Nagroda Nobla w dziedzinie literatury
Z Wikipedii
Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.
Spis treści |
[edytuj] Zasady przyznawania Nagrody
Wolą Alfreda Nobla było, aby nagroda trafiła w ręce osoby, która stworzy najbardziej wyróżniające się dzieło w kierunku idealistycznym. Pierwotny wymóg, zakładający, że rozpatrywane będą dzieła powstałe w roku poprzedzającym przyznanie nagrody został złagodzony do stwierdzenia, że starsze prace mogą być rozpatrywane, jeśli ich znaczenie zostało docenione dopiero niedawno.
Jako organ przyznający nagrodę Nobel wskazał Akademię Szwedzką. Została ona założona na wzór Akademii Francuskiej przez króla Gustawa III w 1786. Akademia składa się z 18 członków, znanych jako De Aderton ("Osiemnastu"). W jej skład wchodzą szwedzcy pisarze, poeci, filolodzy i historycy. Nad wyborem laureata pracuje Komitet Noblowski, składający się z czterech lub pięciu osób, wybrany spośród członków Akademii na okres trzech lat.
Prawo do nominacji mają członkowie Akademii Szwedzkiej oraz innych akademii i instytucji o podobnym charakterze. Prawo to otrzymali także uniwersyteccy profesorowie literatury i filologii, poprzedni laureaci Nagrody, oraz przewodniczący stowarzyszeń odpowiedzialnych za twórczość literacką w danym kraju. Nominacje są tajne przez 50 lat, co oznacza że wszelkie nazwiska potencjalnych kandydatów podawane przed i po ogłoszeniu nagrody są jedynie spekulacjami.
[edytuj] Cykl pracy
Cykl pracy nad przyznawaniem nagrody wygląda następująco:
- Wrzesień: członkowie Komitetu Noblowskiego wysyłają około 600-700 tajnych formularzy do osób uprawnionych do nominacji. Nominacje muszą być zgłaszane do 31 stycznia następnego roku.
- Luty: Komitet tworzy listę i przekazuje Akademii do zatwierdzenia.
- Kwiecień: Komitet wybiera 15-20 nazwisk kandydatów wstępnych do rozpatrzenia przez Akademię.
- Maj: Komitet zawęża listę do 5 finalistów do rozpatrzenia przez Akademię.
- Czerwiec-Sierpień: Członkowie Akademii zapoznają się z twórczością kandydatów.
- Wrzesień: Dyskusja nad twórczością kandydatów.
- Październik: Wybór laureata.
- Grudzień: 10 grudnia w Sztokholmie odbywa się uroczysta Ceremonia Wręczenia Nagrody Nobla.
[edytuj] Głosowanie
Głosowanie, w którym biorą udział członkowie Akademii, odbywa się w październiku. Dokładny termin jest ustalony i podany odpowiednio wcześniej do wiadomości. Każda osoba uprawniona do głosowania daje sekretarzowi karteczkę z nazwiskiem kandydata. Obowiązuje bezwzględna większość głosów. W przypadku niewyłonienia zwycięzcy, głosowanie jest powtarzane.
[edytuj] Historia przyznawania nagrody
Pierwszym laureatem literackiej nagrody Nobla został Sully Prudhomme. Otrzymał on wówczas 150 782 koron szwedzkich (SEK). Obecnie kwota ta wynosi 10 milionów SEK.
Nagrody nie przyznano 7 razy: w latach 1914, 1918, 1935, 1940-1943. Czterokrotnie przyznano ją podwójnie: w latach 1904, 1917, 1966 i 1974. Dwóch pisarzy nie przyjęło nagrody: Jean Paul Sartre i Borys Pasternak (któremu zakazały władze radzieckie).
Jedyny raz nagrodę przyznano pośmiertnie - w 1931 otrzymał ją Erik Axel Karlfeldt, członek Akademii pełniący przez 20 lat funkcję jej sekretarza. Był on dwukrotnie nominowany, lecz nie godził się na przyznanie jej samemu sobie.
[edytuj] Dyskusja nad przyznanymi nagrodami
Wielu ludzi uważa, że w historii przyznawania nagrody pominięto wielu słynnych pisarzy, takich jak Lew Tołstoj, Henryk Ibsen, Emil Zola, Mark Twain, Marcel Proust, James Joyce, Bertolt Brecht, Jorge Luis Borges, Graham Greene, Marguerite Yourcenar czy Witold Gombrowicz, Zbigniew Herbert i Stanisław Lem. Z kolei nazwiska niektórych laureatów zostały szybko zapomniane. Wybór kilku laureatów dostarczył kontrowersji. Zaliczyć można do nich Dario Fo i Elfriede Jelinek. Najbardziej kontrowersyjny wybór dotyczył jednak Eyvinda Johnsona i Harry'ego Martinsona z 1974, którzy sami brali udział w głosowaniu.
[edytuj] Lista laureatów
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Polski serwis o laureatach literackiego Nobla
- Strona internetowa Komitetu Noblowskiego
- Strona internetowa Akademii Szwedzkiej
- Strona internetowa Nagrody Nobla w dziedzinie literatury
Literatura • Fizjologia lub medycyna • Fizyka • Chemia • Nagroda Pokojowa
Nagroda im. Alfreda Nobla : Ekonomia
|
|||||
| Ewakuacja wszystkich dworców PKP i PKS w Katowicach |
Tuż po godz. 17 katowiccy policjanci otrzymali zgłoszenie o podłożeniu bomby na dworcu. Informator nie powiedział jednak, o który dworzec chodzi, dlatego policja zarządziła ewakuację wszystkich dworców PKP i PKS w mieście. |
| Ojciec Rydzyk stanie przed komisją ds. nacisków? |
Ojciec Tadeusz Rydzyk może zostać wezwany przed komisję śledczą do spraw nacisków - powiedział IAR członek komisji Sebastian Karpiniuk z PO. Zaznaczył jednak, że aby doszło do przesłuchania redemptorysty, musiałyby się potwierdzić zeznania Andrzeja Leppera. |
| Piotr Farfał z zarządu TVP zawieszony. Zemsta za Targalskiego? |
Rada nadzorcza TVP zawiesiła członka zarządu spółki Piotra Farfała. To ciąg dalszy walki między dawnymi koalicjantami: PiS, LPR i Samoobroną po zawieszeniu Krzysztofa Czabańskiego i Jerzego Targalskiego w Polskim Radiu. Farfał, były członek Młodzieży Wszechpolskiej, był w zarządzie publicznej telewizji z ramienia ugrupowania Romana Giertycha |
| Kim jest kłamca? Według Google to... Donald Tusk |
Kolejny przypadek tzw metody google bomb tym razem uderzył w Donalda Tuska. Gdy wpiszemy w wyszukiwarkę słowo 'kłamca" pierwszy adres to... Donald Tusk i jego biografia na wikipedii - informuje TVN24, zaalarmowane przez internautę |
| IPN wydał nieznane dokumenty o Wielkim Głodzie na Ukrainie |
Nieznane dokumenty polskich i sowieckich służb specjalnych o Wielkim Głodzie na Ukrainie z lat 30. wydał IPN. Przedmowę napisali prezydenci Polski i Ukrainy. W sobotę Ukraina zakończy obchody 75-lecia tej stalinowskiej zbrodni, która pochłonęła 3,5 mln ofiar. |
| Klich: Profesjonalizacja armii zgodnie z planem |
Nie będzie opóźnienia w profesjonalizacji armii - zapewnił minister obrony Bogdan Klich podczas konferencji zorganizowanej przez Instytut Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. |
| Druga rocznica rządów Hanny Gronkiewicz-Waltz |
Mija druga rocznica rządów Hanny Gronkiewicz-Waltz jako prezydent stolicy. Sama prezydent chwali się zwiększeniem bezpieczeństwa i nowoczesną strażą pożarną, a my postanowiliśmy sprawdzić jak się ma coś, czego warszawiacy nie lubią najbardziej: korki |
| Tusk: Fedak to bardzo dobry minister; nie ma konfliktu PSL-PO |
Premier Donald Tusk zapewnił, że bardzo wysoko ocenia pracę minister pracy Jolanty Fedak. - To bardzo dzielna kobieta, bardzo dobry minister, która pracuje w warunkach wyjątkowo trudnych - ocenił. Zapewnił też, że - jeśli chodzi o emerytury dla nauczycieli - nie ma sporu w koalicji. |
| Napieralski do rządu: Chcemy wam pomóc |
Szef SLD Grzegorz Napieralski zadeklarował w czwartek w Sejmie, że klub Lewicy jest gotowy pomóc rządowi w pracach nad "dobrymi ustawami". Jednocześnie skrytykował gabinet Donalda Tuska za niedotrzymanie obietnic wyborczych. |
| Tusk do Kaczyńskiego: Nie ma pan monopolu na patriotyzm |
Premier Donald Tusk zaapelował do prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, aby wpłynął na prezydenta Lecha Kaczyńskiego i przekonał go do ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego. Odnosząc się do projektu muzeum II wojny światowej Tusk stwierdził, że prezes PiS nie ma monopolu na patriotyzm i prawdę. |
