Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii
Z Wikipedii
Po przegranej kampanii wrześniowej polski personel lotniczy i naziemny (podobnie jak i innych rodzajów sił zbrojnych) przedostał się do Francji i Wielkiej Brytanii. Dzięki umowom z rządem francuskim na terenie tego kraju dość szybko powstały polskie jednostki wojskowe, w tym także lotnicze. W Wielkiej Brytanii sprawa była bardziej skomplikowana z uwagi na aspekty prawne: trudności z uznaniem suwerenności sił zbrojnych obcego państwa na własnym terytorium i dowództwa nad nimi. Początkowo zezwolono jedynie na uczestnictwo w walkach polskich pilotów w ramach dywizjonów angielskich (pod wyłącznie brytyjskim dowództwem i podlegających brytyjskim przepisom). W pierwszym okresie Bitwy o Anglię, w sierpniu 1940 roku, do akcji weszło dwóch spośród dziesięciu wyszkolonych pilotów (obaj ze składu 65. Dywizjonu Indii Wschodnich).
[edytuj] Podstawy prawne
Odpowiednia ustawa regulująca te zastrzeżenia została uchwalona 22 sierpnia 1940. Następnie 11 czerwca 1940 (po ewakuacji Dunkierki) została podpisana pierwsza umowa pomiędzy rządami brytyjskim i polskim. Strona brytyjska zezwoliła na utworzenie dwóch dywizjonów bombowych z ośrodkiem szkolnym. Lotnicy, podlegający brytyjskiemu prawu i przepisom mieli składać dwie przysięgi. Polscy lotnicy mieli nosić brytyjskie mundury z polskim Orłem na czapce i napisem Poland na górnej części rękawów. Na samolotach mogły się pojawić polskie oznaczenia lotnicze (pomniejszona szachownica obok kokardy RAF), a na lotniskach mogła być wywieszana polska flaga lotnicza (poniżej flagi RAF).
W trakcie napływu kolejnych polskich żołnierzy do Anglii powstała konieczność podpisania kolejnej umowy. Została ona zawarta 5 sierpnia 1940. Uznano w niej, że Polskie Siły Powietrzne są częścią suwerennych Polskich Sił Zbrojnych – lotnicy mieli już składać tylko polską przysięgę wojskową. Zadeklarowano powstanie 4 dywizjonów bombowych, 2 dywizjonów myśliwskich oraz 1 dywizjonu współpracy z armią lądową oraz przewidziano (w razie potrzeb i możliwości) powstanie 3 kolejnych dywizjonów myśliwskich. Flagi polskie mogły być już umieszczane obok flag brytyjskich, zaś piloci mogli nosić także polskie oznaczenia stopni wojskowych i specjalności lotniczych. Ważnym elementem umowy było powstanie Inspektoratu PSP, którego Inspektor miał współpracować z brytyjskim Ministerstwem Lotnictwa w zakresie administrowania polskim personelem. Polskie jednostki lotnicze w dalszym ciągu miały podlegać dowództwu brytyjskiemu.
6 kwietnia 1944 podpisano trzecią umowę, na mocy której polskie jednostki lotnicze przeszły wyłącznie pod polskie dowództwo z polskim regulaminem wojskowym. Inspektorat PSP przemianowano wówczas na Dowództwo PSP.
Inspektorzy PSP:
- gen. bryg. pil. Władysław Kalkus (maj – 1 lipca 1940)
- gen. bryg. pil. Stanisław Ujejski (17 lipca 1940 – 15 sierpnia 1943)
- gen. bryg. pil. Mateusz Iżycki (23 sierpnia 1943 do końca wojny)
[edytuj] Spis jednostek
[edytuj] Skrzydła Myśliwskie
[edytuj] Dywizjony
- 300 Dywizjon Bombowy ("Ziemi Mazowieckiej")
- 301 Dywizjon Bombowy ("Ziemi Pomorskiej")
- 302 Dywizjon Myśliwski ("Poznański")
- 303 Dywizjon Myśliwski ("Warszawski im. Tadeusza Kościuszki")
- 304 Dywizjon Bombowy ("Ziemi Śląskiej im. Ks. Józefa Poniatowskiego")
- 305 Dywizjon Bombowy ("Ziemi Wielkopolskiej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego")
- 306 Dywizjon Myśliwski ("Toruński")
- 307 Dywizjon Myśliwski Nocny ("Lwowskich Puchaczy")
- 308 Dywizjon Myśliwski ("Krakowski")
- 309 Dywizjon Współpracy ("Ziemi Czerwieńskiej")
- 315 Dywizjon Myśliwski ("Dębliński")
- 316 Dywizjon Myśliwski ("Warszawski")
- 317 Dywizjon Myśliwski ("Wileński")
- 318 Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy ("Gdański")
- 663 Dywizjon Samolotów Artylerii
- Polski Zespół Myśliwski (Polish Fighting Team)
[edytuj] Podsumowanie wysiłku bojowego i operacyjnego
[edytuj] Wysiłek bojowy polskich dywizjonów myśliwskich
(19 lipca 1940 - 8 maja 1945), nie dotyczy Polskiej Ekipy Myśliwskiej ani polskich pilotów myśliwych służących w jednostkach RAF i USAAF) Dywizjon 309 "Ziemi Czerwieńskiej" wliczony od 1 czerwca 1943 roku, kiedy został przeniesiony do Fighter Command.
Fighter Command
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| samolotozadań | 2199 | 13 032 | 10 390 | 13 266 | 25 399 | 9238 | 73 524 |
| godzin | 2295 | 16 722 | 15 365 | 23 264 | 46 595 | 18 575 | 122 816 |
[edytuj] Straty zadane nieprzyjacielowi przez polskich pilotów myśliwskich
(19 lipca 1940 - 8 maja 1945 w jednostkach PSP, RAF i USAAF)
[edytuj] Samoloty nieprzyjaciela zniszczone w walkach powietrznych
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| zniszczone | 214 1/6 | 199 | 90 | 114 3/4 | 101 | 29 1/2 | 748 5/12 |
| prawdopodobne | 35 | 52 | 36 | 42 | 8 | 2 | 175 |
| uszkodzone | 37 2/3 | 57 1/2 | 43 | 66 | 24 | 9 | 237 1/6 |
[edytuj] Samoloty nieprzyjaciela zniszczone na ziemi
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| zniszczone | - | 3 | - | - | 2 | 9 | 14 |
| prawdopodobne | - | - | - | - | 2 | - | 2 |
| uszkodzone | - | 3 | - | - | 3 | 9 | 15 |
[edytuj] Łączne straty samolotów nieprzyjaciela
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| zniszczone | 214 1/6 | 202 | 90 | 114 3/4 | 103 | 38 1/2 | 769 5/12 |
| prawdopodobne | 35 | 52 | 36 | 42 | 10 | 2 | 177 |
| uszkodzone | 37 2/3 | 60 1/2 | 43 | 66 | 27 | 18 | 252 1/6 |
[edytuj] Wysiłek bojowy polskich dywizjonów bombowych
(19 lipca 1940 - 8 maja 1945), nie wliczony wysiłek dzialań specjalnych zalóg w 138 Squadronie, 1586 (Polskiej) Eskadrze i 301 Dywizjonie "Ziemi Pomorskiej - Obronców Warszawy".
Bomber Command, Coastal Command, Tactical Air Force
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| samolotozadań | 97 | 1357 | 2999 | 1895 | 3607 | 1751 | 11 706 |
| godzin | 367,5 | 7451 | 17 788 | 11 482,5 | 18 126 | 8889 | 64 113 |
[edytuj] Tonaż ładunku zrzuconego przez dywizjony bombowe
(19 lipca 1940 - 8 maja 1945), nie wliczony wysiłek działań specjalnych załóg w 138 Squadron, 1586 (Polskiej) Eskadrze i 301 Dywizjonie "Ziemi Pomorskiej - Obrońców Warszawy".
Bomber Command, Coastal Command, Tactical Air Force
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| bomby | 62 | 1793 | 2784 | 813 | 5088 | 2667 | 13 206 |
| miny | - | - | 544 | 790 | 159 | 9 | 1502 |
| Razem | 62 | 1793 | 3328 | 1602 | 5247 | 2676 | 14 708 |
(liczby podane w tonach, w 1945 dodatkowo 152t żywności do Holandii).
[edytuj] Działania specjalnych polskich załóg
(7 listopada 1941 - 26 lutego 1945) w 138 Squadron, 1586 (Polskiej) Eskadrze i 301 Dywizjonie "Ziemi Pomorskiej - Obrońców Warszawy"
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| samolotozadania operacyjne | - | 2 | 104 | 191 | 943 | 95 | 1335 |
| godziny lotu | - | 22 | 835 | 1573 | 6781 | 716 | 9927 |
| zrzucony tonaż | - | 0,9 | 70 | 163,2 | 1248,4 | 94,3 | 1576,8 |
| zrzuceni skoczkowie | - | 9 | 137 | 193 | 334 | 19 | 692 |
| straty w załogach | - | 1 | 3 | 9 | 20 1/8 | 3/8 | 33 1/2 |
(straty w załogach odnoszą się do całych załóg, 7 do 8 lotników każda)
[edytuj] Działania transportowych polskich załóg i jednostek
Transport Command, piloci ATA
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| samolotozadania | 163 | 1475 | 2648 | 3995 | 6747 | 3760 | 18 788 |
| godziny lotu | 261 | 14 868 | 16 914 | 20 111 | 30 204 | 14 709 | 97 067 |
| dostarczone samoloty | 118 | 1310 | 2120 | 3014 | 3966 | 1556 | 12 084 |
| przewiezieni pasażerowie | 324 | 1320 | 2868 | 6294 | 6117 | 3468 | 24 411 |
| przewieziony ładunek | 17 | 56 | 168 | 230 | 504 | 336 | 1311 |
(przewieziony ładunek w tonach)
[edytuj] Łączne wyliczenie wysiłku operacyjnego polskich jednostek PSP
(19 lipca 1940 - 8 maja 1945, nie dotyczy Polskiej Ekipy Myśliwskiej ani polskich pilotów myśliwych służących w jednostkach RAF i USAAF)
Coastal Command, Bomber Command, Fighter Command, Transport Command, jednostki do zadań specjalnych
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| samolotozadań | 2459 | 15 866 | 16 141 | 19 347 | 36 696 | 14 844 | 105 353 |
| godzin | 2924 | 39 063 | 50 901 | 56 431 | 101 706 | 42 898 | 293 923 |
[edytuj] Podsumowanie strat personalnych
[edytuj] Straty personalne Polskich Sil Powietrznych
[edytuj] Jednostki Myśliwskie
[edytuj] Straty operacyjne
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| polegli w akcji | 33 | 50 | 37 | 38 | 50 | 16 | 224 |
| zaginieni | - | 4 | 4 | 10 | 31 | 3 | 52 |
| wzięci do niewoli | - | 15 | 11 | 20 | 13 | 14 | 73 |
| Razem | 33 | 69 | 52 | 68 | 94 | 33 | 349 |
[edytuj] Łączne straty w szkoleniu
| Lata 1940-1945 | Razem |
|---|---|
| zabici | 197 |
| zaginieni | - |
| wzięci do niewoli | - |
| Razem | 197 |
[edytuj] Łączne straty operacyjne i w szkoleniu
| Lata 1940-1945 | Razem |
|---|---|
| polegli/zabici | 421 |
| zaginieni | 52 |
| wzięci do niewoli | 73 |
| Razem | 546 |
[edytuj] Jednostki Bombowe
[edytuj] Straty operacyjne
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| polegli w akcji | 8 | 137 | 315 | 144 | 143 | 61 | 808 |
| zaginieni | - | 5 | 16 | 7 | 6 | - | 34 |
| wzięci do niewoli | - | 67 | 91 | 19 | 10 | 18 | 205 |
| Razem | 8 | 209 | 422 | 170 | 159 | 79 | 1047 |
[edytuj] Łączne straty w szkoleniu
| Lata 1940-1945 | Razem |
|---|---|
| zabici | 197 |
| zaginieni | - |
| wzięci do niewoli | - |
| Razem | 197 |
[edytuj] Łączne straty operacyjne i w szkoleniu
| Lata 1940-1945 | Razem |
|---|---|
| polegli/zabici | 1005 |
| zaginieni | 34 |
| wzięci do niewoli | 205 |
| Razem | 1244 |
[edytuj] Jednostki do zadań specjalnych
[edytuj] Straty operacyjne
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| polegli w akcji | - | - | 19 | 36 | 109 | 3 | 167 |
| zaginieni | - | - | - | 9 | 9 | - | 18 |
| wzięci do niewoli | - | 8 | - | 15 | 26 | - | 49 |
| Razem | - | 8 | 19 | 60 | 144 | 3 | 234 |
[edytuj] Jednostki Transportowe
[edytuj] Straty operacyjne
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| polegli w akcji | - | 4 | 4 | 9 | 12 | 6 | 35 |
| zaginieni | - | - | - | - | - | - | - |
| wzięci do niewoli | - | - | - | - | - | - | - |
| Razem | - | 4 | 4 | 9 | 12 | 6 | 35 |
[edytuj] Szkoły i jednostki szkolne
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| zabici | 19 | 58 | 38 | 43 | 30 | 7 | 195 |
| zaginieni | - | - | - | - | - | - | - |
| wzięci do niewoli | - | 3 | - | - | - | 1 | 4 |
| Razem | 19 | 61 | 38 | 43 | 30 | 8 | 199 |
[edytuj] Łączne wyliczenie strat jednostek operacyjnych PSP
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| polegli w akcji | 41 | 191 | 375 | 227 | 314 | 86 | 1234 |
| zaginieni | - | 9 | 20 | 26 | 46 | 3 | 104 |
| wzięci do niewoli | - | 90 | 102 | 54 | 49 | 32 | 327 |
| Razem | 41 | 290 | 467 | 307 | 409 | 121 | 1665 |
[edytuj] Łączne wyliczenie strat szkolenia i jednostek szkolnych PSP
| Lata 1940-1945 | Razem |
|---|---|
| zabici | 589 |
| zaginieni | - |
| wzięci do niewoli | 4 |
| Razem | 593 |
[edytuj] Łączne wyliczenie strat jednostek operacyjnych i szkolnych PSP
| Rok | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| polegli/zgineli | 60 | 249 | 413 | 270 | 344 | 93 | 1823 |
| zaginieni | - | 9 | 20 | 26 | 46 | 3 | 104 |
| wzięci do niewoli | - | 93 | 102 | 54 | 49 | 33 | 331 |
| Razem | 60 | 351 | 535 | 350 | 439 | 129 | 2258 |
[edytuj] Łączne wyliczenie strat personelu naziemnego PSP
| Lata 1940-1945 | Oficerowie | Szeregowi | Razem |
|---|---|---|---|
| polegli w akcji | 521 | 713 | 1234 |
| zgineli podczas szkolenia | 234 | 355 | 589 |
| zgineli na ziemi | 12 | 68 | 80 |
| Razem | 765 | 1136 | 1903 |
(dodatkowo 24 oficerów i 46 szeregowców zmarło śmiercią naturalną lub w wypadkach drogowych)
[edytuj] Łączne wyliczenie strat całego personelu PSP
| Lata 1940-1945 | Latający | Naziemny | Razem |
|---|---|---|---|
| polegli/zgineli | 2258 | 1903 | 4161 |
[edytuj] Zobacz też
Skrzydła myśliwskie: 1 Polskie Skrzydło Myśliwskie • 2 Polskie Skrzydło Myśliwskie • 3 Polskie Skrzydło Myśliwskie
Dywizjony: 300 Dywizjon Bombowy • 301 Dywizjon Bombowy • 302 Dywizjon Myśliwski • 303 Dywizjon Myśliwski • 304 Dywizjon Bombowy • 305 Dywizjon Bombowy • 306 Dywizjon Myśliwski • 307 Dywizjon Myśliwski Nocny • 308 Dywizjon Myśliwski • 309 Dywizjon Współpracy • 315 Dywizjon Myśliwski • 316 Dywizjon Myśliwski • 317 Dywizjon Myśliwski • 318 Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy • 663 Dywizjon Samolotów Artylerii • Polski Zespół Myśliwski
WP we Francji 1940 * PSZ w Wielkiej Brytanii 1940-1947 * PSZ w ZSRR 1941-1942 * WP na Środkowym Wschodzie 1941-1942 * AP na Wschodzie 1942-1947
Artyleria PSZ na Zachodzie * Broń pancerna PSZ na Zachodzie * Polskie Siły Powietrzne na obczyźnie * Polskie Siły Powietrzne we Francji * Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii
Baza Armii Polskiej na Wschodzie * I Korpus Polski * II Korpus Polski * III Korpus Polski
Instytut im. gen. Sikorskiego * Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia * Stowarzyszenie Polskich Kombatantów
| Marcinkiewicz na Platformie do Strasburga |
Były premier Kazimierz Marcinkiewicz na pierwszym miejscu warszawskiej listy PO do Parlamentu Europejskiego. Taki wariant rozważają liderzy partii - dowiedziała się „Gazeta” |
| Dalajlama w Polsce |
Dziś początek wizyty XIV Dalajlamy, duchowego i politycznego przywódcy Tybetańczyków, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jednego z największych żyjących autorytetów moralnych. |
| Człowiek, mnich, dalajlama |
Dla Zachodu XIV Dalajlama Tenzjin Gjaco jest laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, współczesnym Gandhim, moralnym autorytetem konsekwentnie głoszącym ideę miłości, szacunku i odpowiedzialności za wszystkie żywe istoty i za całą Ziemię. |
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |

