Frankfurt nad Odrą

Z Wikipedii

Współrzędne: 52°20′49″N 14°33′37″E / 52.34694, 14.56028

Frankfurt nad Odrą Frankfurt (Oder)
Herb Frankfurtu nad Odrą
Grafika Sebastiana Münstera przedstawiająca Frankfurt nad Odrą, 1548
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Brandenburgia
Burmistrz	Martin Patzelt (CDU)
Powierzchnia	147,61 km²
Położenie	52° 20' 49 '' N 14° 33' 37 '' E
Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość	61 969 420 os./km²
Nr kierunkowy	+49 0335
Kod pocztowy	od 15201 do 15236
Tablice rejestracyjne	FF
Położenie na mapie Niemiec Frankfurt nad Odrą Frankfurt (Oder)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Frankfurt nad Odrą (niem. Frankfurt (Oder), dł. Frankobrod nad Odra) - miasto na prawach powiatu leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w landzie Brandenburgia.

Leży na wysokości 40 m n.p.m.

Liczba ludności: 61,3 tys. (2007), przed zjednoczeniem Niemiec w 1990 ludność miasta wynosiła 86,4 tys. (1987). W roku akademickim dodatkowo około 3500 studentów.

We Frankfurcie nad Odrą znajduje się założony 15 lipca 1991 Uniwersytet Viadrina, który od 1998 jest obok UAM w Poznaniu drugą uczelnią macierzystą dla Collegium Polonicum w Słubicach.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Uniwersytet Viadrina.

Sąsiadujące z Frankfurtem nad Odrą polskie miasto Słubice do 1945 było częścią Frankfurtu i nazywało się Dammvorstadt.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Słubice.

[edytuj] Historia

Grafika przedstawiająca miasto, 1830

Kościół Mariacki, 1860

Kościół św. Mikołaja i Hala Koncertowa, 1860

Budynek poczty głównej

Kościół Św. Gertrudy

Pomnik Heinricha von Kleista

Oderturm

• 1253: uzyskanie praw miejskich przez Frankfurt a w tym dzisiejszych Słubic
• XIV-XV w. - przynależność miasta do Hanzy;
• 1506: powstanie Alma Mater Viadrina, działającego do 1811; tu studiowali m.in. Ulrich von Hutten, Carl Philipp Emanuel Bach, Aleksander von Humboldt, Wilhelm von Humboldt, Michael Praetorius, Caspar Stein oraz Heinrich von Kleist;
• 1662: pierwsze wzmianki o Frankfurcie - stolicy i centrum handlu;
• 1777: we Frankfurcie na świat przyszedł pisarz Heinrich von Kleist;
• 1811: przeniesienie uniwersytetu z Frankfurtu do Breslau;
• 1815: miasto staje się siedzibą rządu nowo utworzonego okręgu administracyjnego Frankfurt oraz Naczelnego Sądu Krajowego;
• 1842: początki uprzemysłowienia - linia kolejowa Berlin-Frankfurt, przemysł metalowy, oddanie do eksploatacji gazowni;
• 1923: nowe ukierunkowanie po I wojnie światowej; dyrekcja kolejowa Wschód (Reichsbahndirektion Osten) przenosi się do Frankfurtu; nowy teren przemysłowy na wschodzie Frankfurtu;
• 1933: przejęcie władzy przez narodowych socjalistów; budowa nowych koszarów oraz przemieszczenie wojsk do Frankfurtu;
• 1945: zniszczenia wojenne; śródmieście zostaje całkowicie zrujnowane; po podpisaniu układu poczdamskiego Frankfurt staje się miastem granicznym; dotychczasowa część Dammvorstadt przeobraża się w sąsiedzkie miasto polskie – Słubice;
• 1946-1950: Frankfurt jest (do roku 1950) centralnym punktem migracji przegnanej oraz powracającej ludności;
• 1952-1990: Frankfurt staje się miastem okręgowym okręgu Frankfurt nad Odrą;
• 1989: początek przemian ustrojowych we Frankfurcie;
• 1990: po zjednoczeniu Niemiec Frankfurt staje się Nadcentrum;
• 1991: otwarcie Europejskiego Uniwersytetu Viadrina;
• 1998: otwarcie Collegium Polonicum w Słubicach.

[edytuj] Dzielnice

• Güldendorf
• Hohenwalde
• Kliestow
• Lossow
• Lichtenberg
• Markendorf
• Markendorf/Siedlung
• Rosengarten/Pagram

[edytuj] Kościoły

Głównymi kościołami w mieście są:

• Kościół Mariacki we Frankfurcie nad Odrą (St. Marien Kirche)
• Kościół nowoapostolski we Frankfurcie nad Odrą (Neoapostolische Kirche)
• Kościół Pokoju we Frankfurcie nad Odrą (Friedenskirche)
• Kościół św. Gertrudy we Frankfurcie nad Odrą (St. Gertrauden-Kirche)
• Kościół Świętego Jerzego we Frankfurcie nad Odrą (St. Georg Kirche)
• Kościół Świętego Krzyża we Frankfurcie nad Odrą (Heilig-Kreuz-Kirche)

[edytuj] Pomniki

W mieście znajduje się wiele pomników m.in.:

• Pomnik Ewalda Christiana von Kleista we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik Heinricha von Kleista we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik Mikołaja Kopernika we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik Friedricha Loefflera we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik Karola Marksa we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik matki i dziecka we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik poległych żołnierzy radzieckich we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik rodzeństwa we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik Wilhelma Spiekera we Frankfurcie nad Odrą
• Pomnik Ericha Weinerta we Frankfurcie nad Odrą

[edytuj] Transport i komunikacja

[edytuj] Stacje i przystanki kolejowe

• Frankfurt (Oder)
• Frankfurt (Oder)-Güld
• Frankfurt (Oder)-Rosengarten

[edytuj] Linie kolejowe

• RE 1: Eisenhüttenstadt – Frankfurt – Berlin – Potsdam – Brandenburg/Magdeburg
• RE 11: Cottbus – Frankfurt
• OE 36: Frankfurt – Beeskow – Wendisch-Rietz – Königs Wusterhausen – Berlin-Schöneweide
• OE 60: Frankfurt – Werbig – Wriezen – Bad Freienwalde – Eberswalde – Berlin-Lichtenberg

[edytuj] Przejścia graniczne

• Przejście graniczne Słubice-Frankfurt nad Odrą
• Przejście graniczne Słubice-Frankfurt nad Odrą (kolejowe)
• Przejście graniczne Świecko-Frankfurt nad Odrą

[edytuj] Wojsko we Frankfurcie

• 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Pruskiego Karola (2 Brandenburski)
• 18 Pułk Artylerii Polowej (2 Brandenburski)
• 5 Dywizja Cesarstwa Niemieckiego
• 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski)
• Dywizja Forteczna Frankfurt nad Odrą
• Dywizja Grenadierów Pancernych Kurmark

[edytuj] Miasta partnerskie

• Gorzów Wielkopolski (Polska)
• Heilbronn (Niemcy)
• Kadima (Izrael)
• Nimes (Francja)
• Słubice (Polska)
• Vantaa (Finlandia)
• Witebsk (Białoruś)
• Yuma (USA)

[edytuj] Ludzie związani z miastem

• Carl Philipp Emanuel Bach (niemiecki kompozytor),
• Alojzy Prosper Biernacki (minister skarbu Rządu Narodowego w 1831),
• Karl Georg von Hoym (minister Śląska i Prus Południowych),
• Aleksander von Humboldt (niemiecki przyrodnik i podróżnik),
• Wilhelm von Humboldt (niemiecki filozof i językoznawca),
• Ulrich von Hutten (niemiecki rycerz, pisarz, humanista),
• Heinrich von Kleist (niemiecki pisarz, poeta, dramaturg),
• Teodor Konstanty Orzechowski (działacz kalwiński, prawnik, urzędnik),
• Martin Patzelt (wieloletni nadburmistrz miasta),
• Michael Praetorius (niemiecki kompozytor przełomu renesansu i baroku),
• Atanazy Raczyński (ziemianin wielkopolski, dyplomata pruski),
• Magda Sakowska (polska dziennikarka),
• Gesine Schwan, (rektor Viadriny 1999-2008),
• Johann Tetzel (niemiecki duchowny, inkwizytor generalny Polski),
• Hans Weiler (rektor Viadriny 1993-1999).

[edytuj] Galeria

Liczba mieszkańców miasta od 1618 r.	Główne linie tramwajowe we Frankfurcie	Dworzec kolejowy	Frankfurt nad Odrą z lotu ptaka
Główny gmach Europejskiego Uniwersytetu Viadrina	Lennépark zimą	Most graniczny na Odrze	Muzeum Heinricha von Kleista
Pomnik ku czci poległych żołnierzy radzieckich	Ratusz	Słup graniczny nieopodal Odry	Szkoła sportowa

[edytuj] Bibliografia

• Monika Kilian/Ulrich Knefelkamp (Hg.): Frankfurt Oder Słubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgeschichte. Berlin: scrîpvaz-Verlag 2003
• Ulrich Knefelkamp und Siegfried Griesa (Hrsg): Frankfurt an der Oder 1253-2003, Berlin 2003, ISBN 3-89700-367-8
• Sibylle Gramlich, Anrdreas Bernhard, Andreas Cante und Irmelin Küttner: Stadt Frankfurt (Oder) (Denkmaltopographie der Bundesrepupblik Deutschland, Denkmale in Brandenburg, Bd. 3), Worms am Rhein 2002, ISBN 3-88462-190-4
• Stribrny, Wolfgang; Zäpke, Fritz; Frankfurt/Oder Porträt einer Brückenstadt, Westkreuz-Verlag Berlin/Bonn, 1991, ISBN 3-922131-75-1
• Timme, Fritz: Die Entstehung von Frankfurt an der Oder, 1954, in Zeitschrift für Ostforschung, 3. Jahrgang 1954, S. 497-517
• Stadtplan „Frankfurt an der Oder 1909“. Reprint des großformatigen mehrfarbigen historischen Stadtplanes. Guben 2005, ISBN 3-935881-24-X

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona domowa miasta
• Uniwersytet Europejski Viadrina
• Polenmarkt
• Slubice
• Frankfurt
• Spacery po Frankfurcie

[edytuj] Zobacz też

• Frankfurt nad Menem
• Viktoria Frankfurt

p • d • e

Miasta partnerskie Słubic

Frankfurt nad Odrą ( Niemcy) • Heilbronn ( Niemcy) • Szostka ( Ukraina) • Tijuana ( Meksyk) • Yuma (Arizona) ( Stany Zjednoczone)

 

p • d • e Miasta Nowej Hanzy  Niemcy Ahlen • Alfeld an der Leine • Anklam • Attendorn • Bad Iburg • Balve • Beckum • Bockenem • Brakel • Brandenburg • Brunszwik • Breckerfeld • Brema • Brilon • Buxtehude • Demmin • Dortmund • Drolshagen • Duderstadt • Duisburg • Einbeck • Emmerich am Rhein • Frankfurt nad Odrą • Fürstenau • Gardelegen • Goslar • Greifswald • Gronau (Leine) • Getynga • Halle • Haltern am See • Hamburg • Hameln • Hamm • Haselünne • Havelberg • Helmstedt • Herford • Hildesheim • Höxter • Kalkar • Kamen • Kilonia • Korbach • Kyritz • Lemgo • Lippstadt • Lubeka • Lüneburg • Lünen • Magdeburg • Marienmünster • Medebach • Melle • Meppen • Merseburg • Minden • Mühlhausen • Münster • Naumburg • Neuenrade • Neuss • Nieheim • Osnabrück • Osterburg • Osterode am Harz • Paderborn • Perleberg • Pritzwalk • Quakenbrück • Quedlinburg • Rheine • Rostock • Rüthen • Salzwedel • Schwerte • Seehausen (Altmark) • Soest • Solingen • Stade • Stendal • Stralsund • Sundern (Sauerland) • Tangermünde • Telgte • Unna • Uslar • Vreden • Warburg • Warendorf • Werben (Elbe) • Werl • Werne • Wesel • Wipperfürth • Wismar  Polska Białogard • Braniewo • Chełmno • Darłowo • Elbląg • Frombork • Gdańsk • Goleniów • Koszalin • Kraków • Lębork • Olsztyn • Radom • Sławno • Słubice • Słupsk • Stargard Szczeciński • Strzelce Opolskie • Szczecin • Toruń • Wrocław  Holandia Bolsward • Deventer • Doesburg • Elburg • Hattem • Kampen • Oldenzaal • Ommen • Roermond • Stavoren • Zutphen • Zwolle  Rosja Biełoziersk • Iwangorod • Kaliningrad • Kingisepp • Nowogród Wielki • Psków • Smoleńsk • Tichwin • Twer  Łotwa Kieś • Koknese • Kuldīga • Limbaži • Ryga • Straupe • Valmiera • Windawa  Estonia Narwa • Parnawa • Tallinn • Tartu • Viljandi  Szwecja Kalmar • Nyköping • Visby  Belgia Brugia • Hasselt Pozostałe państwa Turku • La Rochelle • King's Lynn • Kowno • Bergen • Witebsk

p • d • e

Powiaty Brandenburgii

Miasta na prawach powiatu: Brandenburg • Chociebuż • Frankfurt nad Odrą • Poczdam

Powiaty: Barnim • Dahme-Błota • Łaba-Elstera • Havelland • Märkisch-Oderland • Górna Hawela • Górne Błota-Łużyce • Odra-Szprewa • Ostprignitz-Ruppin • Poczdam-Środkowa Marchia • Prignitz • Szprewa-Nysa Łużycka • Teltow-Fläming • Uckermark