Teropody
Z Wikipedii
| Teropody | |
 Model Tyrannosaurus rex (Bałtowski Park Jurajski) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Podgromada | diapsydy |
| Nadrząd | dinozaury |
| Rząd | dinozaury gadziomiedniczne |
| Podrząd | teropody |
| Nazwa systematyczna | |
| Theropoda | |
| Marsh, 1881 | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".
Wszystkie były dwunożne i mięsożerne (drapieżniki, jak i padlinożercy). Poruszały się w postawie półwyprostowanej. Kończyny tylne długie silnie umięśnione z podudziem dłuższym od uda, dzięki którym potrafiły szybko biegać. Tylne kończyny były o 2/3 dłuższe od przednich i posiadały do trzech palców. Przednie kończyny krótsze od tylnych zakończone chwytnymi palcami (ich ilość była zredukowana: 1-4) z pazurami. Posiadały również długi ogon, który ułatwiał im szybką pogoń za ofiarą. Duże oczy wskazują na bardzo dobry wzrok. Zęby ostre sztyletowate, bocznie spłaszczone z ząbkowanymi krawędziami. Niektóre utraciły zęby na rzecz kostnego dzioba, otoczonego rogową warstwą. Mięśnie szczęk dobrze rozwinięte. Niektóre teropody (gł. maniraptory) były opierzone. Ich wielkość była różna, od maluchów wielkości kurczaka (epidendrozaur, skansoriopteryks) do kilkunastometrowych olbrzymów (np.: giganotozaur, karcharodontozaur).
Do najstarszych i najprymitywniejszych teropodów należą eoraptor i herrerazaury. Żyły od późnego triasu do końca kredy. Jedna z ich linii, ptaki, przetrwała jednak do dzisiaj. Ich skamieniałości znajdowano na wszystkich kontynentach.
[edytuj] Klasyfikacja
Wśród teropodów wyróżniamy trzy główne grupy: celofyzoidy (Coelophysoidea), np. celofyz; ceratozaury (Ceratosauria), np. ceratozaur czy karnotaur oraz tetanury (Tetanurae), np. allozaur, welociraptor czy tyranozaur.
Podrząd teropody (Theropoda)
- ?rodzaj eoraptor
- ?infrarząd Herrerasauria
- neoteropody (Neotheropoda)
- nadrodzina Coelophysoidea
- awerostry (Averostra)
- ceratozaury (Ceratosauria)
- nadrodzina: abelizauroidy (Abelisauroidea)
- nadrodzina: neoceratozaury (Neoceratosauria)
- tetanury (Tetanurae)
- nadrodzina Megalosauroidea
- rodzina Megalosauridae
- rodzina Spinosauridae
- Avetheropoda
- karnozaury (Carnosauria)
- nadrodzina Allosauroidea
- rodzina allozaury (Allosauridae)
- rodzina sinraptory (Sinraptoridae)
- rodzina karcharodontozaury (Carcharodontosauridae)
- nadrodzina Allosauroidea
- celurozaury (Coelurosauria)
- rodzina Coeluridae
- rodzina Compsognathidae
- nadrodzina tyranozauroidy (Tyrannosauroidea)
- rodzina tyranozaury (Tyrannosauridae)
- Maniraptoriformes
- ornitomimozaury
- rodzina garudymimy (Garudimimidae)
- rodzina harpymimidy (Harpymimidae)
- rodzina deinocheiry (Deinocheiridae)
- rodzina ornitomimy (Ornithomimidae)
- maniraptory
- owiraptorozaury
- rodzina awimimy (Avimimidae)
- rodzina kaudipteryksy (Caudipteridae)
- rodzina cenagnaty (Caenagnathidae)
- rodzina owiraptory (Oviraptoridae)
- terizinozauroidy
- rodzina terizinozaury (Therizinosauridae)
- deinonychozaury
- rodzina troodony (Troodontidae)
- rodzina dromeozaury (Dromaeosauridae)
- Avialae
- rodzina skansoriopteryksy (Scansoriopterygidae)
- ptaki (Aves)
- archeopteryksokształtne (Archeopterygiformes)
- rodzina archeopteryksy (Archeopterygidae)
- archeopteryksokształtne (Archeopterygiformes)
- owiraptorozaury
- ornitomimozaury
- karnozaury (Carnosauria)
- nadrodzina Megalosauroidea
- ceratozaury (Ceratosauria)
[edytuj] Filogeneza
Kladogram teropodów według Weishampel i in., 2004.[1]
| Theropoda |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska, Halszka (eds.) (2004). The Dinosauria, Second Edition. University of California Press., 861 pp.
Ceratozaury • Deinonychozaury • Karnozaury • Megalozauroidy • Ornitomimozaury • Owiraptorozaury • Tyranozauroidy
kategoria • klasyfikacja • lista • portal • wikiprojekt
ankylozaury • ceratopsy • ceratozaury • ornitopody • pachycefalozaury • prozauropody • stegozaury • tetanury • zauropody
biologia • paleontologia • paleobotanika • geologia • ewolucja
era mezozoiczna • trias • jura • kreda • wymieranie kredowe
| Gej z orędzia chce się spotkać z Lechem Kaczyńskim |
Brendan Fay, gej wykorzystany przez prezydenta w marcowym orędziu o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego, ubiega się o wizytę u Lecha Kaczyńskiego - pisze "Newsweek" na stronie internetowej. |
| ''Fakty'' TVN bardziej popularne od ''Wiadomości'' TVP |
Udział "Faktów" w grupie 4+ wyniósł w listopadzie br. 30,41 procent, jako jedyne w rankingu zanotowały wzrost udziału w rynku w stosunku do listopada 2007 roku. W tym samym miesiącu "Wiadomości" włączyło 30,17 proc. telewidzów. |
| Kownacki: Złożono zażalenie ws. nazwania prezydenta chamem |
Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama". |
| Bierze stypendium z 14 (!) kierunków studiów |
Olsztyńska uczelnia ma w swoich szeregach żaka, który studiuje na... czternastu kierunkach. Luka w prawie sprawia, że na każdym z nich może pobierać stypendium dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu od początku 2008 roku zdążył dostać już ponad 10 tys. zł. |
| Kraków: Obława na włamywaczy, którzy potrącili policjanta |
W Krakowie trwa obława na włamywaczy, którzy uciekając potrącili samochodem policjanta, który doznał niegroźnych obrażeń. |
| Roman Polański ma szansę na oczyszczenie z zarzutów o gwałt? |
Prawnicy Romana Polańskiego zwrócili się do do sądu w Los Angeles o oddalenie zarzutu stosunku seksualnego z 13- letnią dziewczynką. Profesor Piotr Kruszyński uważa, że naruszenie procedur przez amerykańskiego sędziego może być podstawą oczyszczenia Polańskiego z zarzutów sprzed 30 lat. Prawnik podkreśla jednak, że dowiedzenie tego może być trudne. |
| Artyści i biznesmeni przemycają narkotyki. Kryzys na rynku |
Policja jest w ostatnim czasie zbyt skuteczna w rozbijaniu gangów narkotykowych. Doszło do tego, że na rynku brakuje towaru. Powstały więc spółdzielnie osób często jeżdżących zagranicę. Każdy z wojażu przywozi dla siebie i znajomych narkotyki. Policja ma już namierzone takie spółdzielnie szczególnie popularne wśród biznesmenów i artystów estradowych - donosi ”Polityka”. |
| Burzliwa debata w Sejmie ws. odwołania marszałka Komorowskiego |
Brak szacunku do głowy państwa, prorosyjskość, brak poczucia solidarności narodowej, związki z WSI, mentorsko-rezonerska tendencja - to tylko niektóre z cech, jakie Jarosław Kaczyński przypisał Bronisławowi Komorowskiemu przedstawiając w imieniu PiS-u wniosek o jego odwołanie. Komorowski odpowiada, że tego typu "insynuacje to potwarz i podłość". - Czy można mówić tak superpodle? - pytał Komorowski. |
| Premier: Wetujący prezydent podejmuje się misji samobójczej |
Premier Donald Tusk powiedział, że prezydent, który korzysta z prawa weta "zbyt często" podejmuje się "misji samobójczej w jakimś sensie". Bo - jak podkreślił szef rządu - Polacy nie akceptują polityki polegającej na przeszkadzaniu czy blokowaniu. |
| Chlebowski: Emerytury przejściowe dla nauczycieli do 2020 roku |
PO i PSL porozumiały się w sprawie przejściowych emerytur dla nauczycieli - powiedział po środowym spotkaniu z ludowcami szef klubu PO Zbigniew Chlebowski. Koalicjanci chcą, aby emerytury przejściowe obowiązywały do 2020 roku, koszt dla budżetu szacują na 4 miliardy złotych. |
