Oscar Wilde

Z Wikipedii

Oscar Wilde
Prawdziwe nazwisko	Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde
Data i miejsce urodzenia	16 października 1854 Dublin
Data i miejsce śmierci	30 listopada 1900 Paryż
Narodowość	Irlandczyk
Dziedzina sztuki	literatura
Ważne dzieła	Portret Doriana Graya Kobieta bez znaczenia Bądźmy poważni na serio Ballada o więzieniu w Reading
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Oscar (Fingal O'Flahertie Wills) Wilde (ur. 16 października 1854 w Dublinie, zm. 30 listopada 1900 w Paryżu) – irlandzki poeta, prozaik, dramatopisarz i filolog klasyczny. Przedstawiciel modernistycznego estetyzmu.

Spis treści 1 Życie i twórczość 2 Najbardziej znane utwory Oscara Wilde'a 3 Książki biograficzne o Oscarze Wilde 4 Linki zewnętrzne

[edytuj] Życie i twórczość

Był synem znanego chirurga, okulisty i laryngologa Sir Williama Wilde'a i Lady Jane Wilde, poetki, która prowadziła jeden z najznamienitszych salonów literackich Dublina. Zajmowała się też tłumaczeniem literatury niemieckiej, była zaangażowana w ruch polityczny "Młoda Irlandia"; publikowała tam pod pseudonimem Speranza.

Młody Oscar Wilde odbierał edukację najpierw w Portora Royal School w Enniskillen (1864-1871), a następnie w Trinity College w Dublinie (1871-1874). Już tam zyskał opinię wybitnie zdolnego, którą potwierdził studiując w latach 1874-1878 w Magdalen College w Oxfordzie. We wszystkich szkołach wyróżniał się, zdobywał nagrody i stypendia. W Oksfordzie w roku 1878 zdobył pierwszy laur poetycki za wiersz "Ravenna". Na uniwersytecie znany był szczególnie ze swego błyskotliwego humoru i daru wymowy, z drugiej strony wyróżniał się ekstrawagancją. Demonstrował swoją zniewieściałość, nosił długie włosy, drwił z "męskich" zawodów sportowych, a swoje pokoje przystrajał pawimi piórami, kwiatami, porcelaną i innymi bibelotami. W tym okresie stał się przedstawicielem estetyzmu (ang. Aestheticism), który głosił hasła "sztuki dla sztuki" ( L`art pour l`art).

Postawa i poglądy Wilde'a z jednej strony były wyszydzane, np. w operetce Giberta i Sullivana Patience (1881), lecz z drugiej – podziwiane i modne, a on stał się z czasem bywalcem salonów i arbitrem w sprawach sztuki.

W roku 1882 pojechał z cyklem wykładów do Stanów Zjednoczonych. W 1884 r. ożenił się z Constance Lloyd i miał z nią dwójkę dzieci, synów Cyrila (1885) i Vyvyana (1886), którzy obaj przyjęli później nazwisko Holland. Wilde w latach 1887-1889 pracował jako dziennikarz w Pall Mall Gazette, potem był wydawcą Woman's World.

W tym okresie napisał Szczęśliwego księcia i inne opowiadania (The Happy Prince and Other Tales, 1888) oraz powieść Portret Doriana Graya (The Picture of Dorian Gray, 1890). Później, z dużą regularnością, prawie co rok, publikował odznaczające się błyskotliwym humorem satyryczne komedie. Dopiero te dzieła przyniosły mu większe uznanie u czytelników.

Wachlarz Lady Windermere (Lady Windermere's Fan, 1892), wystawiony w St James's Theatre w 1892 r., Kobieta bez znaczenia (Woman of No Importance, 1894), Mąż idealny (An Ideal Husband, 1895), Bądźmy poważni na serio (The Importance of Being Earnest, 1895), należą do jego mistrzowskich dzieł.

W 1893 r. wydawca, ze względów obyczajowo-religijnych, nie zgodził się na wystawienie sztuki Wilde'a Salomé, premiera sceniczna odbyła się w Paryżu, gdzie dokonała tego Sarah Bernhardt. Treść sztuki stała się osnową wczesnej opery Ryszarda Straussa o tym samym tytule (1905).

Oscar Wilde był biseksualistą. Jak sam mówił, kultywował pederastię na wzór starożytnych Greków. Miał kilku kochanków, m.in. Roberta Rossa, który był również jego oddanym przyjacielem. Innym z kochanków Wilde'a był lord Alfred Douglas, którego nazywał "Bosie". Jego ojciec, markiz Queensberry, John Sholto Douglas, publicznie znieważył Wilde'a, zostawiając w klubie notkę, w której napisał z błędem ortograficznym "Mr. Wilde posing as a Somdomite".

W związku z tym Wilde oskarżył markiza o zniesławienie. Niektórzy uważali, że to jego kochanek podjudzał go do złożenia pozwu przeciw ojcu. W sądzie Wilde przegrał sprawę.

6 kwietnia 1895 r. Wilde został aresztowany i oskarżony o kontakty homoseksualne (w tamtych czasach karalne w Wielkiej Brytanii). Sąd skazał go na 2 lata ciężkich robót, karę odbywał w więzieniu w Reading pod Londynem. Jego żona zmieniła nazwisko na Constance Holland, zabrała dzieci i wyjechała z kraju.

Podczas pobytu w więzieniu (1895-1897) napisał De Profundis, zawierający 30 tys. słów autobiograficzny list-monolog, który był zaadresowany do Alfreda Douglasa. Został on opublikowany dopiero po śmierci Wilde'a, w 1905 roku (w wersji okrojonej), a potem w 1949 w całości.

W więzieniu Wilde podupadł na zdrowiu, a jego stan finansowy po wyjściu na wolność był godny pożałowania. Pod zmienionym nazwiskiem, jako Sebastian Melmoth, wyjechał na kontynent i tam spędził ostatnie lata życia. W tym okresie opublikował słynny poemat Ballada o więzieniu w Reading (The Ballad of Reading Gaol, 1898). Zmarł w podrzędnym paryskim hoteliku "Hotel d'Alsace" z powodu zapalenia opon mózgowych. Miał 46 lat. Na łożu śmierci przeszedł na katolicyzm. Początkowo pochowany na cmentarzu Cimetière de Bagneu, później jego szczątki zostały przeniesione na cmentarz Père Lachaise.

Utwory Oscara Wilde'a na język polski tłumaczyli między innymi: E. Berberyusz, M. Feldmanowa, Jan Kasprowicz, A. Tretiak, J. Pudełek, J. Korniłowiczowa i C. Wojewoda.

Życie Oscara Wilde'a stało się podstawą do nakręcenia dwóch filmów fabularnych: Procesy Oskara Wilde'a (The Trials of Oscar Wilde, 1960) z Peterem Finchem w roli głównej i Wilde (1997) z Stephenem Fry'em.

[edytuj] Najbardziej znane utwory Oscara Wilde'a

• Szczęśliwy książę i inne opowieści (The Happy Prince and Other Stories, 1888)
• Portret Doriana Graya (The Picture of Dorian Gray, 1890)
• Zbrodnia lorda Artura Savile'a i inne opowiadania (Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories , 1891)
• Wachlarz Lady Windermere (Lady Windermere's Fan, 1892)
• Kobieta bez znaczenia (A Woman with No Importance, 1893)
• Bądźmy poważni na serio (The Importance of Being Earnest, 1895)
• De Profundis (1905)
• Ballada o więzieniu w Reading (The Ballad of Reading Gaol, 1898)

[edytuj] Książki biograficzne o Oscarze Wilde

• Jan Parandowski, Alchemia życia, 1930 (tytuł późniejszego wydania Król życia).
• H. Pearson, Oscar Wilde, Warszawa 1963.
• Richard Ellman, Oscar Wilde, London 1987, Hamish Hamilton, ISBN 0-241-12392-5.
• Trevor Fisher, Oskar Wilde i Bosie: fatalna namiętność, Warszawa 2004, "Twój STYL", ISBN 82-7163-347-5.
• Frank Harris, Oscar Wilde - His Life And Confessions, 2002, IndyPublishers, ISBN 1-4043-2346-5.
• Anna Bojarska, Biedny Oscar - czyli dwa razy o miłości, 1992, BGW.
• Neil McKenna, The Secret Life of Oscar Wilde, London: Arrow Books, 2004, ISBN 0 09 941545 3

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona o Oskarze Wilde
• Dzieła Oscara Wilde'a w oryginale
• Dzieła dostępne online
• Oscar Wilde w NNDB (en)

Ewakuacja wszystkich dworców PKP i PKS w Katowicach

Tuż po godz. 17 katowiccy policjanci otrzymali zgłoszenie o podłożeniu bomby na dworcu. Informator nie powiedział jednak, o który dworzec chodzi, dlatego policja zarządziła ewakuację wszystkich dworców PKP i PKS w mieście.

Ojciec Rydzyk stanie przed komisją ds. nacisków?

Ojciec Tadeusz Rydzyk może zostać wezwany przed komisję śledczą do spraw nacisków - powiedział IAR członek komisji Sebastian Karpiniuk z PO. Zaznaczył jednak, że aby doszło do przesłuchania redemptorysty, musiałyby się potwierdzić zeznania Andrzeja Leppera.

Piotr Farfał z zarządu TVP zawieszony. Zemsta za Targalskiego?

Rada nadzorcza TVP zawiesiła członka zarządu spółki Piotra Farfała. To ciąg dalszy walki między dawnymi koalicjantami: PiS, LPR i Samoobroną po zawieszeniu Krzysztofa Czabańskiego i Jerzego Targalskiego w Polskim Radiu. Farfał, były członek Młodzieży Wszechpolskiej, był w zarządzie publicznej telewizji z ramienia ugrupowania Romana Giertycha

Kim jest kłamca? Według Google to... Donald Tusk

Kolejny przypadek tzw metody google bomb tym razem uderzył w Donalda Tuska. Gdy wpiszemy w wyszukiwarkę słowo 'kłamca" pierwszy adres to... Donald Tusk i jego biografia na wikipedii - informuje TVN24, zaalarmowane przez internautę

IPN wydał nieznane dokumenty o Wielkim Głodzie na Ukrainie

Nieznane dokumenty polskich i sowieckich służb specjalnych o Wielkim Głodzie na Ukrainie z lat 30. wydał IPN. Przedmowę napisali prezydenci Polski i Ukrainy. W sobotę Ukraina zakończy obchody 75-lecia tej stalinowskiej zbrodni, która pochłonęła 3,5 mln ofiar.

Klich: Profesjonalizacja armii zgodnie z planem

Nie będzie opóźnienia w profesjonalizacji armii - zapewnił minister obrony Bogdan Klich podczas konferencji zorganizowanej przez Instytut Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego.

Druga rocznica rządów Hanny Gronkiewicz-Waltz

Mija druga rocznica rządów Hanny Gronkiewicz-Waltz jako prezydent stolicy. Sama prezydent chwali się zwiększeniem bezpieczeństwa i nowoczesną strażą pożarną, a my postanowiliśmy sprawdzić jak się ma coś, czego warszawiacy nie lubią najbardziej: korki

Tusk: Fedak to bardzo dobry minister; nie ma konfliktu PSL-PO

Premier Donald Tusk zapewnił, że bardzo wysoko ocenia pracę minister pracy Jolanty Fedak. - To bardzo dzielna kobieta, bardzo dobry minister, która pracuje w warunkach wyjątkowo trudnych - ocenił. Zapewnił też, że - jeśli chodzi o emerytury dla nauczycieli - nie ma sporu w koalicji.

Napieralski do rządu: Chcemy wam pomóc

Szef SLD Grzegorz Napieralski zadeklarował w czwartek w Sejmie, że klub Lewicy jest gotowy pomóc rządowi w pracach nad "dobrymi ustawami". Jednocześnie skrytykował gabinet Donalda Tuska za niedotrzymanie obietnic wyborczych.

Tusk do Kaczyńskiego: Nie ma pan monopolu na patriotyzm

Premier Donald Tusk zaapelował do prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, aby wpłynął na prezydenta Lecha Kaczyńskiego i przekonał go do ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego. Odnosząc się do projektu muzeum II wojny światowej Tusk stwierdził, że prezes PiS nie ma monopolu na patriotyzm i prawdę.