Dom Urodzenia Fryderyka Chopina

Z Wikipedii

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina
Oddział	Muzeum Fryderyka Chopina
Lokalizacja	Polska Żelazowa Wola
Dyrektor	mgr inż. Tadeusz Owczuk
Adres	Żelazowa Wola 96-503 Sochaczew (e-mail)
Telefon	(+48 46) 863 33 00

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli koło Sochaczewa - w skład muzeum wchodzi oficyna, tzw. dworek oraz siedmiohektarowy park krajobrazowy nad Utratą. Dwór wraz z Parkiem jest oddziałem Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie zarządzanego przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina (NIFC).

Spis treści 1 Historia Żelazowej Woli 2 Historia muzeum 3 Architektura budynku 4 Wnętrza dworku 5 Ekspozycja 6 Park 7 Ciekawostki 8 Koncerty 9 Informacje 10 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia Żelazowej Woli

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1579 roku z akt grodzkich, gdzie jako właścicieli Żelazowej Woli wymieniono Mikołaja i Piotra Żelazów. Pod koniec XVIII wieku właścicielem był Piotr Łuszczewski a potem Paproccy. Domów mieszkalnych było wówczas 9.

Od tych ostatnich na przełomie XVIII/XIX wieku wieś została kupiona przez zubożałą rodzinę hrabiów Skarbków (Kacper i Ludwika) którzy zamieszkali we dworze z dwiema oficynami (budynek w kształcie podkowy; obecny 'dworek' to wschodnia oficyna). Guwernerem ich dzieci był Mikołaj Chopin który poślubił w 1806 roku Justynę z Krzyżanowskich, krewną gospodarzy zajmującą się zarządzaniem domem. Ich córki: zarówno starsza, Ludwika Marianna, jak i dwie młodsze, Justyna Izabela i Emilia, urodziły się w Warszawie. 1 marca (lub 22 lutego) urodził się Fryderyk jako drugie dziecko Chopinów. Jego bytność nie potrwała zbyt długo w Żelazowej Woli, bowiem już na jesieni Chopinowie przenieśli się do Warszawy a młody Fryderyk odwiedzał Skarbków w wakacje i przy okazji świąt rodzinnych. W 1812 dwór Skarbków spalił się i pozostały dwie oficyny.

W 1834 roku życie kończy samobójstwem Michał Skarbek a rodzina odsprzedaje Żelazową Wolę Szubertom. W 1840 roku dziedzicem Żelazowej Woli stał się baron Eugehard a następnie Peszlowie. Kolejnym właścicielem w latach 1859-1879 był Adam Towiański. W skład dóbr wchodziły folwarki w Mokasie i Żelazowej Woli oraz wsie Żelazowa Wola, Chodakówek, Budy Żelazowskie, Towiany. W samej Żelazowej Woli znajdowało się 11 budynków murowanych, 12 drewnianych oraz młyn wodny. Od 1879 dwór pozostawał w rękach Aleksandra Pawłowskiego, który w miejscu urodzenia Chopina urządził magazyn gospodarczy. W 1894 roku z inicjatywy rosyjskiego kompozytora Milija Bałakiriewa odsłonięto w parku Pomnik Fryderyka Chopina proj. Bronisława Żochowskiego z medalionem proj. Jana Wojdygi. Podczas I wojny światowej spłonęła prawa oficyna dworu. W 1918 roku majątek Żelazowa Wola rozparcelowano pomiędzy okolicznych chłopów.

W 1928 roku warszawskie Towarzystwo Przyjaciół Domu Chopina i Komitet Chopinowski z Sochaczewa kupiły oficynę i 3 ha ziemi wokół budynku za 40 000 zł od Rocha Szymaniaka który był właścicielem terenu od 1918 roku.

Podczas II wojny światowej we dworku stacjonowali żołnierze niemieccy, pod koniec wojny znajdował się tam szpital.

[edytuj] Historia muzeum

W 1926 roku powstały dwie organizacje, które za cel postawiły sobie wykupienie Żelazowej Woli z rąk prywatnych: warszawskie Towarzystwo Przyjaciół Domu Chopina i sochaczewski Komitet Chopinowski.W 1928 roku kupił dwór. Komitet Budowy Domu Chopina rozpoczął w 1931 roku remont budynku wg projektu arch. Juliana Żakowskiego. W latach 30. urządzono wnętrze z XIX-wiecznymi meblami wg proj.Lecha Niemojewskiego. 17 października 1931 roku dokonano symbolicznego otwarcia dworku. Obiekt udostępniono zwiedzającym w czerwcu 1939 roku. Po zniszczeniach II wojny światowej dworek ponownie wymagał renowacji - projekt rekonstrukcji i przebudowy wnętrz opracował prof. Mieczysław Kuzma (1948 rok). Kolejne renowacje odbyły się w latach 1958 i 1968.

W 1951 r. wraz z parkiem przekazano Muzeum Narodowemu a od 1953 roku obiekt jest pod opieką Towarzystwa im.Fryderyka Chopina w Warszawie.

Obecnie każdego roku Żelazową Wolę odwiedza około 200 000 gości z kraju i ze świata.

[edytuj] Architektura budynku

Dworek w Żelazowej Woli zbudowany został około 1800 roku jako oficyna dworu Kacpra i Ludwiki Skarbków. Lewa oficyna dworu zamieszkana przez Chopinów po ślubie w 1806 roku była niedużym budynkiem murowanym, o wysokim i stromym dachu, z dużymi oknami, dwiema facjatkami w dachu, bez ganków, wewnątrz siedem izb bielonych wapnem. W czasie wojen napoleońskich w roku 1812 dwór właściwy spłonął a zachowały się dwie oficyny - do roku 1834 w prawej mieszkali właściciele. Po przejęciu posiadłości przez Adama Towiańskiego w latach 60. XIX wieku przeprowadzono remont oficyny, zmieniający jej pierwotny wygląd (m.in. dobudowano ganek). Pawłowski przeznaczył miejsce urodzenia kompozytora do celów gospodarczych. W czasie pierwszej wojny światowej spłonęła prawa oficyna a z założenia dworskiego ostał się podupadły budynek.

Obecnie jest to parterowy, prostokątny budynek. Od frontu ganek na dwóch kolumnach z trójkątnym frontonem. Układ wnętrz jest dwutraktowy z sienią na osi budynku. Stropy belkowane, naczółkowy dach kryty gontem. W ścianach szczytowych nad oknami i wejściem znajdują się profilowane gzymsy.

[edytuj] Wnętrza dworku

• Pokój z kominkiem - dawna kuchnia
• Salonik muzyczny - pokój ojca
• Jadalnia
• Pokój matki - miejsce urodzenia Fryderyka Chopina
• Pokój dzieci

W związku z tym że nie wiadomo jaki był rozstaw pomieszczeń w czasach Chopina, układ wnętrz jest symboliczny.

[edytuj] Ekspozycja

Ekspozycję stałą stanowi aranżacja wnętrz skromnego XIX-wiecznego dworku, odtwarzająca atmosferę domu rodzinnego kompozytora oraz ekspozycja biograficzna poświęcona Fryderykowi Chopinowi. Oficyna, w której zamieszkał z żoną ubogi nauczyciel, siłą rzeczy była urządzona skromnie zgodnie z pozycją materialną rodziny.

W sześciu pokojach zgromadzono przedmioty z epoki, ale należy pamiętać że nie zachowały się do naszych czasów meble, instrumenty czy obrazy z domu Chopinów. W saloniku muzycznym znajduje się współczesny fortepian koncertowy. Dwa pozostałe postawiono w pokoju matki - XIX-wieczny fortepian pochodzący z fabryki F.Leszczyńskiego i w pokoju dzieci 'żyrafa' z pionowym pudłem rezonansowym. Oprócz instrumentów, klasycystycznych mebli i pieca kaflowego z początku XIX wieku uwagę zwracają belkowane stropy ozdobione polichromią o motywach roślinnych. Na bielonych ścianach pokoi zawieszono wizerunki członków rodziny Chopinów (kopie portretów olejnych Ambrożego Mieroszewskiego wykonanych w latach 20. XIX wieku, reprodukcje portretów Fryderyka według Marii Wodzińskiej i Elizy Radziwiłłówny) a także widoki Warszawy. Cennym dopełnieniem ekspozycji są faksymilia dokumentów: aktu ślubu rodziców oraz metryk urodzenia i chrztu Fryderyka, oraz rękopisów muzycznych, rysunków i listów.

[edytuj] Park

Park krajobrazowy pochodzi z XVIII wieku, później przekształcony wg projektu Kamila Jamme z 1871 roku. Po parcelacji majątku w 1918 roku zdewastowano park - wyrąbano drzewa. W 1928 roku wykupiono teren wraz z oficyną - łącznie 3 ha ziemi. W 1932 roku dokupiono dodatkowe 3 ha od Szymaniaka. Projekt rewitalizacji parku opracował prof.Franciszek Krzywda-Polkowski, twórca polskiej Szkoły Architektury Krajobrazu Ogrodowego. Prace przeprowadzono w latach 1932-1937. W siedmiohektarowym parku nad Utratą można zobaczyć około 10000 gatunków i odmian drzew, krzewów, bylin i roślin cebulowych z kraju i ze świata. Są to między innymi: wierzby, klony, dęby, topole, amerykańskie sosny, kalifornijskie jodły, japońskie berberysy, cierniste pigwowce z Chin.

Dodatkowo na terenie parku znajdują się wizerunki Fryderyka Chopina. Są to: obelisk w jednej z dalszych alejek oraz znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie dworku: pomnik w brązie wykonany przez Józefa Gosławskiego i popiersie autorstwa Stanisława Sikory.

Szeroka aleja prowadzi od bramy wejściowej do dziedzińca obsadzonego przez kasztanowce. Tutaj młody Fryderyk grywał na wystawianym z salonu fortepianie, kiedy przyjeżdżał w odwiedziny do Żelazowej Woli.

[edytuj] Ciekawostki

• Podczas wizyt kompozytora w majątku Skarbków wynoszono fortepian do ogrodu, gdzie pod lipami Fryderyk dawał koncerty. Zgromadzeni goście i rodzina nie byli jedynymi słuchaczami - dźwięki fortepianu przyciągały mieszkańców pobliskich wsi (wspomnienie Antoniego Krysiaka - chłopa z Żelazowej Woli, rówieśnika Chopina).
• W pokoju matki zawsze stoi marmurowa waza wypełniona świeżymi kwiatami z ogrodu wskazując miejsce urodzenia kompozytora.
• Latem 1830 r. Fryderyk Chopin przyjechał do Żelazowej Woli, gdzie cała rodzina Chopinów przebywała na letnim wypoczynku. Wówczas kompozytor był tu po raz ostatni.

[edytuj] Koncerty

Od 1959 roku do Żelazowej Woli przyjeżdżają artyści z kraju i ze świata oraz uczestnicy Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych imienia Fryderyka Chopina, by wykonywać utwory Chopina w miejscu urodzenia kompozytora. W każdą niedzielę w okresie od maja do końca września można posłuchać muzyki mistrza o godzinie 12.00 i 15.00.

W każdą sobotę lipca i sierpnia o godzinie 11.00 w Żelazowej Woli występują młodzi pianiści w cyklu "Estrada Młodych". Oprócz publicznych koncertów, w dworku odbywają się koncerty zamawiane przez biura podróży, organizacje czy osoby prywatne. Często są to koncerty wieczorne przy zapalonych świecach. Oprócz tego codziennie z głośników sączy się muzyka wielkiego pianisty, którą można się upajać siedząc na ławkach przed budynkiem.

[edytuj] Informacje

Muzeum mieści się w Żelazowej Woli na terenie parku krajobrazowego. Najlepiej dojechać tutaj samochodem trasą nr 580 Warszawa - Leszno - Kampinos - Żelazowa Wola - Sochaczew, lub autobusem miejskim linia nr 6 ze stacji PKP w Sochaczewie. Do dyspozycji zwiedzających jest duży parking obok obiektu.

Muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 9.30-17.30. Od 16.10 do 15.04 od 9.00 do 16.00. Park można zwiedzać w okresie od 1.05. do 31.08. od 9.00 do 20.00, w poniedziałki do 17.30. W okresie od 1.09. do 15.10. oraz od 1.03. do 30.04. w godzinach 9.00 - 17.00. W okresie zimowym w godzinach 9.00 - 16.00

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Dom Urodzenia Fryderyka Chopina - Narodowy Instytut Fryderyka Chopina
• Starostwo Powiatowe w Sochaczewie
• culture.pl

Współrzędne: 52°15'19.25" N 20°18'55.30" E52.2553472 20.3153611 (Dom Urodzenia Fryderyka Chopina)

15-letni sprawca sylwestrowego pożaru zatrzymany

- Częstochowska policja zatrzymała 15-latka, który okazał się sprawcą sylwestrowego pożaru w zakładach przemysłowych "Wigolenń w Częstochowie. Straty wyniosły ok. 1 mln zł.

Nowak: nazwiskiem Sikorskiego nie można żonglować

Rząd zgłosi kandydaturę Radosława Sikorskiego na sekretarza generalnego NATO tylko wtedy, kiedy będzie miał pewność powodzenia jego kandydatury. - Powinniśmy zabiegać, ale po cichu - uważa Sławomir Nowak.

J.Kaczyński: PiS przedstawi propozycje w sprawie kryzysu

- Prawo i Sprawiedliwość przedstawi w czwartek propozycje dotyczące działań w czasie kryzysu gospodarczego - zapowiedział w radiowej "Trójce" prezes PiS Jarosław Kaczyński. "Co uczynić, aby Polska gospodarka ucierpiała możliwie jak najmniej" - dodał.

Z klubu PiS odszedł kolejny poseł

Andrzej Walkowiak, poseł z Bydgoszczy, przeszedł z sejmowego klubu PiS do koła Polska XXI - podało Radio Zet.

Kurski: Kryzys gazowy, a Tusk w Dolomitach. Kompromitacja

- Jest jedna wielka kompromitacja, bo kiedy dzieją się te napięcia gazowe, gdzie pan premier Donald Tusk? Na nartach w Dolomitach! - oburzał się w "Kontrwywiadzie" RMF poseł PiS Jacek Kurski. W radiu ZET premiera bronił szef jego gabinetu politycznego: - Trzy dni urlopu trudno uznać za jakieś szałowe wakacje - mówił Sławomir Nowak.

Wywiad z Sikorskim: Nie zaostrzać dyskursu z Rosją

W wywiadzie dla "Gazety Wyborczej" Radosław Sikorski, minister spraw zagranicznych, mówi o zaangażowaniu Unii Europejskiej w gazowy konflikt między Rosją i Ukrainą oraz o realizacji energetycznych celów Polski we Wspólnocie. Ujawnia też, że Ukraina przegapiła szansę na otrzymanie planu na rzecz członkostwa w NATO.

Śliski poranek: wypadki na drogach

Odblokowana jest już droga krajowa nr 10 przy wjeździe na obwodnicę Torunia w Lubiczu, gdzie zderzyły się cztery samochody. Jedna osoba została ranna. W Małopolsce autobus z górnikami wjechał w drzewo.

Gehenna z meldunkiem przejdzie do lamusa?

Zamiast obowiązku meldunkowego wprowadzimy uproszczone formalności; zarejestrowania pobytu będzie można dokonać drogą elektroniczną - mówi w wywiadzie dla "Gazety Prawnej" wiceminister SWiA Witold Drożdż.

Farfał: zmiana w TVP nie była zaaranżowana

Nowy szef TVP Piotr Farfał zapewnia w "Dzienniku", że pochodzące z PiS sugestie, iż zmiana zarządu telewizji publicznej była zaaranżowana w budynkach ministerialnych, jest nieprawdziwa.

Abp Kowalczyk i o. Hejmo mieli jednego opiekuna?

Dzisiejszy nuncjusz apostolski w Polsce apb Józef Kowalczyk, którego tajne służby PRL zarejestrowały bez jego wiedzy jako kontakt informacyjny, przekazywał informacje temu samemu rezydentowi wywiadu co ojciec Konrad Hejmo - donosi „Rzeczpospolita".