Języki świata
Z Wikipedii
Języki świata - obecnie na świecie używa się ok. 6-7 tysięcy języków. Dokładne ustalenie tej liczby utrudnia brak zgody wśród językoznawców co do klasyfikacji niektórych etnolektów, jako odrębnych języków, bądź dialektów. Przeważająca część języków świata pozostaje w formie bezpiśmiennej.
Podstawową jednostką klasyfikacji języków jest rodzina językowa. W obrębie rodziny mniejszymi jednostkami są: grupa i zespół. Czasem wyróżniane są też dodatkowe jednostki pośrednie, jak podrodzina i gałąź.
Rodziny językowe są łączone w jednostki wyższego rzędu: makrorodziny i fyle. Są one jednak rzadko stosowane, gdyż udowodnienie pokrewieństwa poszczególnych rodzin między sobą jest trudne i z reguły ma charakter hipotetyczny. Niekiedy uważa się że wszystkie ludzkie języki wywodzą się od jednego prajęzyka, nazywanego Proto-World lub Proto-Sapiens (zob. prajęzyk ludzkości).
Spis treści |
[edytuj] Podstawowa klasyfikacja języków świata
.png)
Dokładniejsze klasyfikacje znajdują się w hasłach dotyczących poszczególnych rodzin i grup.
[edytuj] Eurazja
- Języki indoeuropejskie - największa rodzina językowa świata pod względem liczby mówiących (ok. 45% mieszkańców Ziemi), języki z terenów Europy i Azji Środkowo-Zachodniej, obecnie rozpowszechnione na wszystkie kontynenty
- Języki tyrreńskie - wymarła starożytna rodzina z okolic Morza Śródziemnego
- Języki uralskie - języki z północnej Eurazji i Węgier, ze względu na odrębność języka jukagirskiego coraz częściej nazywana uralsko-jukagirską
- Języki ałtajskie - języki Azji północnej, środkowej i Turcji, ok. 6% ziemskiej populacji, przez niektórych językoznawców rodzina ałtajska jest uznawana za ligę językową, a jej grupy klasyfikowane są jako odrębne rodziny
- Języki czukocko-kamczackie - wymierające języki północno wschodniej Syberii
- Języki drawidyjskie - języki południowych Indii i Sri Lanki, ok. 3% ziemskiej populacji, ze względu na włączanie przez niektórych językoznawców w obręb rodziny języka elamickiego czasami nazywana elamo-drawidyjską
- Języki abchasko-adygijskie (północno-zachodniokaukaskie) - wymierające języki ze wschodniego wybrzeża Morza Czarnego
- Języki północno-wschodniokaukaskie - języki Czeczenii i Dagestanu, dawniej używane też na terenach Bliskiego Wschodu
- Języki kartwelskie (południowokaukaskie) - język gruziński i pokrewne dialekty
- Języki chińsko-tybetańskie - języki wschodniej i południowo-wschodniej Azji, pod względem liczby mówiących druga rodzina językowa świata (ok. 22% ziemskiej populacji)
- Języki dajskie - języki południowo-wschodniej Azji, ok. 1.5% ziemskiej populacji
- Języki austroazjatyckie - języki południowo-wschodniej Azji, Bangladeszu i wschodnich Indii, ok. 2% ziemskiej populacji
- Języki miao-yao (języki hmong-mien) - niewielka rodzina języków południowych Chin i południowo-wschodzniej Azji
- Języki jenisejskie - wymierające języki środkowej Syberii
[edytuj] Afryka
- Języki afroazjatyckie - języki Afryki północnej i Bliskiego Wschodu, ok. 5% ziemskiej populacji
- Języki nilo-saharyjskie - języki górnego dorzecza Nilu, Czadu i Sudanu
- Języki nigero-kongijskie - języki Afryki subsaharyjskiej, ok. 6% ziemskiej populacji
- Języki khoisan - języki Buszmenów i Hotentotów, posiadają charakterystyczne mlaski
[edytuj] Ameryka Północna
- Języki eskimo-aleuckie - podbiegunowe języki Czukotki, Alaski, północnej Kanady i Grenlandii
- Języki na-dene - rdzenne języki Ameryki Północnej
- Języki makrosiouańskie - nadrodzina, często nieuznawana
- Języki majańskie (maja)
- Języki muskogejskie (muskogi)
- Języki wakaskie (wakasz)
[edytuj] Ameryka Południowa
- Języki ajmarskie (ajmara)
[edytuj] Australia i Oceania
- Języki indopacyficzne - rdzenne języki Tasmanii, Nowej Gwinei i Oceanii, hipotetyczna makrorodzina lub fyla językowa zaproponowana przez Josepha Greenberga
- Języki austronezyjskie - rdzenne języki Oceanii i Azji Południowo-Wschodniej, ok. 4% ziemskiej populacji
- Języki australijskie - wymierające rdzenne języki Australii, hipotetyczna makrorodzina, przez część językoznawców rozbijana na wiele niezależnych rodzin
[edytuj] Języki izolowane
Języki których przynależność jest nieznana lub dyskutowana
- Język ajnoski
- Język baskijski
- Język buruszaski
- Język japoński, wraz z językami riukiu
- Język koreański
- Język kusunda
- Język nahali
- Język niwchijski
- Język sumeryjski
[edytuj] Zobacz też
- klasyfikacja języków
- najczęściej używane języki świata
- rodzina językowa
- prajęzyk
- język migowy
- języki sztuczne
- językoznawstwo
[edytuj] Linki zewnętrzne
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| 6-latki do szkoły. PiS jest przeciw |
Klub PiS złożył w Sejmie wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu rządowego projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty, zakładającego m.in. obniżenie wieku obowiązku szkolnego z 7 do 6 lat. - Rząd forsuje reformę edukacji wbrew większości środowisk i wbrew woli wielu rodziców - powiedziała Marzena Machałek z PiS. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Zuchwały napad na bank |
Dwóch mężczyzn w kominiarkach w środku dnia sterroryzowało kasjerkę banku i uciekło z pieniędzmi. |
| Zwłoki torturowanego mężczyzny na śmietniku |
Na jednym z osiedli w Żaganiu (Lubuskie) znaleziono w czwartek okaleczone zwłoki mężczyzny. Wstępne oględziny wykazały, że 29-latek, zanim został zamordowany, był torturowany - poinformował rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze, Kazimierz Rubaszewski. |
| ”Spóźniłem się na przesłuchanie, bo okradałem sklep” |
Wyjątkowo szczery był 32 letni mężczyzna, który usprawiedliwił swoje spóźnienie na przesłuchanie tym, że po drodze okradł sklep. Ukradzione właśnie ubrania miał jego kolega siedzący w poczekalni. Na dokładkę 32 latek był pod wpływem narkotyków i miał przy sobie heroinę. |
