Spółgłoska zwarta

Z Wikipedii

Spółgłoski zwarte powstają, gdy w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową (zwarcia, implozji), po czym następuje gwałtownej jej przerwanie (rozwarcie, wybuch, eksplozja, plozja). Spółgłoski zwarte z plozją nazywa się spółgłoskami zwarto-wybuchowymi.

Spółgłoski zwarte należą do najbardziej rozpowszechnionych dźwięków w językach świata. Prawie wszystkie języki posiadają głoski [p, t, k], a wyjątkowych wypadkach, gdy którejś z nich brak zwarcie krtaniowe ([ʔ]) ma status fonemu.

Spis treści 1 Artykulacja 2 Przykłady 3 Terminologia 4 Linki zewnętrzne

[edytuj] Artykulacja

W artykulacji spółgłosek zwarto-wybuchowych można wyróżnić następujące fazy:

• implozja - w jamie ustnej dochodzi do zablokowanie przepływu powietrza,
• zwarcie - napływające z płuc powietrze zatrzymuje się przed utworzoną blokadą,
• plozja - narastające ciśnienie przerywa zaporę, dochodzi do eksplozji.

Spółgłoski zwarte mogą też być artykułowane bez plozji. W języku wietnamskim wygłosowe spółgłoski zwarte wymawiane są bez plozji.

Spółgłoski zwarte, w szczególności bezdźwięczne, mogą też być wymawiane z przydechem.

Zwartym spółgłoskom bezdźwięcznym może towarzyszyć dodatkowe zwarcie strun głosowych, mówimy się wtedy o spółgłoskach ejektywnych.

[edytuj] Przykłady

W alfabecie fonetycznym IPA wymienione są m.in. następujące spółgłoski zwarte:

• dwuwargowe
  • [p] (posłuchaj ^?/i), [b] (posłuchaj ^?/i)
• przednojęzykowe
  • [t] (posłuchaj ^?/i ), [d] (posłuchaj ^?/i)
• przednojęzykowe z retrofleksją
  • [ʈ] (posłuchaj ^?/i), [ɖ] (posłuchaj ^?/i)
• środkowojęzykowe
  • [c] (posłuchaj ^?/i), [ɟ] (posłuchaj ^?/i)
• tylnojęzykowe
  • [k] (posłuchaj ^?/i), [ɡ] (posłuchaj ^?/i)
• języczkowe
  • [q] (posłuchaj ^?/i), [ɢ] (posłuchaj ^?/i)
• nagłośniowa
  • [ʡ]
• krtaniowa (zwarcie krtaniowe)
  • [ʔ] (posłuchaj ^?/i)

[edytuj] Terminologia

Spółgłoski zwarte z plozją to inaczej spółgłoski zwarto-rozwarte, spółgłoski plozywne. Spółgłoski zwarte razem ze spółgłoskami nosowymi i zwarto-szczelinowymi tworzą wspólnie klasę spółgłosek okluzywnych (od łac. occlusio - zamknięcie).

[edytuj] Linki zewnętrzne

Spółgłoski zwarte w sindhi (łącznie 24 spółgłoski zwarte)

Związkowcy sparaliżują dziś stolicę

Przed Sejmem i Kancelarią Premiera Rady Ministrów odbędzie się dziś kolejny protest "Solidarności" przeciwko rządowym zmianom w systemie emerytalnym. W akcji, którą koordynuje Region Śląsko-Dąbrowski, weźmie udział kilka tysięcy związkowców. Zapowiada się paraliż komunikacyjny stolicy.

Stasiak: USA nie zrezygnują z tarczy. To zbyt ważne

Władysław Stasiak jest przekonany, że polsko- amerykańska umowa o tarczy antyrakietowej będzie realizowana po objęciu urzędu prezydenta przez Baracka Obamę.

Przed komisją ds. nacisków może stanąć o. Rydzyk

Posłowie sejmowej komisji śledczej ds. nacisków nie wykluczają, że wezwą na przesłuchanie dyrektora Radia Maryja o. Tadeusza Rydzyka, informuje "Rzeczpospolita".

"Życie Warszawy": czy za dwa lata o stolicę powalczą same panie?

Politycy największych partii zaczynają zastanawiać się, kogo wystawią za dwa lata w wyborach na prezydenta stolicy - pisze "Życie Warszawy". Gazeta sugeruje, że może być to walka samych pań.

Tablice niepamięci o Żydach

Ani jeden Żyd nie znalazł się na tablicach upamiętniających mieszkańców Brzeska - ofiary obozów koncentracyjnych

Stypendium tylko państwowe?

Lubelski sąd uznał wczoraj, że studenci nie powinni otrzymywać stypendiów od samorządów. Po kieszeni mogą dostać studenci w całej Polsce

Zawieszenie Farfała za Czabańskiego?

Sypie się koalicja PiS-LPR-Samoobrona w mediach publicznych. PiS chce ukarać „przystawki” za zawieszenie dwóch swoich ludzi w publicznym radiu - Krzysztofa Czabańskiego i Jerzego Targalskiego.

Szpitale wbrew prezydentowi

Lech Kaczyński wczoraj zapowiedział, że zablokuje ustawę o komercjalizacji szpitali. Ale samorządów lokalnych weto nie zatrzyma - 50 szpitali już szykuje się do przekształcenia w spółki.