Kwarc

Z Wikipedii

Charakterystyka minerału
Kwarc
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	SiO2
Twardość w skali Mohsa	7
Przełam	muszlowy
Łupliwość	brak
Pokrój kryształu	słupowe, igiełkowe, pseudoregularne (diament marmaroski), bipiramidalny
Układ krystalograficzny	trygonalny – kwarc niskotemperaturowy; heksagonalny – kwarc wysokotemperaturowy,
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość minerału	2,65 g/cm3
Własności optyczne
Barwa	bezbarwny, biały, szary, odcienie barwy żółtej, pomarańczowy, różowy, brązowopurpurowy, fioletowy, zielony, czarny; rzadko niebieski.
Rysa	biała
Połysk	szklisty, na przełamie perłowy
Współczynnik załamania	no = 1,544 i ne = 1,553
Inne	optycznie dodatni
Dodatkowe dane
Postacie alotropowe	odmiany α i β, trydymit, Krystobalit, coesyt, stiszowit, keatyt
Szczególne własności	w grubszych płytkach dostrzega się skręcenie płaszczyzny polaryzacji światła

Kwarc (Kwarzec) – minerał z gromady krzemianów.

Nazwa pochodzi:

• od starogermańskiego kwarr (quarz) = zgrzyt – tak określali ten minerał niemieccy górnicy
• lub/i słowiańskiego kwardy = twardy (kwarda = kwarzec).
• gr. Krystallos = lód

Spis treści 1 Właściwości : 2 Odmiany kwarcu 3 Występowanie 4 Zastosowanie 5 Bibliografia 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Właściwości :

Zazwyczaj tworzy kryształy słupkowe wykształcone w postaci heksagonalnego słupa (o sześciobocznym przekroju), zakończonego ścianami romboedrów i podwójnych piramid. Prawidłowo wykształcone kryształy są najczęściej spotykane w geodach, kawernach i szczelinach skalnych, gdzie tworzą szczotki krystaliczne. Oprócz struktury krystalicznej kwarc może tworzyć odmiany ziarniste, skrytokrystaliczne oraz naskorupienia i inkrustacje.
Kwarc jest kruchy, przezroczysty; może być bezbarwny i może tworzyć wiele barwnych odmian.
Czysty, bezbarwny kwarc określony został mianem kryształu skalnego (górskiego), ponieważ przypomina lód i długo pozostaje zimny nawet w podwyższonej temperaturze (jest słabym przewodnikiem ciepła. W starożytnym Rzymie dużych kryształowych kul używano do chłodzenia dłoni).
Kwarc często zawiera inkluzje gazowe, ciekłe oraz stałe.
Inkluzje stałe spowodowane przez różne minerały powodują zróżnicowanie barwy oraz wywołują ciekawe efekty optyczne takie jak: asteryzm, iryzacja, opalescencja, awenturyzacja.
Znanych jest około 40 minerałów tworzących wrostki; kwarce zawierające wrostki bywają określane odrębnymi nazwami np. kwarc rutylowy, kwarcowe sokole oko.

[edytuj] Odmiany kwarcu

I. W zależności od temperatury wyróżniamy:

• Powszechnie występujący na powierzchni Ziemi kwarc niskotemperaturowy jest trwały w temperaturze do 573°C.
• Powyżej tej temperatury (do 870°C) tworzy się kwarc wysokotemperaturowy, który krystalizuje w układzie heksagonalnym. – kwarc ten nigdy nie występuje na powierzchni Ziemi w normalnych warunkach.

Inne, znane modyfikacje krzemionki: keatyt, moganit, lechatelieryt – są wytwarzane sztucznie (nie występują w przyrodzie; uzyskuje się je wyłącznie drogą syntezy).

Kryształ kwarcu mlecznego	Ametyst z inkluzjami goethytu, Minas Gerias, Brazylia		Kwarc rózowy
kwarc	kryształ górski	ametryn	cytryn

II. Kwarc jest minerałem bardzo pospolitym, posiada wiele odmian takich jak:

• Kwarc makrokrystaliczny:
  • kryształ górski – przezroczysty
  • ametyst – fioletowy
  • kwarc różowy
  • cytryn – żółty
  • kwarc dymny – brązowy
  • morion – czarny
  • awenturyn – jasnozielony
  • kwarc mleczny – biały
  • kwarc niebieski = kwarc azurytowy też: szafirowy, lazurytowy, krokidolitowy
  • kwarc zielony
  • krystobalit
• Migotliwe odmiany kwarcu:- obecność wrostków azbestu lub krokidolitu daje odpowiednio:
  • kwarcowe tygrysie oko
  • kwarcowe kocie oko
  • kwarcowe sokole oko
  • kwarcowe bawole oko
• Kwarc skrytokrystaliczny:
  • chalcedon
    • agat
      • agat mszysty
      • onyks
      • sardonyks
      • sard
    • ciemnozielony praz (prazolit)
    • zielony chryzopraz
    • heliotrop
    • jaspis
    • karneol
    • krzemień
    • czert
    • plazma (minerał)
    • kwarcyt

[edytuj] Występowanie

Jeden z najpospolitszych minerałów. Składnik wielu skał magmowych (granitów, granodiorytów, pegmatytów), osadowych (piasków, żwirów, piaskowców, zlepieńców) i metamorficznych (gnejsów, łupków łyszczykowych, kwarcytów). Często występuje w formie żył kwarcowych. Jest rozpowszechniony na całym świecie.

Miejsca występowania: poszczególnych odmian kwarcu omówione zostaną na stronach dotyczących konkretnego rodzaju kwarcu, ale pięknie wykształcone, szczególne duże kryształy są spotykane: USA, Kanada, Brazylia, Urugwaj, Kazachstan, Ukraina, Madagaskar.

[edytuj] Zastosowanie

• Wyroby z krzemienia (odmiana kwarcu) znane są od początku epoki kamiennej (starszego paleolitu) aż do końca neolitu.
• Jest stosowany przy produkcji materiałów ściernych,
• w przemyśle ceramicznym, szklarskim, budowlanym,
• stanowi ważny składnik sprzętu medycznego i naukowego – chociaż zastępowany jest kwarcem syntetycznym,
• w przemyśle optycznym, w elektronice (piezokwarc, wyświetlacz ciekłokrystaliczny),
• służy do wyrobu detergentów, farb, pasty do zębów,
• stosowany w jubilerstwie jako kamien ozdobny i jubilerski – zastosowanie gemmologiczne,
• jego odmiany są poszukiwane przez kolekcjonerów,
• jego właściwości piezoelektryczne są wykorzystywane w radiotechnice oraz zapalniczkach gazowych.

[edytuj] Bibliografia

• W.Szumann- "Kamienie szlachetne i ozdobne";
• N.Sobczak – "Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych";
• R. Hochleitner – "Minerały i kryształy";
• Leksykon Przyrodniczy – "Minerały";
• Podręczny Leksykon Przyrodniczy – "Minerały i kamienie szlachetne";
• K. Maślankiewicz – "Kamienie szlachetne";
• C. Hall – "Klejnoty kamienie szlachetne i ozdobne";
• G.G. Gormaz i J.J.Casanovas – "Atlas mineralogii".

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Muzeum geologiczne pgi.gov.pl – kwarc

Prezydent chce się spotkać z Fedak w sprawie "pomostówek"

Prezydent Lech Kaczyński oświadczył, że chce się spotkać z minister pracy Jolantą Fedak, by porozmawiać o emeryturach pomostowych.

Tusk o propozycji Fedak: Traktuję to jako nieporozumienie

Premier Donald Tusk, odnosząc się do propozycji minister pracy Jolanty Fedak, dotyczącej emerytur "przejściowych" dla nauczycieli, powiedział dziennikarzom, że na razie "traktuje to jako nieporozumienie".

Dziecko podejrzane o kradzież przez... czapkę

8-latka podejrzewano o to, że ukradł zabawkę w hipermarkecie. Miał taką samą czapkę jak chłopiec, którego kilka dni wcześniej przy kradzieży zarejestrowały kamery monitoringu. Dziecko zatrzymała ochrona, która wstępnie go przesłuchała. Wezwano policję. Rodzice są wściekli, chłopiec chodzi do psychologa. Firma ochroniarska przesłała pismo z przeprosinami.

Nie ma zgody PO na "pomostówki" dla nauczycieli

Nie ma i nie będzie akceptacji Platformy Obywatelskiej na jakąkolwiek ustawę o emeryturach pomostowych dla nauczycieli - oświadczył w środę szef klubu PO Zbigniew Chlebowski. Donald Tusk określił natomiast wczorajszą propozycję minister pracy jako nieporozumienie.

Andrzej K. i 6 innych osób podejrzanych o niegospodarność i pranie brudnych pieniędzy

Prezes rady fundacji Jolanty Kwaśniewskiej "Porozumienie bez Barier" Andrzej K. i sześć innych osób jest podejrzanych o niegospodarność i pranie brudnych pieniędzy.

Chorzów: Bomba w szpitalu? Trwa ewakuacja

Trwa ewakuacja pacjentów Szpitala im. Rostka w Chorzowie. W środę przed południem strażacy odebrali informację o podłożeniu bomby w placówce.

Agent SB autorem książki zamówionej przez kombatantów Czerwca '56

Tajny współpracownik Służby Bezpieczeństwa z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, napisał książkę dla kombatantów Poznańskiego Czerwca 1956. Kombatanci zapewniają, że nie wiedzieli o przeszłości autora książki.

Wielka Brytania: Rozbito gang wyzyskujący polskich pracowników

Brytyjska policja rozbiła gang wyzyskujący pracowników z Polski i krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Aresztowano osiem osób, w tym kobietę - poinformował w środowym wydaniu dziennik "Guardian".

Lepper: Akcja CBA to może być wynik taśm Beger

Akcja CBA mogła być konsekwencją taśm Beger - mówił Andrzej Lepper przed komisją śledczą ds. nacisków. - Sidła na Samoobronę zakładano wyrafinowanie - ocenił. Przyznał też, że jako wicepremier używał pięciu telefonów komórkowych. Dziwił się temu Arkadiusz Mularczyk, który uważa to za niepotrzebne, gdy ktoś jest "czysty" i nie ma nic do ukrycia.

Jak odczytać DNA z zębów, nie niszcząc ich

Genetyk z wrocławskiej Akademii Medycznej opracował unikatowy sposób izolacji DNA z zębów. W przeciwieństwie do tradycyjnej metody, nie niszczy ona badanych szczątków. - Najlepiej gdyby właśnie w ten sposób można było zbadać szczątki generała Sikorskiego - uważa prof. Dobosz