Pizydia

Z Wikipedii

Pizydia (gr. Pisidiké, łac. Pisidia) – w starożytności kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej (obecnie na terenie południowo-zachodniej Turcji), śródlądowa, położona w zachodniej części gór Taurus. Na południu graniczyła z Pamfilią, na północy z Frygią Galacką, na zachodzie z Karią i Licją, a na wschodzie z Likaonią. Rozciągała się ok. 190 km ze wschodu na zachód i miała ok. 80 km szerokości^{[potrzebne źródło]}. Strome pasma górskie były poprzecinane dolinami i górskimi rzekami, a cały teren pokrywały lasy i pastwiska.

Zamieszkiwały ją wojownicze plemiona skupione wokół górskich twierdz, rządzone przez naczelników plemiennych, którzy prawdopodobnie spokrewnieni byli z ludnością Cylicji i Izaurii^{[potrzebne źródło]}. Z nich też wywodziły się liczne w tej krainie bandy rozbójników, z których była ona szczególnie znana. Główne ośrodki: Selge, Termessos, Sagalassos.

W VI wieku p.n.e. Pizydia została podbita przez Persów, w V wiek p.n.e. przestała płacić im daninę i uzyskała niezależność. Mieszkańcy Pizydii wspierali buntujących się satrapów perskich. Górale pizydyjscy nie dawali się ujarzmić i niechętnie przyjmowali kulturę grecką czy rzymską. Ludność miejska uległa hellenizacji na przełomie V i IV wieku p.n.e.

W latach 334-333 p.n.e. Pizydia została częściowo podbita przez Aleksandra Wielkiego. W okresie hellenistycznym formalnie należała do Seleucydów. Od poł. II wieku p.n.e. stopniowo uzależniana przez Rzymian. Zadanie opanowania ich Rzymianie powierzyli królowi Galacji Amyntasowi, ale ten zmarł, zanim zdołał tego dokonać. W roku 25 p.n.e. Pizydia weszła w skład rzymskiej prowincji Galacja, a w 6 p.n.e. kolonie znajdujące się na jej terenie obsadzono załogami wojskowymi, żeby utrzymać kontrolę nad miejscową ludnością. W końcu I wieku p.n.e. wchodziła w skład kilku rzymskich prowincji.

Ośrodkiem władzy nad tymi koloniami była Antiochia Pizydyjska. W 74 roku południowa część Pizydii została przyłączona do prowincji rzymskiej obejmującej Pamfilię i Licję. Część północna dalej należała do Galacji, a potem weszła w skład nowej prowincji, którą nazwano Pizydia.

Podczas panowania rzymskiego prowincja została zlatynizowana (łacina pozostawała tu głównym językiem do końca III wieku), poprzez osadzających się tu weteranów z rzymskich legionów. Koloniści pochodzili głównie z ubogich rejonów Italii.

Apostoł Paweł przewędrował tę krainę podczas swej pierwszej podróży misjonarskiej, gdy pokonując góry, dotarł z leżącej na wybrzeżu Pamfilii do Antiochii Pizydyjskiej [Dz 13:13, 14]. Przechodził przez tę krainę również w drodze powrotnej [Dz 14:21, 24]. Prawdopodobnie, gdy mówił o tym, że był w niebezpieczeństwach na rzekach, w niebezpieczeństwach ze strony rozbójników, miał na myśli rabusiów i rwące górskie rzeki właśnie w tej okolicy [2Ko 11:26].

[edytuj] Bibliografia

• Hasło Pizydia, w: Mała encyklopedia kultury antycznej, Warszawa 1990

"Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem"

- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał".

Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam

W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia".

Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli

Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski.

Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł.

Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru

- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej.

6-latki do szkoły. PiS jest przeciw

Klub PiS złożył w Sejmie wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu rządowego projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty, zakładającego m.in. obniżenie wieku obowiązku szkolnego z 7 do 6 lat. - Rząd forsuje reformę edukacji wbrew większości środowisk i wbrew woli wielu rodziców - powiedziała Marzena Machałek z PiS.

Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad

Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony.

Zuchwały napad na bank

Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi.

Zwłoki torturowanego mężczyzny na śmietniku

Na jednym z osiedli w Żaganiu (Lubuskie) znaleziono w czwartek okaleczone zwłoki mężczyzny. Wstępne oględziny wykazały, że 29-latek, zanim został zamordowany, był torturowany - poinformował rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze, Kazimierz Rubaszewski.

”Spóźniłem się na przesłuchanie, bo okradałem sklep”

Wyjątkowo szczery był 32 letni mężczyzna, który usprawiedliwił swoje spóźnienie na przesłuchanie tym, że po drodze okradł sklep. Ukradzione właśnie ubrania miał jego kolega siedzący w poczekalni. Na dokładkę 32 latek był pod wpływem narkotyków i miał przy sobie heroinę.