Droga Mleczna

Z Wikipedii

Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna inaczej nazywana jest Galaktyką (lub Naszą Galaktyką, dla podkreślenia faktu, że się w niej znajdujemy). Zawiera od 200 (wg starszych szacunków) do 400 miliardów (wg nowszych szacunków) gwiazd, średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 12 000 lat świetlnych^[1].

Na niebie widziana jest jako jasna smuga przecinająca niebo. Wynika to z faktu, że oglądamy dysk Galaktyki z jej wnętrza, jako że Układ Słoneczny znajduje się w pobliżu płaszczyzny tego dysku. Droga Mleczna świeci najjaśniej w okolicy gwiazdozbioru Strzelca, w którym to kierunku znajduje się jej centrum. Pas Drogi Mlecznej sięga na północy do gwiazdozbioru Kasjopei, a na południu do gwiazdozbioru Krzyża Południa. Odzwierciedla to silne nachylenie płaszczyzny równika galaktycznego do płaszczyzny równika. Płaszczyzna Galaktyki jest także silnie nachylona do płaszczyzny ekliptyki, czyli orbity ziemskiej.

Starożytni Grecy wierzyli, że Droga Mleczna powstała z kropli rozlanego mleka, którym Hera karmiła Heraklesa.

Spis treści 1 Wiek 2 Budowa 3 Sąsiedztwo galaktyki 4 Przypisy 5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Wiek

W 2004 roku grupa astronomów (Luca Pasquini, Piercarlo Bonifacio, Sofia Randich, Daniele Galli i Raffaele G. Gratton) oszacowała wiek Galaktyki na podstawie pomiaru zawartości berylu w gwiazdach gromady kulistej NGC 6397. Ten pomiar pozwolił oszacować wiek naszej Drogi Mlecznej na 13 600 ± 800 milionów lat.

[edytuj] Budowa

Droga Mleczna to duża galaktyka spiralna z poprzeczką o masie ok. 10¹² mas Słońca. Dysk galaktyczny ma ok. 100 000 lat świetlnych średnicy. Droga Mleczna widziana z boku przypomina dysk z soczewkowatym zgrubieniem w części środkowej. Centrum Drogi Mlecznej leży ok. 27 000 lat świetlnych od Słońca, a z Ziemi widoczne jest w gwiazdozbiorze Strzelca. Ze względu na położenie Układu Słonecznego wewnątrz dysku Galaktyki, badanie struktury Galaktyki jest znacznie utrudnione.

Układ Słoneczny dokonuje pełnego obiegu wokół jądra w czasie 226 milionów lat (rok galaktyczny), czyli w czasie "życia" Słońca będzie ok. 25 obrotów. Odpowiadająca prędkość orbitalna wynosi 217 km/s (np. odległość roku świetlnego pokonywana jest w czasie 1400 lat, a 1 j.a. w czasie 8 dni). Prędkość orbitalna gwiazd w dysku poza zgrubieniem centralnym zależy słabo od odległości od jądra (tzw. płaska krzywa rotacji) i przeważnie wynosi od 200 do 250 km/s, co naturalnie oznacza, że okresy obiegu różnią się znacznie dla gwiazd znajdujących się w różnych odległościach od centrum Galaktyki. Galaktyka nie rotuje jak ciało sztywne, a jej widoczna struktura jest, tak jak u innych galaktyk spiralnych, efektem dynamicznym przypominającym nieco falę stojącą (fala gęstości).

Nasza Galaktyka jest najprawdopodobniej Galaktyką spiralną z poprzeczką SBc lub SBb (zgodnie z klasyfikacją Hubble'a).

Znane są dwa główne ramiona Galaktyki, a także kilka mniejszych:

• Bliskie Ramię Trzech Kiloparseków
• Dalekie Ramię Trzech Kiloparseków
• Ramię Krzyża
• Ramię Strzelca
• Ramię Oriona
• Ramię Perseusza
• Ramię Zewnętrzne

Wymieniane są czasem także:

• Ramię Węgielnicy
• Ramię Tarczy
• Ramię Kila

Odległość między Ramieniem Oriona a Ramieniem Perseusza wynosi ok. 6 500 lat świetlnych. Ramiona można opisać spiralą logarytmiczną. Dysk otoczony jest kulistym halo, składającym się ze starych gwiazd oraz z około 200 gromad kulistych.

Interesującą i złożoną strukturę ma Centrum Galaktyki. Znajduje się tam supermasywna czarna dziura, a zjawiska towarzyszące jej istnieniu manifestują się jako źródło promieniowania Sagittarius A*, a także liczne gwiazdy i pył. Wiadomo także , że nasza Droga Mleczna "wchłonęła" niektóre mniejsze Galaktyki po których zostały tylko mniejsze grupki gwiazd odmiennych niż te w naszej Drodze Mlecznej. Nasza Galaktyka jest także w trakcie wchłaniania Galaktyk Karłowatych w gwiazdozbiorze Strzelca i Wielkiego Psa.

[edytuj] Sąsiedztwo galaktyki

Droga Mleczna, Galaktyka Andromedy oraz M33 są głównymi elementami Grupy Lokalnej Galaktyk. Jest to zbiór około 35 galaktyk położonych blisko siebie i związanych grawitacyjnie. Większość z nich to galaktyki karłowate lub nieregularne. Wiele spośród tych pierwszych, ze względu na ich małą jasność, pozostaje zapewne nadal nieodkrytych.

Przewiduje się, że za około 3 miliardy lat może dojść do zderzenia Galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną.

Najbliższą galaktyką podobną do Drogi Mlecznej (spiralną) jest Galaktyka Andromedy (M31), widoczna w gwiazdozbiorze Andromedy.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Droga Mleczna (en)
• Atlas Wszechświata
• Wyobrażenie Drogi Mlecznej z opisem jej struktur i pozycji naszego Słońca w Galaktyce Drogi Mlecznej (en)
• Dalekie Ramię Trzech Kiloparseków

p • d • e Lokalizacja Ziemi we Wszechświecie Ziemia → Układ Słoneczny → Lokalny Obłok Międzygwiazdowy → Bąbel Lokalny → Ramię Oriona → Droga Mleczna → Grupa Lokalna → Supergromada Lokalna (Supergromada w Pannie) → Widzialny wszechświat → Wszechświat Każda strzałka powinna być czytana jako "wewnątrz" lub "część następnego".

p • d • e Droga Mleczna Lokalizacja Wszechświat · Supergromada w Pannie · Grupa Lokalna Galaktyki satelickie Drogi Mlecznej Mały Obłok Magellana · Karzeł Wielkiego Psa · Wielki Obłok Magellana · Karzeł Rzeźbiarza (E351-G30) · Karzeł Pieca (E356-G04) · Karzeł Kila (E206-G220) · Lew I (DDO 74) · Karzeł Sekstantu · Lew B (Lew II) · Karzeł Małej Niedźwiedzicy · Karzeł Smoka (DDO 208) · SagDEG · Karzeł Tukana · Segue 1

Raport Pitery o CBA odłożony przez brak Pitery

- Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych nie zajmie się w czwartek raportem Julii Pitery dotyczącym działalności CBA, punkt zostanie formalnie zdjęty z porządku obrad - poinformował w czwartek dziennikarzy przed posiedzeniem komisji jej szef Jarosław Zieliński (PiS).

Głośna sprawa molestowania dzieci przez księdza umorzona

- Szczecińska prokuratura umorzyła w całości śledztwo w sprawie molestowania dzieci przez księdza Andrzeja D. - poinformowała w czwartek PAP rzeczniczka prokuratury okręgowej w tym mieście Małgorzata Wojciechowicz.

Córka ukrywała śmierć ojca i brała za niego emeryturę

Ciało nieżyjącego prawdopodobnie od kilku miesięcy 80-letniego mężczyzny odkryła w jego domu w Ćmielowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego policja. Córka i zięć zmarłego pobierali jego emeryturę - poinformowała Małgorzata Tkaczyk- Kłębek ze świętokrzyskiej policji.

Na ogródkach (łatwiej) wyrośnie droga zamiast marchewki

Trybunał Konstytucyjny złożył parasol chroniący działkowiczów. Uznał że przepisy zakazujące likwidacji ogródków działkowych bez zgody Polskiego Związku Działkowców są niezgodne z konstytucją.

Michał Boni zostanie ministrem bez teki w rządzie Tuska

Michał Boni, szef doradców premiera Donalda Tuska zostanie w rządzie tzw. ministrem bez teki. Zastąpi Zbigniewa Derdziuka. O tym, że Derdziuk, odpowiedzialny za koordynację prac legislacyjnych, odejdzie z Kancelarii Premiera mówił w grudniu Donald Tusk w wywiadzie dla radia TOK FM.

Namówiła córkę do wyłudzenia kredytu

Warszawscy policjanci zatrzymali na gorącym uczynku dwie kobiety, które w jednym z banków próbowały wyłudzić kredyt. Fałszywe dokumenty przedłożyła 26-letnia Joanna W., ale jak się później okazało, zrobiła to za namową swojej 49-letniej matki. Starsza z kobiet nie mogła działać sama, gdyż na swoim koncie miała już kilka pożyczek, których nie spłaciła.

Prezes PiS: Media bezkrytycznie popierają Tuska

Jarosław Kaczyński jest zdania, że u źródeł popularności sondażowej rządu Donalda Tuska leży bezkrytyczne popieranie go przez media. Z drugiej strony- zdaniem prezesa PiS- dzisiejszego gościa Trójki- opozycja jest po raz pierwszy w demokratycznej Polsce tak intensywnie przez media zwalczana.

15-letni sprawca sylwestrowego pożaru zatrzymany

- Częstochowska policja zatrzymała 15-latka, który okazał się sprawcą sylwestrowego pożaru w zakładach przemysłowych "Wigolenń w Częstochowie. Straty wyniosły ok. 1 mln zł.

Nowak: nazwiskiem Sikorskiego nie można żonglować

Rząd zgłosi kandydaturę Radosława Sikorskiego na sekretarza generalnego NATO tylko wtedy, kiedy będzie miał pewność powodzenia jego kandydatury. - Powinniśmy zabiegać, ale po cichu - uważa Sławomir Nowak.

J.Kaczyński: PiS przedstawi propozycje w sprawie kryzysu

- Prawo i Sprawiedliwość przedstawi w czwartek propozycje dotyczące działań w czasie kryzysu gospodarczego - zapowiedział w radiowej "Trójce" prezes PiS Jarosław Kaczyński. "Co uczynić, aby Polska gospodarka ucierpiała możliwie jak najmniej" - dodał.