieństwa). Występuje w niewielu językach, m.in. w niektórych językach ugrofińskich. Przejawia tendencję do zanikania.
Spis treści |
[edytuj] Język fiński
Tryb potencjalny tworzy się dodając partykułę -ne- do formy bezokolicznika (i uwzględniając asymilacje i inne zjawiska morfologiczne), a następnie końcówki osobowe.
Odmiana czasownika olla (być) w trybie potencjalnym czasu teraźniejszego:
minä lienen me lienemme sinä lienet te lienette hän lienee he/ne lienevät
Formę te tłumaczymy: może jestem, może jesteś itd.
Odmiana czasownika olla (być) w trybie potencjalnym czasu przeszłego
minä lienen ollut me lienemme olleet sinä lienet ollut te lienette olleet hän lienee ollut he lienevät olleet
Forma ta tłumaczy się: może byłem, może byłeś itd.
Odmiana czasownika tehdä (być) w trybie potencjalnym czasu teraźniejszego:
minä tehnen me tehnemme sinä tehnet te tehnette hän tehnee he tehnevät
Odmiana czasownika tehdä (być) w trybie potencjalnym czasu przeszłego:
minä lienen tehnyt me lienemme tehneet sinä lienet tehnyt te lienette tehneet hän lienee tehnyt he lienevät tehneet
[edytuj] Ekwiwalenty w innych językach
W większości języków tryb potencjalny nie istnieje, a prawdopodobieństwo oddaje się głównie przez konstrukcje modalne lub tryb łączący.
[edytuj] Język polski
W polszczyźnie najczęstszym sposobem wyrażenia możliwości jest użycie przysłówka może i czasownika w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego:
- On może przyjdzie.
Inną możliwością jest użycie czasownika móc i bezokolicznika:
- On może przyjść.
[edytuj] Język angielski
Przykładowo w języku angielskim do wyrażenia możliwości służy czasownik may i jego forma przeszła might:
- He may come - możliwe że przyjdzie.
Możliwość w przeszłości oddajemy przez czasownik can lub may i bezokolicznik czasu przeszłego:
- He may have done that - możliwe że to zrobił, on mógł to zrobić.
[edytuj] Język francuski
W języku francuskim używa się do tego celu trybu łączącego (subjonctif)
- C'est possible qu'il vienne - możliwe, że przyjdzie.
[edytuj] Język niemiecki
Możliwość wyraża się przez konstrukcję z czasownikiem modalnym mögen
ich mag wir mögen du magst ihr mögt er mag sie mögen
Jest to jednak konstrukcja formalna i rzadko używana we współczesnej niemczyźnie. Najczęściej możliwość wyraża się przez zdanie podrzędnie złożone: Es ist möglich dass... - i odpowiednią formę w trybie orzekającym.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- (fi) Lieneekö potentiaalikaan tarpeellinen? – Czy potentialis jest potrzebny?
| Gorące krzesło Urbańskiego |
Sławomir Siwek z zarządu TVP ma największe szanse na zastąpienie prezesa telewizji Andrzeja Urbańskiego. |
| Lech nagradza złego króla |
Król Arabii Saudyjskiej Abdullah bin Abdulaziz Al Saud otrzyma przyznawaną po raz pierwszy Nagrodę Lecha Wałęsy. Decyzja kapituły nagrody wywołuje kontrowersje. |
| SLD pomoże odsunąć PiS od mediów |
- Drugiego weta do ustawy medialnej nie poprzemy - mówi „Gazecie” wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński (SLD). - Bo mamy wolę, by jak najszybciej rozbić PiS-owski układ w mediach publicznych |
| Gej z orędzia chce się spotkać z Lechem Kaczyńskim |
Brendan Fay, gej wykorzystany przez prezydenta w marcowym orędziu o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego, ubiega się o wizytę u Lecha Kaczyńskiego - pisze "Newsweek" na stronie internetowej. |
| ''Fakty'' TVN bardziej popularne od ''Wiadomości'' TVP |
Udział "Faktów" w grupie 4+ wyniósł w listopadzie br. 30,41 procent, jako jedyne w rankingu zanotowały wzrost udziału w rynku w stosunku do listopada 2007 roku. W tym samym miesiącu "Wiadomości" włączyło 30,17 proc. telewidzów. |
| Kownacki: Złożono zażalenie ws. nazwania prezydenta chamem |
Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama". |
| Bierze stypendium z 14 (!) kierunków studiów |
Olsztyńska uczelnia ma w swoich szeregach żaka, który studiuje na... czternastu kierunkach. Luka w prawie sprawia, że na każdym z nich może pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu od początku 2008 roku zdążył dostać już ponad 10 tys. zł. |
| Kraków: Obława na włamywaczy, którzy potrącili policjanta |
W Krakowie trwa obława na włamywaczy, którzy uciekając potrącili samochodem policjanta, który doznał niegroźnych obrażeń. |
| Roman Polański ma szansę na oczyszczenie z zarzutów o gwałt? |
Prawnicy Romana Polańskiego zwrócili się do do sądu w Los Angeles o oddalenie zarzutu stosunku seksualnego z 13- letnią dziewczynką. Profesor Piotr Kruszyński uważa, że naruszenie procedur przez amerykańskiego sędziego może być podstawą oczyszczenia Polańskiego z zarzutów sprzed 30 lat. Prawnik podkreśla jednak, że dowiedzenie tego może być trudne. |
| Burzliwa debata w Sejmie ws. odwołania marszałka Komorowskiego |
Brak szacunku do głowy państwa, prorosyjskość, brak poczucia solidarności narodowej, związki z WSI, mentorsko-rezonerska tendencja - to tylko niektóre z cech, jakie Jarosław Kaczyński przypisał Bronisławowi Komorowskiemu przedstawiając w imieniu PiS-u wniosek o jego odwołanie. Komorowski odpowiada, że tego typu "insynuacje to potwarz i podłość". - Czy można mówić tak superpodle? - pytał Komorowski. |
