Język haitański
Z Wikipedii
| Kreyòl ayisyen | |
| Obszar | Haiti, Bahamy, Kanada, Kuba, Kajmany, Dominikana, Francja, Gujana Francuska, Gwadelupa, Martynika, Turks i Caicos, USA |
| Liczba mówiących | ok. 12 mln |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki kreolskie Język haitański |
| Pismo | alfabet łaciński |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | Haiti |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | ht |
| ISO 639-2 | hat |
| ISO 639-3 | hat |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata | |
Język haitański (także: kreolski haitański, Kreyòl ayisyen) - kreolski język, który rozwinął się na terenie Haiti poprzez kreolizację języka francuskiego pod silnym wpływem różnych języków afrykańskich.
Językiem tym posługuje się ok. 7,5 mln osób (1998) w Haiti, niemal cała populacja tego kraju. Za sprawą emigracji kilka procent użytkowników języka haitańskiego mieszka w innych krajach: Kanadzie, USA, Francji oraz sąsiednich państwach karaibskich: Dominikanie i na Bahamach.
Wpływy języków afrykańskich są duże i obejmują język wolof oraz języki z rodziny gbe.
Wydziela się dwa główne dialekty języka haitańskiego: fablas oraz plateau.
W 1961 r. haitański został uznany za oficjalny język Republiki Haiti, obok języka francuskiego, który był urzędowym językiem kraju od momentu ogłoszenia niepodległości 1803 r. Wielu Haitańczyków jest dwujęzycznych i swobodnie włada zarówno haitańskim, jak i francuskim, przy czym ten drugi język ma wyższy status i jest uważany za język elit. Po francusku tworzy np. jeden z najbardziej znanych pisarzy haitańskich, René Depestre. Z kolei ranga języka haitańskiego z roku na rok rośnie, także ze względu na fakt, iż coraz więcej rodzimych twórców stara się tworzyć w tym języku, uznajac go za element własnej tożsamości. W języku haitańskim prowadzone są zajęcia szkolne, wydawana jest prasa i nadawane programy radiowe i telewizyjne.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Słownik haitańsko-angielski z Webster's Online Dictionary - the Rosetta Edition
- Wikipedia w języku haitańskim
bislama • chiński pidżyn • haitański • hiri motu • kreolski Reunionu • krio • krioulo • papiamento • pitkern • tok pisin
| "Żeby móc tak mówić, trzeba być nieskazitelnym bohaterem" |
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak Radosław Sikorski skomentował wypowiedź prezesa PiS. Jarosław Kaczyński stwierdził dziś, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał". |
| Lech Wałęsa o UE: Ja, rewolucjonista trochę tu porozrabiam |
W Brukseli odbyło się dziś pierwsze spotkanie grupy refleksji w sprawie przyszłości Unii Europejskiej. Uczestniczący w nim Lech Wałęsa zapowiedział, że jako "stary rewolucjonista" będzie zadawał prowokacyjne pytania i "jeśli go nie wyrzucą, to trochę porozrabia". |
| Dalajlama: Uczę się polskiej determinacji i siły woli |
Określenie "Polska" towarzyszy mi od dzieciństwa; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - mówił w wywiadzie dla radiowej "Jedynki" Dalajlama XIV. Jutro duchowy przywódca Tybetańczyków przyjeżdża do Polski. |
| Bondaryk: Otrzymałem od PTC ok. 450 tys. zł |
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Krzysztof Bondaryk wydał w czwartek oświadczenie. Poinformował w nim, że wysokość uzyskanych przez niego świadczeń od spółki PTC z tytułu zakazu konkurencji, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop wyniosła ok. 450 tys. zł. |
| Klich: Jutro decyzja w sprawie unikających poboru |
- Jutro będzie wydana odpowiednia decyzja, która rozwiąże ten problem - odpowiedział minister obrony Bogdan Klich na pytanie co, w związku z zakończeniem poboru do wojska stanie się z osobami unikającymi służby wojskowej. |
| 6-latki do szkoły. PiS jest przeciw |
Klub PiS złożył w Sejmie wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu rządowego projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty, zakładającego m.in. obniżenie wieku obowiązku szkolnego z 7 do 6 lat. - Rząd forsuje reformę edukacji wbrew większości środowisk i wbrew woli wielu rodziców - powiedziała Marzena Machałek z PiS. |
| Radni PO chcą zmienić nazwę pl. Defilad |
Skansen PRL-u w centrum Warszawy ma szansę zmienić nazwę na bardziej romantyczną. Radni Platformy Obywatelskiej chcą przemianować pl. Defilad na pl. Fryderyka Chopina. Klub PiS jest tym pomysłem zachwycony. |
| Kraków: Napad na bank |
Dzisiaj ok. godziny 15:20 do agencji jednego z banków w Krakowie przy ul. Babińskiego wtargnęło dwóch zamaskowanych sprawców. Ubrani byli w jasne kurtki. Przedmiotem przypominającym broń sterroryzowali kasjerkę i zażądali wydania pieniędzy, po czym z kasy banku zrabowali ok. 9 tys. złotych i uciekli. |
| Zwłoki torturowanego mężczyzny na śmietniku |
Na jednym z osiedli w Żaganiu (Lubuskie) znaleziono w czwartek okaleczone zwłoki mężczyzny. Wstępne oględziny wykazały, że 29-latek, zanim został zamordowany, był torturowany - poinformował rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze, Kazimierz Rubaszewski. |
| ”Spóźniłem się na przesłuchanie, bo okradałem sklep” |
Wyjątkowo szczery był 32 letni mężczyzna, który usprawiedliwił swoje spóźnienie na przesłuchanie tym, że po drodze okradł sklep. Ukradzione właśnie ubrania miał jego kolega siedzący w poczekalni. Na dokładkę 32 latek był pod wpływem narkotyków i miał przy sobie heroinę. |
