Frans (pierwiastek)
Z Wikipedii
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Ważniejsze dane | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa, symbol, l.a.* | Frans, Fr, 87 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności metaliczne | metal alkaliczny | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | 1 (IA), 7, s | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Gęstość | 1870 kg/m³ | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomowa | 223 u | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfiguracja elektronowa | [Rn]7s¹ | ||||||||||||||||||||||||||||||
| e- na poziom energetyczny | 2, 8, 18, 32, 18, 8, 1 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Stopień utlenienia | 1 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura topnienia | 300 K (27 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura wrzenia | 950 K (677°C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroujemność | 0,7 (Pauling) 0,86 (Allred) |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Struktura krystaliczna | regularna | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Najbardziej stabilne izotopy* | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| *Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu, w.e.=wychwyt elektronu |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Frans (Fr, łac. francium) – dawniej znany jako eka-cez lub aktyn-K[1] pierwiastek chemiczny, przypuszczalnie najaktywniejszy metal alkaliczny.
Nazwa pochodzi od Francji. Odkryty w 1939 roku we Francji przez Marguerite Perey.
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
Frans to radioaktywny metal alkaliczny. Ostatnie badania wykazują, że jego aktywność chemiczna jest mniejsza niż aktywność cezu i jest podobna do aktywności rubidu. Frans reaguje gwałtownie z wodą i kwasami (podobnie jak inne metale alkaliczne).[potrzebne źródło]
Kationy Fr+ powinny należeć do V grupy analitycznej kationów i być bezbarwne, jak wskazywałoby prawo okresowości.
Przeprowadzono pewną liczbę badań z pojedynczymi atomami fransu, ale do dziś nikt nie otrzymał wagowo uchwytnej ilości tego pierwiastka ani jego związków. Podawane w różnych książkach i źródłach internetowych (w tym w Wikipedii) dane, takie jak temperatura topnienia albo gęstość nie pochodzą z pomiarów, ale ekstrapolacji trendów obserwowanych dla innych pierwiastków i nie mają żadnej praktycznej wartości.[potrzebne źródło]
[edytuj] Występowanie
Łącznie na kuli ziemskiej występuje naturalnie nie więcej niż kilkadziesiąt gramów fransu. Wszystkie badane próbki pierwiastka wytwarzane są sztucznie za pomocą jednej z dwóch metod: bombardowania toru protonami lub radu neutronami.[potrzebne źródło]
Frans nie ma stabilnych izotopów. Standardowa masa atomowa nie może być podana, dlatego wymienia się masę atomową najtrwalszego izotopu.
[edytuj] Izotopy
| Symbol nuklidu |
Z(p) | N(n) | Masa izotopu (u) |
Okres połowicznego rozpadu |
spin jądra atomowego |
Główny składnik izotopu (części mola) |
zakres zmian naturalnych (części mola) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Energia wzbudzenia | |||||||
| 199Fr | 87 | 112 | 199.00726(4) | 16(7) ms | 1/2+# | ||
| 200Fr | 87 | 113 | 200.00657(8) | 24(10) ms | 3+# | ||
| 200mFr | 60(110) keV | 650(210) ms | 10-# | ||||
| 201Fr | 87 | 114 | 201.00386(8) | 67(3) ms | (9/2-) | ||
| 202Fr | 87 | 115 | 202.00337(5) | 290(30) ms | (3+) | ||
| 202mFr | 330(90)# keV | 340(40) ms | (10-) | ||||
| 203Fr | 87 | 116 | 203.000925(17) | 0.55(2) s | (9/2-)# | ||
| 204Fr | 87 | 117 | 204.000653(26) | 1.7(3) s | (3+) | ||
| 204m1Fr | 50(4) keV | 2.6(3) s | (7+) | ||||
| 204m2Fr | 326(4) keV | 1.7(6) s | (10-) | ||||
| 205Fr | 87 | 118 | 204.998594(8) | 3.80(3) s | (9/2-) | ||
| 206Fr | 87 | 119 | 205.99867(3) | ~16 s | (2+,3+) | ||
| 206m1Fr | 190(40) keV | 15.9(1) s | (7+) | ||||
| 206m2Fr | 730(40) keV | 700(100) ms | (10-) | ||||
| 207Fr | 87 | 120 | 206.99695(5) | 14.8(1) s | 9/2- | ||
| 208Fr | 87 | 121 | 207.99714(5) | 59.1(3) s | 7+ | ||
| 209Fr | 87 | 122 | 208.995954(16) | 50.0(3) s | 9/2- | ||
| 210Fr | 87 | 123 | 209.996408(24) | 3.18(6) min | 6+ | ||
| 211Fr | 87 | 124 | 210.995537(23) | 3.10(2) min | 9/2- | ||
| 212Fr | 87 | 125 | 211.996202(28) | 20.0(6) min | 5+ | ||
| 213Fr | 87 | 126 | 212.996189(8) | 34.6(3) s | 9/2- | ||
| 214Fr | 87 | 127 | 213.998971(9) | 5.0(2) ms | (1-) | ||
| 214m1Fr | 123(6) keV | 3.35(5) ms | (8-) | ||||
| 214m2Fr | 638(6) keV | 103(4) ns | (11+) | ||||
| 214m3Fr | 6477+Y keV | 108(7) ns | (33+) | ||||
| 215Fr | 87 | 128 | 215.000341(8) | 86(5) ns | 9/2- | ||
| 216Fr | 87 | 129 | 216.003198(15) | 0.70(2) µs | (1-) | ||
| 217Fr | 87 | 130 | 217.004632(7) | 16.8(19) µs | 9/2- | ||
| 218Fr | 87 | 131 | 218.007578(5) | 1.0(6) ms | 1- | ||
| 218m1Fr | 86(4) keV | 22.0(5) ms | |||||
| 218m2Fr | 200(150)# keV | high | |||||
| 219Fr | 87 | 132 | 219.009252(8) | 20(2) ms | 9/2- | ||
| 220Fr | 87 | 133 | 220.012327(4) | 27.4(3) s | 1+ | ||
| 221Fr | 87 | 134 | 221.014255(5) | 4.9(2) min | 5/2- | ||
| 222Fr | 87 | 135 | 222.017552(23) | 14.2(3) min | 2- | ||
| 223Fr | 87 | 136 | 223.0197359(26) | 22.00(7) min | 3/2(-) | ||
| 224Fr | 87 | 137 | 224.02325(5) | 3.33(10) min | 1- | ||
| 225Fr | 87 | 138 | 225.02557(3) | 4.0(2) min | 3/2- | ||
| 226Fr | 87 | 139 | 226.02939(11) | 49(1) s | 1- | ||
| 227Fr | 87 | 140 | 227.03184(11) | 2.47(3) min | 1/2+ | ||
| 228Fr | 87 | 141 | 228.03573(22)# | 38(1) s | 2- | ||
| 229Fr | 87 | 142 | 229.03845(4) | 50.2(4) s | (1/2+)# | ||
| 230Fr | 87 | 143 | 230.04251(48)# | 19.1(5) s | |||
| 231Fr | 87 | 144 | 231.04544(50)# | 17.6(6) s | (1/2+)# | ||
| 232Fr | 87 | 145 | 232.04977(69)# | 5(1) s | |||
[edytuj] Uwagi
- Wartości oznaczone # nie pochodzą dokładnie z danych doświadczalnych, ale w większości odzwierciedlają rzeczywistość.
Przypisy
- ↑ Najbardziej stabilny, jak dotąd poznany izotop, Fr-223
- Masy izotopów pochodzą z Ame2003 Atomic Mass Evaluation; G. Audi, A.H. Wapstra, C. Thibault, J. Blachot and O. Bersillon in Nuclear Physics A729 (2003).
- Masy izotopów pochodzą również z Atomic weights of the elements. Review 2000 (IUPAC Technical Report). Pure Appl. Chem. Vol. 75, No. 6, pp. 683-800, (2003) i Atomic Weights Revised (2005).
- Okres połowicznego rozpadu, spin oraz izomery izotopów z:
- Audi, Bersillon, Blachot, Wapstra. The Nubase2003 evaluation of nuclear and decay properties, Nuc. Phys. A 729, pp. 3-128 (2003).
- National Nuclear Data Center, Brookhaven National Laboratory. Information extracted from the NuDat 2.1 database (retrieved Sept. 2005).
- David R. Lide (ed.), Norman E. Holden in CRC Handbook of Chemistry and Physics, 85th Edition, online version. CRC Press. Boca Raton, Florida (2005). Section 11, Table of the Isotopes.
(Ac) aktyn · (Am) ameryk · (Sb) antymon · (Ar) argon · (As) arsen · (At) astat · (N) azot · (Ba) bar · (Bk) berkel · (Be) beryl · (Bi) bizmut · (Bh) bohr · (B) bor · (Br) brom · (Ce) cer · (Cs) cez · (Cl) chlor · (Cr) chrom · (Sn) cyna · (Zn) cynk · (Zr) cyrkon · (Ds) darmsztadt · (Db) dubn · (Dy) dysproz · (Es) einstein · (Er) erb · (Eu) europ · (Fm) ferm · (F) fluor · (P) fosfor · (Fr) frans · (Gd) gadolin · (Ga) gal · (Ge) german · (Al) glin · (Hf) hafn · (Hs) has · (He) hel · (Ho) holm · (In) ind · (Ir) iryd · (Yb) iterb · (Y) itr · (I) jod · (Cd) kadm · (Cf) kaliforn · (Cm) kiur · (Co) kobalt · (Kr) krypton · (Si) krzem · (Xe) ksenon · (La) lantan · (Li) lit · (Lr) lorens · (Lu) lutet · (Mg) magnez · (Mn) mangan · (Mt) meitner · (Md) mendelew · (Cu) miedź · (Mo) molibden · (Nd) neodym · (Ne) neon · (Np) neptun · (Ni) nikiel · (Nb) niob · (No) nobel · (Pb) ołów · (Os) osm · (Pd) pallad · (Pt) platyna · (Pu) pluton · (Po) polon · (K) potas · (Pr) prazeodym · (Pm) promet · (Pa) protaktyn · (Ra) rad · (Rn) radon · (Re) ren · (Rh) rod · (Rg) roentgen · (Hg) rtęć · (Rb) rubid · (Ru) ruten · (Rf) rutherford · (Sm) samar · (Sg) seaborg · (Se) selen · (S) siarka · (Sc) skand · (Na) sód · (Ag) srebro · (Sr) stront · (Tl) tal · (Ta) tantal · (Tc) technet · (Te) tellur · (Tb) terb · (O) tlen · (Th) tor · (Tm) tul · (Ti) tytan · (Uub) ununbium · (Uuh) ununhexium · (Uuo) ununoctium · (Uup) ununpentium · (Uuq) ununquadium · (Uut) ununtrium · (U) uran · (V) wanad · (Ca) wapń · (C) węgiel · (H) wodór · (W) wolfram · (Au) złoto · (Fe) żelazo
Pierwiastki niezsyntezowane: (Uus) ununseptium · (Uue) ununennium · (Ubn) unbinilium · (Ubu) unbiunium · (Ubb) unbibium · (Ubt) unbitrium · (Ubq) unbiquadium · (Ubp) unbipentium · (Ubh) unbihexium (Ubs) unbiseptium
| SLD chce "białej księgi" w sprawie polityki gazowej Polski |
SLD chce, by powstała tzw. biała księga w sprawie polityki gazowej Polski. |
| Suwalszczyzna: zawieje i zamiecie przeszkodziły uczniom w dotarciu do szkół |
Z powodu śnieżyc wiele dzieci na Suwalszczyźnie nie dotarło w piątek do szkół. Problemy z dowozem miały autobusy PKS i gimbusy. |
| Sejm: PO i PiS przeciw nowelizacji ustawy o CBA |
Sejm odrzucił w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Według projektu nadzór nad Biurem miałby objąć minister odpowiedzialny za sprawy wewnętrzne, a nie - jak dotychczas - premier. |
| Wszystkie gesty dyrektora Pardy |
Do zdjęcia Radosława Pardy, na którym prezentuje faszystowski gest dotarł „Super Express". Parda, od niedawna wicedyrektor ośrodka administracji w TVP, tłumaczy - To gest przedwojennej prawicy i antykomunistów. |
| Dziś "majtkowy" proces Dody z "Super Expressem" |
Dziś o 12.30 kolejna odsłona procesu Doda kontra "Super Express". Piosenkarka zarzuciła dziennikowi, że ten przy użyciu programu graficznego wyciął jej majtki i opublikował poprawione zdjęcie. |
| Hall: obniżenie wieku szkolnego pomoże... rodzicom |
Minister edukacji narodowej Katarzyna Hall uważa, że obniżenie wieku szkolnego jest korzystne dla rodziców. |
| Stasiak: Zróbmy sobie sami gazoport |
Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego uważa, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski niezbędna jest budowa gazoportu. Władysław Stasiak, który był gościem Sygnałów Dnia jest zdania, że Sejm powinien przyjąć specjalną ustawę, która pozwoli na przyspieszenie budowy terminala. |
| Jak były komisarz Warszawy zarobił 6 milionów złotych |
PRZEGLĄD PRASY. W ciągu trzech lat z drugorzędnej funkcji sekretarza Warszawy został prezesem Ciechu i milionerem - "Dziennik" opisuje karierę byłego komisarza stolicy za rządów PiS Mirosława Kochalskiego. |
| Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka |
Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego |
| Mniejszy klub PiS |
Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI. |
