Roman Polański
Z Wikipedii
| Roman Polański | |
Roman Polański podczas Festiwalu Filmowego w Karlowych Varach |
|
| Prawdziwe nazwisko | Rajmund Liebling[1] |
| Data i miejsce urodzenia | 18 sierpnia 1933 |
| Zawód | reżyser scenarzysta aktor |
| Nagrody | |
| Oscar | |
| 2002: Pianista (Najlepsza Reżyseria) | |
| Nagroda na MFF w Cannes | |
| 2002: Pianista (Najlepsza Reżyseria) | |
| Ważne filmy | |
| 1968: Dziecko Rosemary 1974: Chinatown 2002: Pianista |
|
| Profil na IMDb | |
Roman Polański, urodzony jako Raymond Roman Liebling (ur. 18 sierpnia 1933) – polski reżyser, scenarzysta, aktor filmowy i teatralny oraz producent filmowy.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodzony w polsko-żydowskiej rodzinie w Paryżu, która w 1937 przeniosła się do Krakowa. Ojciec Polańskiego - Ryszard Polański (lub Liebling) był malarzem i producentem tworzyw. Matka - Bula Polańska (z domu Katz-Przedborska) - urodziła się w Rosji.
Okres wojny spędził w getcie w Krakowie, a potem we wsi Wysoka koło Wadowic, na górze Mosiórka, gdzie ukrywał się pod nazwiskiem Roman Wilk.
Od 1948 występował w teatrze, a na ekranie zadebiutował w 1953. Od 1954 studiował reżyserię w Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, którą skończył, jednak nie zdobył dyplomu. W 1959 ożenił się z aktorką Barbarą Kwiatkowską, znaną z debiutu w filmie Ewa chce spać, oraz występu w Jowicie. Małżeństwo skończyło się rozwodem w 1962. W filmie zaczynał jako aktor na planie u Andrzeja Wajdy w przełomowym dziele Pokolenie (1954). Stworzył etiudy szkolne i filmy krótko metrażowe Rozbijemy zabawę, Dwaj ludzie z szafą, Gdy spadają anioły, Ssaki, współpracując z Krzysztofem Komedą, z którym pracować będzie do śmierci kompozytora w 1969 roku. Jako aktor wystąpił m.in w filmach Do widzenia, do jutra Janusza Morgensterna, Lotna czy Niewinni czarodzieje Wajdy, z którym po latach spotkał się w pracy przy filmie Zemsta w roli Papkina.
Później wyjechał do Paryża i wrócił w 1961, aby nakręcić Nóż w wodzie. Za film ten uzyskał nominację do Oskara, co otworzyło mu drzwi do międzynarodowej kariery reżyserskiej. Następnie wrócił do Europy Zachodniej i pracował głównie we Francji tworząc film Wstręt z Catherine Deneuve i w Wielkiej Brytanii reżyserując wybitne dzieło Matnia. 20 stycznia 1968 ożenił się z Sharon Tate i w tym samym roku wyjechał do Hollywood. Tam zrealizował swoje najgłośniejsze amerykańskie produkcje Dziecko Rosemary (2 nominacje do Oskara i 1 przyznany), Chinatown (11 nominacji do Oskara i jeden przyznany) z Jackiem Nicholsonem, Tess (6 nominacji do Oskara i 3 przyznane).
9 sierpnia 1969 jego ciężarna żona została zamordowana przez sektę Charlesa Mansona. W 1978 został oskarżony o zgwałcenie 13-letniej Samanthy Geimer. Zawarł ugodę z prokuraturą, w której przyznał się do stosunków seksualnych z nieletnią [2]. Sąd pozostawił Polańskiemu 90 dni na dokończenie projektu, ale przed ogłoszeniem wyroku Polanski uciekł do Paryża, gdzie do dzisiaj mieszka. W swej autobiografii Roman by Polanski oskarżył matkę Samanthy o podsunięcie mu córki i szantaż w celu zdobycia angażu. Od 1989 roku żonaty z francuską aktorką i modelką Emmanuelle Seigner, z którą ma dwoje dzieci: córkę Morgane i syna Elvisa.
Laureat Złotej Palmy na festiwalu w Cannes za najlepszy film i Oscara w 2003 roku za reżyserię Pianisty. Statuetki nie odebrał z powodu nadal aktualnego listu gończego wystawionego w związku z zarzutem zgwałcenia Samanthy Geimer, po którym opuścił USA unikając wyroku.
[edytuj] Filmografia
[edytuj] reżyser
Filmy krótkometrażowe
- Morderstwo (1957)
- Uśmiech zębiczny (1957)
- Rozbijemy zabawę (1957)
- Dwaj ludzie z szafą (1958)
- Gdy spadają anioły (1959)
- Lampa (1959)
- Ssaki (1961)
- Gruby i chudy (Gros et le maigre, Le, 1961)
Filmy pełnometrażowe
- Nóż w wodzie (1962)
- Najpiękniejsze oszustwa świata (Plus belles escroqueries du monde, Les, 1964)
- Wstręt (Repulsion, 1965)
- Matnia (Cul-de-sac, 1966)
- Nieustraszeni pogromcy wampirów (The Fearless Vampire Killers, 1967)
- Dziecko Rosemary (Rosemary's Baby, 1968)
- Tragedia Makbeta (The Tragedy of Macbeth, 1971)
- Co? (What?, 1972)
- Chinatown (1974)
- Lokator (Locataire, Le, 1976)
- Tess (1979)
- Piraci (Pirates, 1986)
- Frantic (1988)
- Gorzkie gody (Bitter Moon, 1992)
- Śmierć i dziewczyna (Death and the Maiden, 1994)
- Dziewiąte Wrota (The Ninth Gate, 1999)
- Pianista (The Pianist, 2002)
- Oliver Twist (2005)
[edytuj] scenarzysta
- Zaczarowany rower (1955)
- Rozbijemy zabawę (1957)
- Morderstwo (1957)
- Uśmiech zębiczny (1957)
- Dwaj ludzie z szafą (1958)
- Lampa (1959)
- Gdy spadają anioły (1959)
- Ssaki (1961)
- Gruby i chudy (Gros et le maigre, Le, 1961)
- Nóż w wodzie (1962)
- Czy lubicie kobiety? (Aimez-vous les femmes?, 1964)
- Najpiękniejsze oszustwa świata (Plus belles escroqueries du monde, Les, 1964)
- Wstręt (Repulsion, 1965)
- Matnia (Cul-de-sac, 1966)
- Nieustraszeni pogromcy wampirów (The Fearless Vampire Killers, 1967)
- Dziecko Rosemary (Rosemary's Baby, 1968)
- Fille d'en face, La (1968)
- Dzień na plaży (A Day at the Beach, 1970)
- Bateau sur l'herbe, Le (1971)
- Tragedia Makbeta (The Tragedy of Macbeth, 1971)
- Co? (What?, 1972)
- Chinatown (1974)
- Lokator (Locataire, Le, 1976)
- Tess (1979)
- Piraci (Pirates, 1986)
- Frantic (1988)
- Gorzkie gody (Bitter Moon, 1992)
- Dziewiąte Wrota (The Ninth Gate, 1999)
- Oliver Twist (2005)
[edytuj] aktor
- Trzy opowieści (1953) jako Genek
- Pokolenie (1954) jako Mundek
- Dzień bez słońca (1954) jako Chłopiec
- Zaczarowany rower (1955) jako Adaś
- Trzy starty (1955) jako Brat Basi słuchający relacji z zawodów w radio
- Antek (1955) jako Antek
- Koniec nocy (1956) jako Mały
- Wraki (1956) jako Romek
- Eroica - Symfonia bohaterska w dwóch częściach (Eroica, 1957) jako Kolędnik
- Dwaj ludzie z szafą (1958) jako Chuligan #2
- Zadzwońcie do mojej żony (1958) jako Tancerz
- Lotna (1959) jako muzyk
- Lampa (1959) jako przechodzień
- Gdy spadają anioły (1959) jako żołnierz i stara kobieta
- Do widzenia, do jutra (1960) jako Student
- Niewinni czarodzieje (1960) jako Dudzio
- Zezowate szczęście (1960) jako Korepetytor
- Ostrożnie, Yeti! (1960) jako Kierowca
- Samson (1961)
- Gruby i chudy (Gros et le maigre, Le, 1961) jako Chudy
- Nóż w wodzie (1962) jako Chłopak (głos)
- Nieustraszeni pogromcy wampirów (The Fearless Vampire Killers, 1967) jako Alfred
- The Magic Christian (1969) jako Słuchacz
- Co? (What?, 1972) jako Mosquito
- Krew dla Draculi (Blood for Dracula, 1974) jako Człowiek w tawernie
- Chinatown (1974) jako mężczyzna z nożem
- Lokator (Locataire, Le, 1976) jako Trelkovsky
- Chassé-croisé (1982)
- En attendant Godot (1989) jako Lucky
- Back in the U.S.S.R. (1992) jako Kurilov
- Czysta formalność (Pura formalità, Una, 1994) jako Inspektor
- Śmiertelne zmęczenie, (Grosse Fatigue, 1994)
- Hommage à Alfred Lepetit (2000)
- Zemsta (2002) jako Józef Papkin
- Godziny szczytu 3 (2007) jako Detektyw Jacques
[edytuj] producent
- Gruby i chudy (Gros et le maigre, Le, 1961)
- Dzień na plaży (A Day at the Beach, 1970)
- Afternoon of a Champion (1972)
- Gorzkie gody (Bitter Moon, 1992)
- Castelnuovo (1999)
- Dziewiąte Wrota (The Ninth Gate, 1999)
- Pianista (The Pianist, 2002)
- Oliver Twist (2005)
[edytuj] Opieka artystyczna
Przypisy
[edytuj] Literatura
- Tylski, Alexandre (2004). "Roman Polanski - ses premiers films polonais". Lyon: Aleas. 159 s. ISBN 2-84301-109-4
- Tylski, Alexandre (2006). "Roman Polanski". Rzym: Gremese. 125 s. ISBN 88-7301-599-9
- Tylski, Alexandre (2006). "Roman Polanski l'art de l'adaptation. Paryż: L'Harmattan. 278 s. ISBN 2-296-00797-X
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Roman Polański – życie i twórczość (opr. Mariusz Kubik) – "Gazeta Uniwersytecka UŚ", wydanie specjalne, czerwiec 2000; Uniwersytet Śląski, Katowice
- Mariusz Kubik – "Roman Polański – Doktor H.C. PWSFTViT w Łodzi", "Gazeta Uniwersytecka UŚ", nr 3 (82), grudzień 2000; Uniwersytet Śląski, Katowice
- Roman Polański w NNDB (en)
- Roman Polański w bazie filmweb.pl
Rower • Morderstwo •Uśmiech zębiczny • Rozbijemy zabawę • Dwaj ludzie z szafą • Lampa •
Gdy spadają anioły • Ssaki • Gruby i chudy •Nóż w wodzie • Wstręt • Matnia •
Nieustraszeni pogromcy wampirów • Dziecko Rosemary • Makbet • Co? • Chinatown • Lokator • Tess •
Piraci • Frantic • Gorzkie gody • Śmierć i dziewczyna • Dziewiąte Wrota • Pianista • Oliver Twist
| Zginęła porażona prądem, osierociła sześcioro dzieci |
42-letnia kobieta zginęła od porażenia prądem we wsi Kropiwne Stare na Suwalszczyźnie (Podlaskie). Kobieta osierociła sześcioro dzieci. |
| "Grał tak, żeby pomagać kolegom" |
- Był to jeden z tych kolegów aktorów, którzy grają raczej żeby pomóc swojemu partnerowi. To jest bardzo trudne. To jest wielka umiejętność, to jest bardzo trudne. Niewielu aktorów to ma - Janek miał - wspomina zmarłego dziś Jana Machulskiego Leonard Pietraszak, jego filmowy partner z "Vabank" |
| Postulaty liberalizacji polskiej polityki antynarkotykowej |
Obowiązująca w Polsce ustawa antynarkotykowa jest zbyt restrykcyjna, zamiast ścigania za posiadanie narkotyków, większy nacisk należy położyć na profilaktykę i dostęp do tzw. leczenia substytucyjnego - uważają przedstawiciele programu Światowej Polityki Narkotykowej (Global Drug Policy Program). |
| Bromski: Machulski był jedną z najsympatyczniejszych postaci |
Machulski był jedną z najsympatyczniejszych postaci świata filmowo-aktorskiego - powiedział Jacek Bromski, prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich. - Wszyscy go lubili - podkreślił. |
| Zatrzymano mężczyznę, który rozpowszechniał pornografię dziecięcą |
Pomorscy policjanci zatrzymali w Chełmży (Kujawsko-Pomorskie) 25-letniego mężczyznę, który posiadał i udostępniał innym zdjęcia i filmy z pornografią dziecięcą. |
| Tusk podsumowuje w Sejmie rok rządów |
- Mój rząd pokazał, że umie korzystać z "tego co dobre i wartościowe, z dziedzictwa poprzedników" - powiedział premier Donald Tusk, przedstawiając w Sejmie informację o stanie realizacji programu działania rządu w rok po jego powołaniu. Po nim na mównicę weszli Bogdan Chlebowski i Jarosław Kaczyński, który wygłosił długą polemikę ze słowami Tuska. Wyznał m.in., że to on otwierał... orliki. |
| Komisja etyki poselskiej upomniała Piterę |
Komisja etyki poselskiej upomniała w czwartek pełnomocnik rządu ds. walki z korupcją Julię Piterę - poinformowała PAP szefowa komisji Elżbieta Witek (PiS). |
| Komisja zagłosowała: Mularczyk zostaje |
Dzisiaj komisja śledcza ds. nacisków ma przesłuchać Zbigniewa Ziobrę. Na razie się nie udało. Od rana posłowie dyskutują o tym, kto jest bardziej nieobiektywny. Wniosek o wykluczenie posła Mularczyka z obrad komisji przepadł w głosowaniu. Oświadczenie wygłasza Zbigniew Ziobro |
| Jacek Kurski nie chce się wyłączyć z komisji |
Jacek Kurski przyznał, że rozmawiał z ówczesnym prezesem PZU Jaromirem Netzlem w sprawie finansowania i wydania jako insert w jednej z gazet fimu "Nocna Zmiana" traktującego o odwołaniu rządu Jan Olszewskiego. Poseł nie widzi też powodu, by wyłączyć się z prac komisji, która bada udział Netzla w aferze związanej z akcją CBA w Ministerstwie Rolnictwa. |
| Kurski: brak podstaw do wezwania o. Rydzyka przed komisję śledczą ds. nacisków |
W ocenie posła PiS Jacka Kurskiego nie ma podstaw do tego, aby wezwać przed komisję śledczą ds. nacisków dyrektora Radia Maryja o. Tadeusza Rydzyka. Przyznał jednak, że wezwanie redemptorysty jest możliwe. |

