Fomalhaut b
Z Wikipedii
| Fomalhaut b | |
Dysk wokół gwiazdy Fomalhaut oraz planeta Fomalhaut b |
|
| Parametry orbity | |
| Półoś wielka (a) | 115 j.a. |
| Mimośród (e) | 0,11 +0,02−0 |
| Okres orbitalny (P) | 872 d |
| Inklinacja (i) | ~66° |
| Charakterystyka fizyczna | |
| Masa | < 3 +0,5−1,3 MJ |
| Odkrycie | |
| Data | 2008 |
Fomalhaut b – planeta pozasłoneczna krążąca po orbicie gwiazdy Fomalhaut, odkryta w 2008 przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a, znajdująca się około 25 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Ryby Południowej. Fomalhaut b i planety przy gwieździe HR 8799, których odkrycie zostało ogłoszone jednocześnie, są pierwszymi potwierdzonymi planetami pozasłonecznymi odkrytymi przez bezpośrednią obserwację (wcześniej odkryto ciało o nazwie 2M1207b, ale przynależność tego ciała do planet jest wysoce dyskusyjna).
Spis treści |
[edytuj] Odkrycie
Planeta okrąża gwiazdę Fomalhaut w odległości około 115 j.a., więc znajduje się o około 18 j.a. bliżej gwiazdy niż krawędzi dysku pyłowego[1]. Jest pierwszą planetą pozasłoneczną odkrytą przez obserwację bezpośrednią w świetle widzialnym[2].
Obecność planety była przewidywana teoriami. 13 listopada 2008 NASA upubliczniła fotografię zrobioną przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Na zdjęciu jasna zewnętrzna wstęga to pas pyłu, a rysy są spowodowane przez zakłócenia z rozproszonego światła gwiazdy[3]. Planeta znajduje się 25 lat świetlnych od Ziemi, w konstelacji Ryby Południowej[4]. Uważa się, że Fomalhaut b mający stosunkowo niewielką masę jest najzimniejszym ciałem kiedykolwiek widocznym poza naszym układem słonecznym[5]. Obecność planety była przewidywana już w 2005 ze względu na jej wpływ na dysk pyłowy wokół gwiazdy; dysk ten ma ostrzejszą krawędź wewnętrzną niż gdyby nie zawierał planety[6]. Jednakże planeta została zlokalizowana w maju 2008, gdy Paul Kalas wyodrębnił ją ze zdjęć z Teleskopu Hubble'a zrobionych w latach 2004 i 2006[2].
Kalas powiedział: "To dogłębne i przytłaczające przeżycie zobaczyć na własne oczy nigdy wcześniej nie widzianą planetę. O mało nie dostałem ataku serca pod koniec maja, gdy potwierdziłem, że Fomalhaut b okrąża swoją macierzystą gwiazdę"[2].
[edytuj] Właściwości fizyczne
Przewiduje się, że Fomalhaut b ma rozmiary porównywalne do rozmiarów Jowisza[2] i masę – maksymalnie – 3 Jowiszów, lecz prawdopodobnie te przewidywania są zawyżone[6][7]. Planeta znajduje się 115 j.a. (17 miliardów km, czyli o około 20% dalej niż perycentrum orbity Eris i 3,8 razy dalej niż półoś wielka Neptuna) od gwiazdy macierzystej, sprawiając, że rok na tej planecie trwa 872 lata ziemskie[2]. Fomalhaut świeci około 16 razy silniej od Słońca, więc Neptun i Fomalhaut b mają podobną temperaturę.
Na podstawie obserwacji jasności w świetle widzialnym i podczerwonym przypuszcza się, że Fomalhaut b ma pierścienie planetarne przewyższające rozmiarami pierścienie Saturna[2][6].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Science Centric. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Lewis Smith: First pictures taken of planet outside the solar system: Fomalhaut b. W: The Times [on-line]. 2008-11-13. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ APOD: 14 listopada 2008 – Fomalhaut B. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ Seth Borenstein: Images captured of 4 planets outside solar system. Associated Press via Google, 2008-11-14. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ Exoplanets finally come into view. BBC. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Amir Alexander: Scientists Lay Eyes on Distant Planets. W: Planetary Society web site [on-line]. Planetary Society, 2008-11-14. [dostęp 2008-11-14].
- ↑ Ashley Yeager: Astronomers claim first snaps of planets beyond the Solar System. W: Nature News [on-line]. Nature Publishing Group, 2008-11-13. [dostęp 2008-11-16]. DOI:[1].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Hubble Directly Observes Planet Orbiting Fomalhaut (en)
- First images captured of alien solar system (en)
- Snapshot of an exoplanet (en)
| Stasiak: Zróbmy sobie sami gazoport |
Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego uważa, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski niezbędna jest budowa gazoportu. Władysław Stasiak, który był gościem Sygnałów Dnia jest zdania, że Sejm powinien przyjąć specjalną ustawę, która pozwoli na przyspieszenie budowy terminala. |
| Jak były komisarz Warszawy zarobił 6 milionów złotych |
PRZEGLĄD PRASY. W ciągu trzech lat z drugorzędnej funkcji sekretarza Warszawy został prezesem Ciechu i milionerem - "Dziennik" opisuje karierę byłego komisarza stolicy za rządów PiS Mirosława Kochalskiego. |
| "Nasz Dziennik": Miasto może zbankrutować |
Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej. |
| Będą namawiać emigrantów do powrotu |
Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast - pisze "Metro". |
| Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka |
Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego |
| Mniejszy klub PiS |
Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI. |
| Sześciolatki do szkoły? Stop! |
Sześciolatki pójdą obowiązkowo do szkół dopiero w 2012 r. A miały już w 2009 r. MEN się upiera, że to lifting reformy |
| Wywozili dopalacze |
Z centralnego magazynu firmy zaopatrującej sklepy z tzw. dopalaczami próbowano wczoraj wywieźć cały towar. Interweniowała policja. |
| BBN krytykuje zmiany w armii |
Mam nadzieję, że prezydent zaakceptuje mój projekt reformy dowodzenia siłami zbrojnym - mówił wczoraj minister obrony Bogdan Klich. - Ten projekt to głupota - odpowiada Witold Waszczykowski z prezydenckiego BBN. |
| Nuncjusz Kowalczyk nadal lustrowany |
Abp Józef Kowalczyk przekazał oficerowi wywiadu informację o różnicy zdań hierarchów na temat pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w 1983 r. - twierdzi wczorajsza „Rzeczpospolita”. |

