Donald Dewar
Z Wikipedii
Donald Campbell Dewar (gael. Domhnall Mac an Deòir; ur. 21 sierpnia 1937 przy Renfrew Street nr 194 w Glasgow, zm. 11 października 2000 w Edynburgu), szkocki polityk, minister ds. Szkocji w rządzie Tony'ego Blaira, następnie pierwsza osoba na stanowisku pierwszego ministra Szkocji.
Spis treści |
[edytuj] Wczesne lata życia i początki kariery politycznej
Był jedynym dzieckiem Alisdaira Dewara i Mary z domu Bennett. Wykształcenie odebrał w Glasgow Academy oraz na tamtejszym uniwersytecie, gdzie uzyskał tytuł bakałarza, a następnie magistra, nauk prawnych. Na studiach był również wydawcą Glasgow University Guardian. Zaprzyjaźnił się tam z Johnem Smithem, późniejszym liderem laburzystów. Będąc już członkiem Partii Pracy Dewar pracował w Glasgow jako adwokat. W 1966 r. został wybrany do Izby Gmin jako reprezentant okręgu Aberdeen South.
[edytuj] W brytyjskim parlamencie
Jego pierwsza mowa na forum parlamentu dotyczyła sprzeciwu Dewara wobec pomysłu poniesienia podatku od ziemniaków. Dewar odniósł tutaj spory sukces - w 1967 r. podatek ten został zlikwidowany. W tym samym roku Dewar został parlamentarnym prywatnym sekreatrzem ministra edukacji Anthony'ego Croslanda. Na tym stanowisku pozostał do 1969 r. W 1970 r. przegrał kolejne wybory do Izby Gmin. W tym samym roku jego żona, Alison Mary McNair, którą poślubił 20 lipca 1964 r. i z którą miał dwoje dzieci (córkę Marion i syna Iana), porzuciła go dla szkockiego prawnika, Derry'ego Irvine'a. Dewar rozwiódł się z żoną w 1973 r. i nigdy ponownie się nie ożenił. Jego stosunki z Irvine'em pozostały chłodne, nawet gdy obaj znaleźli się w tym samym rządzie w 1997 r.
Dewar powrócił do Izby Gmin w 1978 r. wygrywając wybory uzupełniające w okręgu Glasgow Garscadden. Okręg ten reprezentował do 1997 r., kiedy wystartował w wyborach w okręgu Glasgow Anniesland. Szybko piął się po szczeblach partyjnej hierarchii. W 1984 r. został członkiem gabinetu cieni. Po katastrofie lotu Pan Am 103 w 1988 r. Dewar przyjechał do Lockerbie jako przedstawiciel gabinetu cieni zajmujący się sprawami szkockimi. W 1992 r. John Smith mianował go ministrem ds. zabezpieczenia socjalnego w gabinecie cieni. Kiedy w 1994 r. liderem laburzystów został Tony Blair Dewar został Głównym Whipem opozycji. Po wygranych przez Partię Pracy wyborach 1997 r. Dewar otrzymał stanowisko ministra ds. Szkocji. Głównym zadaniem Dewara na tym stanowisku było wprowadzenie autonomii w Szkocji. 19 listopada 1998 r. doprowadził do uchwalenia Scotland Act, który tworzył autonomiczne władze dla Szkocji.
[edytuj] Pierwszy minister Szkocji
Pierwsze wybory do nowo utworzonego szkockiego parlamentu odbyły się 6 maja 1999 r. Dewar wygrał wybory w okręgu Glasgow Anniesland. Kierowana przez niego Szkocka Partia Pracy wygrała wybory, ale nie uzyskała większości w parlamencie. Dewar musiał więc zawrzeć koalicję ze Szkockimi Liberalnymi Demokratami. 13 maja Dewar został nominowany na pierwszego ministra Szkocji. Królowa Elżbieta II oficjalnie powołała go na to stanowisko podczas uroczystości w edynburskim pałacu Holyroodhouse. Następnie udał się do Sądu Posiedzeń, gdzie został zaprzysiężony na Lorda Przewodniczącego oraz otrzymał Wielką Pieczęć Szkocji. Program działań swojego rządu Dewar przedstawił 16 czerwca. Znalazły się tam projekty reform systemu szkolnictwa, reform ziemskich oraz projekty utworzenia parków narodowych w Szkocji.
Wkrótce Dewar musiał się zmierzyć z pogłoskami, że niektórzy z jego ministrów są lobbowani przez spółkę Beattie Media. Dewar przekazał tą sprawę komisji etyki. Wezwała ona na przesłuchanie ministra finansów, Jacka McConnella, ale ostatecznie został on oczyszczony z podejrzeń. Dewar zapowiedział również, że usunie każdego z członków egzekutywy, który będzie wykorzystywał media przeciwko koledze z rządu. Ta deklaracja związana była ze sporem jaki poprzez środki masowego przekazu prowadzili McConnell z minister zdrowia Susan Deacon, a który dotyczył wydatków na służbę zdrowia.
W kwietniu 2000 r. Dewar trafił do szpitala na badania serca. Wykryto tam drobną wadę. Dewar musiał poddać się operacji i na trzy miesiące usunął się z polityki. Jego obowiązki jako pierwszego ministra przejął jego zastępca, Jim Wallace. W sierpniu 2000 r. Dewar powrócił do obowiązków. 10 października doznał poważnego udaru mózgu. Przewieziono go do Western General Hospital w Edynburgu, gdzie zmarł następnego dnia o 12.18.
Pogrzeb Dewara odbył się w katedrze w Glasgow. Dewar został skremowany, a jego prochy rozsypane na Lochgilphead.
[edytuj] Bibliografia
- David Torrance, The Scottish Secretaries, Birlinn, 2006
W latach 1705-1746: Lord Mar • Książę Queensberry • Lord Mar • Książę Montrose • Książę Roxburghe • Lord Tweeddale
Po 1885: Książę Richmond • George Trevelyan • Lord Dalhousie • Arthur Balfour • Lord Lothian • George Trevelyan • Lord Balfour of Burleigh • Andrew Murray • Lord Linlithgow • Lord Pentland • Thomas McKinnon Wood • Harold Tennant • Robert Munro • Lord Novar • William Adamson • John Gilmour • William Adamson • Archibald Sinclair • Godfrey Collins • Walter Elliot • John Colville • Ernest Brown • Thomas Johnston • Lord Rosebery • Joseph Westwood • Arthur Woodburn • Hector McNeil • James Stuart • John Maclay • Michael Noble • William Ross • Gordon Campbell • William Ross • Bruce Millan • George Younger • Malcolm Rifkind • Ian Lang • Michael Forsyth • Donald Dewar • John Reid • Helen Liddell • Alistair Darling • Douglas Alexander • Des Browne • Jim Murphy
Donald Dewar • Jim Wallace p.o • Henry McLeish • Jim Wallace p.o • Jack McConnell • Alex Salmond
Donald Dewar • Henry McLeish • Jack McConnell • Wendy Alexander • Cathy Jamieson
W dniu powstania
Margaret Beckett • Tony Blair • David Blunkett • Gordon Brown • David Clark • Robin Cook • Jack Cunningham • Alistair Darling • Ron Davies • Donald Dewar • Frank Dobson • Harriet Harman • Lord Irvine of Lairg • Mo Mowlam • John Prescott • Lord Richard • George Robertson • Clare Short • Chris Smith • Gavin Strang • Jack Straw • Ann Taylor
Późniejsi członkowie gabinetu
Nick Brown • Stephen Byers • Geoff Hoon • Lady Jay of Paddington • Helen Liddell • Peter Mandelson • Alun Michael • Alan Milburn • Paul Murphy • John Reid • Andrew Smith
| Tomasz Nałęcz wraca do polityki |
Tomasz Nałęcz przyjął zaproszenie na inauguracyjne spotkanie koalicji SdPl - PD - Zieloni firmowanej przez Dariusza Rosatiego, Janusza Onyszkiewicza i Marka Borowskiego. - Zgodził się uczestniczyć w budowie nowej centrolewicy - twierdzą organizatorzy. |
| Rehabilitacja kokainisty przyszła i niepewna |
Artur P., były doradca ds. sportu u prezydenta Lecha Kaczyńskiego podejrzany o handel kokainą, nie wróci na razie do pracy w kancelarii, o co walczył przed warszawskim sądem. |
| W bitwie o szkło lepszy Kamiński |
Prezydencki minister Michał Kamiński wypchnął z telewizji Piotra Kownackiego. Według raportu Instytutu Monitorowania Mediów w grudniu Kamiński wypowiadał się w głównych telewizyjnych serwisach informacyjnych przeszło dwa razy częściej. |
| Sześciolatki w szkołach w 2012 r. To ich prawo, nie obowiązek |
Platforma zgłosiła wczoraj przełomową poprawkę do rządowego projektu obniżenia wieku szkolnego. Chce zapisać, że do 2012 r. sześcioletnie dzieci będą „miały prawo”, a nie „obowiązek” pójść do pierwszej klasy. |
| Jak CBA odkryło Amerykę |
CBA wykryło aferę korupcyjną w kopalni w Bogdance. Zrobiło to pięć lat po prokuraturze |
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień sejmowej "speckomisji" |
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych. |
| Kolejny sklep internetowy oszukał klientów? |
Warszawska policja wyjaśnia sprawę sklepu internetowego, który oferował telewizory tańsze o kilkadziesiąt procent niż u innych sprzedawców - poinformowała Anna Oleksiak ze stołecznej policji. Klienci, którzy wpłacili pieniądze nie mogli się dodzwonić do sklepu. |
| Sikorski: Polska jest gotowa odegrać rolę w rozwiązaniu gazowego kryzysu |
Radosław Sikorski powiedział, że Polska jest gotowa wysłać obserwatorów, którzy monitorowaliby tranzyt gazu przez Ukrainę do Europy Zachodniej. Władimir Putin zadeklarował wcześniej, że Moskwa wznowi dostawę gazu przez Ukrainę, jeśli tranzyt nadzorować będą unijni obserwatorzy. |
| Rocco Buttiglione doradcą w Muzeum Jana Pawła II w świątyni Opatrzności Bożej |
Rocco Buttiglione, były włoski minister ds. europejskich będzie doradcą w sprawie Muzeum Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego, które ma powstać przy Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Buttiglione zasłynął kontrowersyjnymi wypowiedziami na temat homoseksualizmu, które wywołały burzę we włoskim rządzie i w Parlamencie Europejskim. |
| Skąd teraz płynie gaz do Polski |
Białoruś i Niemcy to w tej chwili jedyne dwa kierunki, z których do Polski płynie gaz. Rura z Ukrainy od dzisiaj jest pusta. |

