Fenkuł włoski
Z Wikipedii
| Fenkuł włoski | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | araliowce |
| Rodzina | selerowate |
| Rodzaj | fenkuł |
| Gatunek | fenkuł włoski |
| Nazwa systematyczna | |
| Foeniculum vulgare Mill. | |
| The Gardeners Dictionary, 1768 | |
Fenkuł włoski, koper włoski (Foeniculum vulgare Mill.) – gatunek rośliny dwuletniej, czasem byliny, zaliczany do rodziny selerowatych (Apiaceae). Przez część botaników uważany za jedynego przedstawiciela rodzaju fenkuł (Foeniculum Mill.). Występuje dziko w strefie śródziemnomorskiej. W Polsce rzadko uprawiany i czasami przejściowo dziczejący (efemerofit).
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Roślina zielna osiągająca wysokość 90–200 cm.
- Łodyga
- Prosta, naga, drobno żebrowana, o silnym nalocie woskowym, rozgałęziona i ulistniona skrętolegle.
- Liście
- Trzykrotnie pierzaste, o odcinkach nitkowatych, ogonkowe o pochwiastej nasadzie.
- Kwiaty
- Drobne, żółte, zebrane w baldachy złożone na szczytach pędów. Kwiaty 5-krotne, 1 słupek, 5 pręcików.
- Owoc
- Rozłupnia rozpadająca się na dwie podłużnie jajowate, nagie rozłupki na wspólnej szypułce. Dojrzewa nierównomiernie.
- Korzeń
- Gruby, palowy, wrzecionowaty, barwy żółtawobiałej.
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina uprawna
- Historia uprawy: roślina uprawiana od wieków w różnych miejscach na świecie.
- Sposób uprawy: rozmnażanie generatywne, wysiewany na rozsadniku k.IV-p.V, plon z jednego hektara 1-2 ton. Ma duże wymagania termiczne, preferuje ciepłe, dobrze nasłonecznione, osłonięte od wiatru miejsca. Gleby o dużej zawartości próchnicy, przepuszczalne, o wysokiej zawartości składników pokarmowych i odczynie zasadowym.
- Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski: owoce. Zawierają 6% olejków, flawonoidy, związki białkowe, olej tłusty.
- Działanie: wiatropędnie, przeciwkaszlowo, przeciwskurczowo, pobudza wydzielanie żółci i soku żołądkowego.
- Sztuka kulinarna: używany jako aromatyczna przyprawa do mieszanek ziołowych, dodatek do zup.
[edytuj] Systematyka i zmienność
- Synonimy[1].
Feniculum Gilibert (syn. taksonomiczny)
- Pozycja rodzaju w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Aralianae Takht., rząd araliowce (Araliales Reveal), rodzina selerowate (Apiaceae Lindl.), syn. Umbelliferae Juss.), podplemię Foeniculinae Dumort., rodzaj fenkuł (Foeniculum Mill.)[2]
- Podgatunki i odmiany
- F. vulgare Mill. subsp. piperitum Cout – koper włoski pieprzowy, we Włoszech uprawiany jako warzywo.
- F. vulgare Mill. subsp. vulgare – koper włoski zwyczajny, ma drobne owoce o ostrym smaku. Jest uprawiany jako roślina lecznicza.
- F. vulgare var. dulce – jaśniejsze, słodkawy smak
- F. vulgare convar. azoricum – charakterystyczny smak i zapach, niejadalne
Przypisy
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 03-01-1008].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Foeniculum (en). The Compleat Botanica. [dostęp 23-12-2008].
[edytuj] Bibliografia
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
| Płonie kamienica przy ulicy Struga 32 |
Ewakuowano ponad czterdzieści osób z dwóch budynków. Przyczyną pożaru był prawdopodobnie wybuch butli z gazem |
| Skoczył do Wisły. Zmarł z wyziębienia |
Policjanci i strażacy wyciągnęli z Wisły mężczyznę, który skoczył z Mostu Łazienkowskiego. Wyziębiony, w ciężkim stanie odwieziony został do szpitala. Zmarł po godzinie 21. |
| Kaczyński: Była ciekawa wymiana opinii z Klausem |
- Rozmowa z Vaclavem Klausem była bardzo ciekawa - powiedział Lech Kaczyński po spotkaniu z prezydentem Czech. Wcześniej stwierdził, że z Moskwą trzeba rozmawiać "tough a nie soft". Klaus przekonywał z kolei, że sprawa kryzysu gazowego będzie "w miarę szybko rozwiązana". - Załatwimy to w ciągu kilku dni - zapewnił. |
| Ochroniarze wyganiają bezdomnych paralizatorami na mróz |
Ochroniarze z wrocławskiego Dworca Głównego przeganiają koczujących tam bezdomnych na dwudziestostopniowy mróz - informuje "Gazeta Wyborcza". Na opornych mają pałki, gaz i paralizatory. |
| Sklep z dopalaczami znowu otwarty |
Sklep w centrum Warszawy, w którym można kupić substancje w działaniu przypominające narkotyki, znów działa. - To dopiero początek kontroli - zapewnia Urząd Kontroli Skarbowej |
| Lech Kaczyński rozmawiał z prezydentem Autonomii Palestyńskiej |
Lech Kaczyński rozmawiał z prezydentem Autonomii Palestyńskiej Mahmudem Abbasem. Telefoniczna rozmowa przywódców dotyczyła konfliktu w Strefie Gazy - poinformowała prezydencka kancelaria na swojej stronie internetowej. |
| Tusk: W najbliższych dniach dojdzie do rozwiązania problemu |
- Kwestia bezpieczeństwa energetyczne powinna w Unii Europejskiej przejść z etapu deklaracji do czynów; obecny kryzys gazowy pokazuje, że to konieczność - ocenił premier Donald Tusk dziś w Bratysławie po spotkaniu szefów rządów państw Grupy Wyszehradzkiej. |
| Napad z bronią na bank w Tarchominie |
Uzbrojony mężczyzna obrabował bank spółdzielczy w Tarchominie. Sterroryzował pracowników, zabrał pieniądze i oddalił się z łupem. |
| Klich: Nowy model dowództwa wymaga zmiany w konstytucji |
Proponowany nowy model dowodzenia i kierowania wojskiem, przewidujący m.in. nowe stanowisko szefa obrony, wymaga niewielkiej zmiany w konstytucji - powiedział minister obrony Bogdan Klich. |
| Tuż przed wylotem do Pragi prezydent spotkał się z Pawlakiem |
Prezydent Lech Kaczyński spotkał się, tuż przed wylotem do czeskiej Pragi, z wicepremierem i ministrem gospodarki Waldemarem Pawlakiem w sprawie kryzysu gazowego. |

