Język hebrajski
Z Wikipedii
| עִבְרִית | |
| Obszar | Izrael i inne |
| Liczba mówiących | 7 milionów |
| Ranking | (poza pierwszą 100.) |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki afroazjatyckie *Języki semickie **płn.-zach.-semickie ***Język hebrajski |
| Pismo | hebrajski |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | Izrael |
| Regulowany przez | Akademia Języka Hebrajskiego |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | he |
| ISO 639-2 | heb |
| SIL | HBR |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata | |
Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. iwrit) - język z grupy kananejskiej języków semickich, należący do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany alfabetem hebrajskim.
Posługiwano się nim w starożytnym Izraelu, od czasów niewoli babilońskiej zaczął on jednak wychodzić z powszechnego użycia, stając się de facto martwym językiem, używanym jedynie w modlitwie, podczas ceremonii oraz do zapisu tekstów religijnych (Tora, Miszna). W życiu codziennym Żydzi posługiwali się innymi językami, początkowo aramejskim, później w diasporze głównie jidysz (aszkenazyjczycy), ladino - dżudezmo (sefardyjczycy) bądź arabskim. Pod koniec XIX w., dzięki staraniom m.in. Eliezera ben Jehudy, okrzykniętego "wskrzesicielem hebrajszczyzny" (hebr. מחייה השפה העברית), powstała nowoczesna wersja języka hebrajskiego, który od chwili powstania państwa Izrael w 1948 jest oficjalnie językiem urzędowym tego kraju. Obecnie posługuje się nim ok 5,1 mln ludzi (wg niektórych szacunków, uwzględniających także Arabów izraelskich oraz Izraelczyków żyjących na emigracji, liczba użytkowników języka hebrajskiego może dziś sięgać nawet 8 mln).
Spis treści |
[edytuj] Etapy rozwoju
Historyczne etapy rozwoju języka hebrajskiego:
- biblijny - język Biblii (chrześcijańskiego Starego Testamentu),
- misznaicki - język Miszny, zmieniona składnia i nowe słownictwo,
- średniowieczny - język tekstów rabinicznych, istniał jedynie w formie pisanej,
- współczesny - od 1881 roku.
[edytuj] Fonetyka
Fonetyka współczesnego języka hebrajskiego jest oparta na historycznej wymowie aszkenazyjskiej. Wymowa ta cechuje się zanikiem (pod wpływem języków indoeuropejskich) typowo semickich spółgłosek gardłowych i emfatycznych.
[edytuj] Spółgłoski
[edytuj] Samogłoski
Istnieje pięć samogłosek: /a/, /e/, /i/, /o/, /u/. Mogą one być długie lub krótkie, choć w wymowie współczesnej iloczas najczęściej nie jest zachowywany. W języku hebrajskim nie ma dyftongów. Samogłoski nie są zapisywane w żaden sposób, zrozumienie przeczytanego zdania polega na znajomości słówka, samogłoski są zapisane w Torze, poprzez kropki, kreski znajdujące się pod lub obok liter. E= 2 lub 3 lub 5 kropek pod literą O= poprzez użycie litery (vav)i umieszczenie nad nią kropki. a= poprzez umieszczenie kreski pod literą , bądź użycie litery(bezdźwięcznej) alef bądź ajin. i= poprzez umieszczenie jednej kropki pod literą
[edytuj] Gramatyka
Podobnie jak inne języki semickie, hebrajski bazuje na rdzeniach trójspółgłoskowych, zwłaszcza w zakresie koniugacji. W porównaniu z językiem arabskim, hebrajski jest jednak o wiele bardziej analityczny - np. zupełnie zatracił odmianę rzeczownika przez przypadki. W składni współczesnego hebrajskiego. zauważalne są wpływy słowiańskie (mówi się nawet o hebrajskim jako języku mieszanym), takie jak przesunięcie szyku zdania z VSO do SVO, choć szyk VSO jest wciąż spotykany w tekstach religijnych. Rzeczowniki dzielą się ze względu na rodzaj na męskie i na żeńskie oraz mogą występować w liczbie pojedynczej, mnogiej i -rzadko- podwójnej. W klasycznym hebrajskim zamiast czasów występowały jedynie kategorie dokonany/niedokonany, we współczesnym hebrajskim wykształcił się system czasów (przeszły, teraźniejszy, przyszły).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- [1] Interaktywny słownik hebrajsko-polski i polsko-hebrajski wraz z pełną koniugacją (odmianą) niektórych czasowników, przykładami piosenek hebrajskich i informacjami o historii i gramatyce języka hebrajskiego
- [2] (he) Rozbudowany słownik hebrajsko-angielski i angielsko-hebrajski Morfix
prasemicki • akadyjski • amharski • amonicki • arabski • aramejski • argobba • dahalik • daryża • eblaicki • fenicki • gafat • gurage • gyyz • harari • hebrajski • judeo-arabski • maltański • mandejski • moabicki • południowoarabski epigraficzny • punicki • syriacki • tigre • tigrinia • ugarycki • współczesny południowoarabski
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| 6-latki do szkoły. PiS jest przeciw |
Klub PiS złożył w Sejmie wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu rządowego projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty, zakładającego m.in. obniżenie wieku obowiązku szkolnego z 7 do 6 lat. - Rząd forsuje reformę edukacji wbrew większości środowisk i wbrew woli wielu rodziców - powiedziała Marzena Machałek z PiS. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Kraków: Napad na bank |
Dzisiaj ok. godziny 15:20 do agencji jednego z banków w Krakowie przy ul. Babińskiego wtargnęło dwóch zamaskowanych sprawców. Ubrani byli w jasne kurtki. Przedmiotem przypominającym broń sterroryzowali kasjerkę i zażądali wydania pieniędzy, po czym z kasy banku zrabowali ok. 9 tys. złotych i uciekli. |
| Zwłoki torturowanego mężczyzny na śmietniku |
Na jednym z osiedli w Żaganiu (Lubuskie) znaleziono w czwartek okaleczone zwłoki mężczyzny. Wstępne oględziny wykazały, że 29-latek, zanim został zamordowany, był torturowany - poinformował rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze, Kazimierz Rubaszewski. |
| ”Spóźniłem się na przesłuchanie, bo okradałem sklep” |
Wyjątkowo szczery był 32 letni mężczyzna, który usprawiedliwił swoje spóźnienie na przesłuchanie tym, że po drodze okradł sklep. Ukradzione właśnie ubrania miał jego kolega siedzący w poczekalni. Na dokładkę 32 latek był pod wpływem narkotyków i miał przy sobie heroinę. |
