Plazma kwarkowo-gluonowa
Z Wikipedii
Plazma kwarkowo-gluonowa (QGP z ang. Quark-Gluon Plasma) to stan materii jądrowej występujący przy wysokich temperaturach i dużej gęstości materii. Jest to mieszanina swobodnych kwarków i gluonów. Materia w takim stanie występowała w początkowym okresie po Wielkim Wybuchu. Obecnie przypuszcza się, że plazma kwarkowo-gluonowa występuje w niektórych rodzajach gwiazd (w tzw. gwiazdach kwarkowych).
Przypuszcza się, że QGP może powstać w zderzeniach jąder atomowych o bardzo wielkiej energii.
Plazma kwarkowo-gluonowa stanowiąca układ kwarków i gluonów oddziałuje silnie ze sobą, w następstwie czego powstaje później po jej stygnięciu tzw. gaz hadronowy czyli przejście kwarków i gluonów w neutralne hadrony. W wyniku szybkiego rozszerzania plazmy następuje zwiększenie jej objętości i spadek temperatury.
Eksperymenty przeprowadzane w laboratorium z wysokoenergetycznymi jądrami mogłyby prowadzić do odtworzenia w akceleratorach, w mikroskali, warunków Wielkiego Wybuchu. Od ponad 10 lat prowadzone są w Europejskim Ośrodku Badań Jądrowych CERN koło Genewy eksperymenty z wiązkami jąder atomowych przyspieszanych do energii 200 GeV/nukleon w synchrotronie SPS.
Na razie dostrzeżono pewne symptomy tworzenia się plazmy kwarkowo-gluonowej, ale ze szczegółowymi badaniami w CERN-ie trzeba będzie poczekać na przeprowadzenie testów za pomocą akceleratora LHC.
W akceleratorze LHC jony ołowiu będą ze sobą wzajemnie zderzane przy energiach 300 krotnie większych od tych osiąganych w obecnych eksperymentach. Fizycy teoretycy przypuszczają, że takie energie będą wystarczające do stworzenia plazmy kwarkowo-gluonowej. Korzystając z budowanego obecnie detektora ALICE, dokładnie będzie można zbadać jej właściwości, co pozwoli zweryfikować Model Standardowy.
[edytuj] Historia
Po raz pierwszy w 1978 roku Shuryak używa nazwy plazma kwarkowo-gluonowa (QGP), (Yad. Fiz. 28 (1978) 796).
W 1995 akceleratorze SPS przyspieszano jądra ołowiu do energii 158 GeV/nukleon i zarejestrowano zderzenia jąder w detektorze.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Plazma kwarkowo-gluonowa Instytut Fizyki Jądrowej PAN (pl)
- Plazma kwarkowo-gluonowa Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (pl)
- Plazma kwarkowo-gluonowa bryk.pl (pl)
- Poszukiwanie plazmy kwarkowo gluonowej Instytut Fizyki Jądrowej PAN (pl)
| Sikorski: Czekamy na decyzję w sprawie tarczy |
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zakończył w piątek wizytę w stolicy USA, celem której było wysondowanie poglądów polityków Partii Demokratycznej w sprawie tarczy antyrakietowej i w innych kwestiach dotyczących stosunków polsko-amerykańskich. |
| Po obfitych opadach śniegu tiry zablokowały drogę |
Obfite opady śniegu spowodowały, że w piątek wieczorem na świętokrzyskich drogach panują trudne warunki. Tiry zablokowały trasę krajową 42 Namysłów-Rudnik w okolicy Wąchocka. Od popołudnia w wypadkach zginęło pięć osób - poinformowała policja. |
| Senyszyn: Sejm nie jest wolny od picia, dziś trafiło na Kruk |
- Ze statystyki wynika, że 83 posłów nadużywa alkoholu, a 14 to alkoholicy. W rzeczywistości liczby te mogą być większe - pisze na swoim blogu posłanka Joanna Senyszyn. Podkreśla, że Sejm jako emanacja społeczeństwa, które reprezentuje, "nie jest wolny od plagi picia". |
| PO w ośrodku SPA podsumowuje rok pracy rządu |
Z ponad dwugodzinnym opóźnieniem rozpoczęło się w piątek w miejscowości Ossa k. Rawy Mazowieckiej dwudniowe wyjazdowe posiedzenie klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. Zjazd odbywa się w czterogwiazdkowym hotelu Ossa Congress and SPA z ofertą odnowy biologicznej. Klub podsumuje rok działania rządu i koalicji PO- PSL. Na posiedzenie przybył premier Donald Tusk i ministrowie. |
| Cenne mapy i listy Mickiewicza trafią do Polski |
Kolekcjoner Tomasz Niewodniczański powiedział w piątek, że zamierza wkrótce przekazać polską część swoich zbiorów kartograficznych i archiwalnych Zamkowi Królewskiemu w Warszawie. |
| Ruszył proces prześladowcy młodej dentystki |
Proces bezrobotnego Sebastiana W., który przez ponad rok miał nękać dwudziestokilkuletnią dentystkę, a także jej ojca i znajomego rozpoczął się dziś przed warszawskim sądem rejonowym. Oskarżony swe działania tłumaczył przed sądem "zakochaniem", nie przyznał się do przestępstw. |
| Zarzuty dla dwóch pracowników prezydenta Karnowskiego |
Prokuratura postawiła zarzuty sekretarzowi miasta oraz kierowcy prezydenta Sopotu, Jacka Karnowskiego. Obaj mieli brać udział w ustawieniu przetargu na auto dla prezydenta. |
| Warszawa się wali: most z dziurą na wylot |
Od piątku nie można jeździć przez mostek na Kanale Żerańskim w Kobiałce - oberwał się z niego kawałek jezdni. Pogotowie drogowe w ostatniej chwili zawróciło dwie betoniarki zmierzające nim na pobliską budowę. Zarząd Transportu Miejskiego musiał wycofać autobusy |
| Pogoda na weekend: będzie zimno i spadnie śnieg |
Przed intensywnymi opadami śniegu oraz oblodzeniem na drogach ostrzega Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Utrudnienia komunikacyjne mogą wystąpić już w piątek po południu. |
| 28 osób oskarżonych o fałszowanie list poparcia przed wyborami |
28 osób z Rybnika i okolic zostało oskarżonych o złamanie prawa przy zbieraniu i sporządzaniu list poparcia dla kandydatów na posłów w wyborach do Sejmu w 2005 roku. |
