Finnmark

Z Wikipedii

Finnmark
Herb okręgu
Kod ISO	NO-20
Region	Nord-Norge
Urząd okręgu	Vadsø
Powierzchnia	48 618 km²
Populacja (2004)  • liczba ludności  • gęstość	73 210 2 osób/km²

Finnmark (norw. Finnmark; sam. Finnmárkku; fiń. Ruija) – największy okręg administracyjny Norwegii (pow. ok. 48 tys. km²), znajduje się w północno-wschodniej części tego kraju. Graniczy od południa z Finlandią, od wschodu z Rosją (obwodem murmańskim), a od zachodu z norweskim okręgiem administracyjnym Troms. Wcześniej znany jako Vardøhus amt. Największe miasta to Alta, Hammerfest, Vadsø. Liczba mieszkańców wynosi około 73 tys. (najsłabiej zaludniony okręg Norwegii). Na terytorium Finnmarku nakładają się kultury Saami, fińska, rosyjska i norweska. Głównym źródłem dochodów jest rybołówstwo, turystyka (w tym Przylądek Północny, często odwiedzany przez turystów), hodowla reniferów.

[edytuj] Historia

Pierwsi ludzie napłynęli do Finnmarku 10 000 lat temu. Należeli oni głównie do kultury Komsa, która prawdopodobnie przybyła z północy Norwegii, bądź też Finlandii. Pierwsze ślady tej kultury pojawiły się w Alcie oraz Nordkapp. Później Finnmark stał się ważną przystanią dla wikingów i zaistniał podczas ich ery. Pojawiły się szlaki handlowe z Rusią. Na wschodzie zdobywano także jedzenie, z kolonii ptaków nadmorskich. Na początku X wieku rozpoczęto kolonizację, na tereny Finnmarku napływali Norwegowie. Jednocześnie walczyli oni z Karelami i ostatecznie ich wyparli. Pierwsza znana forteca to Vardøhus, zbudowana przez króla Norwegii Haakona V Magnussona w roku 1306. Uważana była za najdalej wysuniętą na północ fortecę Europy. Dalej następuje długi okres białych plam w historii. W XVII wieku 88 młodych kobiet spłonęło na stosach w Vardø, podejrzewanych o uprawianie czarnej magii. To rekordowa liczba takich wyroków w tym regionie. W XVIII i XIX wieku Finnmark stał się oczkiem w głowie trzech państw – Norwegii, Finlandii i Rosji. Wszystkie rozpoczęły intensywną kolonizację. Jednak nie zmieniało to faktu, że Finnmark była oficjalną kolonią korony norweskiej. Ostatecznie w XIX wieku Finnmark został włączony do macierzystej Norwegii jako Amt. Nasilił się handel z Rosją, głównie z Półwyspem Kolskim.

Pod koniec II wojny światowej Finnmark został prawie doszczętnie zniszczony. Hitlerowcy zastosowali taktykę spalonej ziemi – by powstrzymać zwycięską Armię Czerwoną. Większość populacji przesiedlono do regionu Troms. Po wojnie powrócili oni jednak do swojej ojczystej ziemi. Kirkenes zostało wyzwolone 25 października 1944 r. jako pierwsze miasto w Norwegii. Imperium Radzieckie pogodziło się ze swoją klęską w Norwegii i pokojowo oddało miasto w ręce korony.

Po wojnie rozpoczął się okres zimnej wojny, szczególnie zaostrzony właśnie w Finmnmarku. Granica nie wydawała się bezpieczna od rosyjskiej agresji i Norwegowie wezwali NATO do pomocy. Pojawiły się pierwsze bazy wojskowe. Czasy po wojnie stały się ciężkie dla kultury Saami. Zapominano o nich na rzecz kultury norweskiej.

[edytuj] Ciekawostki

• Od maja do lipca panuje tam dzień polarny.
• Od listopada do stycznia panuje tam noc polarna.
• Vadsø jest stolicą regionu, mimo że Alta jest o wiele większa.
• Ludzie osiedlili się w Finnmarku już 10 tysięcy lat temu.
• Pierwszą twierdzę w Finnmarku wzniósł król Norwegii Haakon V Magnusson.
• W czasie zimnej wojny w Finnmarku na prośbę Norwegów stacjonowało NATO.
• Dawniej również Laponię nazywano Finnmarkiem.
• Herb Finnmarku został przyjęty w 1967 roku.
• Finnmark oznacza po norwesku "Kraina Saamów"
• Latem temperatura wynosi 25 stopni Celsjusza, zimą 0.
• Od jesieni do wiosny można podziwiać zorzę polarną

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Finnmark w google maps
• Reportaż z Finnmarku

Jak były komisarz Warszawy zarobił 6 milionów złotych

PRZEGLĄD PRASY. W ciągu trzech lat z drugorzędnej funkcji sekretarza Warszawy został prezesem Ciechu i milionerem - "Dziennik" opisuje karierę byłego komisarza stolicy za rządów PiS Mirosława Kochalskiego.

"Nasz Dziennik": Miasto może zbankrutować

Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.

Będą namawiać emigrantów do powrotu

Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast - pisze "Metro".

Prezydent wbija klin między Tuska i Pawlaka

Problemy w koalicji. PO przekłada głosowanie nad prezydenckim wetem do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, bo PSL bierze stronę Lecha Kaczyńskiego

Mniejszy klub PiS

Poseł Andrzej Walkowiak opuścił klub PiS i przeszedł do założonego przez b. posłów PiS koła Polska XXI.

Sześciolatki do szkoły? Stop!

Sześciolatki pójdą obowiązkowo do szkół dopiero w 2012 r. A miały już w 2009 r. MEN się upiera, że to lifting reformy

Wywozili dopalacze

Z centralnego magazynu firmy zaopatrującej sklepy z tzw. dopalaczami próbowano wczoraj wywieźć cały towar. Interweniowała policja.

Jedzie Trójka do prezesa

Radiowa ”Jedynka” już nie chce jeździć do Jarosława Kaczyńskiego nagrywać wywiadów. Zaprosiła prezesa do rozmowy na żywo. A tego prezes nie lubi

BBN krytykuje zmiany w armii

Mam nadzieję, że prezydent zaakceptuje mój projekt reformy dowodzenia siłami zbrojnym - mówił wczoraj minister obrony Bogdan Klich. - Ten projekt to głupota - odpowiada Witold Waszczykowski z prezydenckiego BBN.

Nuncjusz Kowalczyk nadal lustrowany

Abp Józef Kowalczyk przekazał oficerowi wywiadu informację o różnicy zdań hierarchów na temat pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w 1983 r. - twierdzi wczorajsza „Rzeczpospolita”.