Dewiza

Z Wikipedii

Dewiza (z fr. devise "godło, zawołanie", z łac. sententia divisa "myśl wydzielona") - krótkie zdanie definiujące ogólną zasadę postępowania jednostki lub zbiorowości społecznej, wyrażone najczęściej w języku narodowym^[1] lub po łacinie; także rodzaj epigrafu.

Dewiza heraldyczna umieszczona jest zwykle na wstędze pod tarczą herbową.

Dewizy heraldyczne w herbach szlacheckich zaczęły pojawiać się w XV w. i pochodziły najczęściej od rycerskiego okrzyku bojowego, jak na przykład dewiza Ryszarda Lwie Serce "Dieu et mon droit" ("Bóg i moje prawo"), która później stała się elementem herbu Wielkiej Brytanii. W Polsce, początkowo nieznane, dewizy heraldyczne zaczęły pojawiać się w XVIII w. i nawiązywały do tradycji rodzinnych, jak na przykład dewiza Radziwiłłów Bóg nam radzi czy dewiza Zamojskich To mniej boli^[2].

Dewizy heraldyczne w herbach miejskich również umieszczone są na wstędze, jak na przykład dewiza Nec temere, nec timid ("Ani zuchwale, ani tchórzliwie") w herbie wielkim Gdańska, Semper invicta ("Zawsze niezwyciężona") w herbie wielkim Warszawy czy Semper fidelis ("Zawsze wierny") w polskim herbie Lwowa.

Spis treści 1 Dewizy 1.1 Dewizy państw 1.1.1 Na polskich sztandarach 1.2 Dewizy miast 1.3 Dewizy osobiste 1.4 Inne dewizy 2 Przypisy 3 Zobacz też

[edytuj] Dewizy

[edytuj] Dewizy państw

• Dieu et mon droit (fr. Bóg i moje prawo) – dewiza Anglii
• Por la razón o la fuerza (hiszp.Rozumem lub siłą) - dewiza Chile
• Samo Sloga Srbina Spasava (serb. Tylko Jedność Ocali Serbów) – dewiza Serbów
• Liberté, Egalité, Fraternité (fr. Wolność, Równość, Braterstwo) – dewiza rewolucji francuskiej i Republiki Francuskiej
• Dewiza Unii Europejskiej

[edytuj] Na polskich sztandarach

• Bóg, Honor, Ojczyzna – np. na ostatnio wręczanych (niekiedy uznawana za nieoficjalną dewizę Polski)
• Honor i Ojczyzna – np. na sztandarach pułkowych września
• Wolność, Całość, Niepodległość - np. na sztandarach powstania styczniowego
• Za wolność naszą i waszą – np. na sztandarach powstania listopadowego
• Z Bogiem za Ojczyznę - np. na sztandarach Wojsk Wielkopolskich
• Żywią i Bronią – np. na sztandarach insurekcji kościuszkowskiej

[edytuj] Dewizy miast

• Stark im Recht (niem. silni w prawie) – dewiza Frankfurtu nad Menem
• Nec temere nec timide (łac. bez strachu ale z rozwagą) – dewiza miasta Gdańska
• Fidelitatem et Constantiam (łac. Wierność i Stałość) - dewiza Miasta Lublin
• Semper fidelis (łac. zawsze wierny) – dewiza polskiego Lwowa oraz Kresów
• Ex navicula navis (łac. z łódeczki łódź) – dewiza miasta Łodzi
• Fluctuat nec mergitur (fr. kołysze się, lecz nie tonie) – dewiza Paryża
• Praga Caput Rei Publicae (łac. Praga stolicą Rzeczypospolitej) – dewiza Pragi
• Virtute et labore angere (łac. Wzbogacać męstwem i pracą) – dewiza miasta Płocka
• Sit Intra te Concordia et Publica Felicitas (łac. w twych murach panuje zgoda i szczęście powszechne) – dewiza Roztoki
• Semper invicta (łac. Zawsze niezwyciężona) – dewiza Warszawy

[edytuj] Dewizy osobiste

• Festina lente (łac. śpiesz się powoli) – dewiza Oktawiana Augusta
• Cooperatores Veritatis (łac. współpracownicy prawdy) – dewiza papieża Benedykta XVI
• Totus Tuus (łac. cały Twój) – dewiza papieża Jana Pawła II.
• Sursum corda (łac. W górę serca) – dewiza kard. Stanisława Dziwisza
• Caritati in Iustitia (łac. Dla miłości i sprawiedliwości) – dewiza kard. Józefa Glempa, prymasa Polski
• Scio me nihil scire (Wiem, że nic nie wiem) - Sokrates

[edytuj] Inne dewizy

• Arbeit macht frei (niem. praca czyni wolnym) – na bramie Auschwitz-Birkenau
• Gloria Victis (łac. chwała zwyciężonym)
• Honi soit qui mal y pense (starofr. Hańba temu, kto źle o tym myśli) – dewiza Orderu Podwiązki
• Siempre vencedor, jamás vencido (hiszp.Zawsze zwycięscy, nigdy pokonani) - dewiza Armii Chilijskiej
• Senatus Populusque Romanus (łac. Senat i Lud Rzymski) – dewiza starożytnego Rzymu z czasów republiki
• Per aspera ad astra (łac. przez trudy do gwiazd) – dewiza krzyża harcerskiego

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• motto

Molestowana seksualnie? Szefowie tak mają

PRZEGLĄD PRASY. Bulwersujące zapisy rozmów z inspektorami pracy publikuje piątkowy "Dziennik".

J.Kaczyński: Do wyborców dotrzemy przez parafie

PRZEGLĄD PRASY Jarosław Kaczyński ujawnia w Rzeczpospolitej plan Prawa i Sprawiedliwości na przyciągnięcie nowych zwolenników. "Punktem dotarcia dla naszych działaczy, posłów, senatorów jest parafia" - mówi prezes PiS w wywiadzie dla "Rzeczpospolitej".

"Wychodzi Tusk na mównicę..." - nowe dowcipy posłów

PRZEGLĄD PRASY. "Dlaczego tak dużo pszczół lata wokół Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, odkąd Tusk został premierem? Bo czują lipę" - to jeden z dowcipów krążących wśród posłów. Do aktualnych poselskich anegdot dotarł "Dziennik".

Pożar w kopalni "Halemba" w drugą rocznicę katastrofy

Jeden górnik został poważnie poparzony, a 18 skierowano na badania, aby sprawdzić, czy nie podtruli się dymem w wyniku pożaru w podziemnej stacji transformatorów kopalni "Halemba" w Rudzie Śląskiej.

Zwrot w aferze przeciekowej? Kaczmarek nie musiał być źródłem

PRZEGLĄD PRASY. Janusz Kaczmarek nie musiał być źródłem przecieku w tzw. aferze gruntowej - uważa Prokuratura Apelacyjna. Jej zdaniem, śledztwo początkowo nakierunkowane było na jedną wersję, przedstawioną na słynnej konferencji - informuje "Rzeczpospolita". "Rz" wspólnie z Radiem Zet, dotarła do informacji, które w nowym świetle stawiają śledztwo wyjaśniające, kto spalił akcję CBA w resorcie rolnictwa. To może być zwrot w tzw. aferze przeciekowej - uważa dziennik.

Strumień myśli posła Ziobry

Jeszcze nie dotarliśmy do materii, która jest przedmiotem komisji śledczej - przewodniczący komisji Andrzej Czuma (PO) przerwał wczoraj w 25. minucie wystąpienie Zbigniew Ziobry, byłego ministra sprawiedliwości.

Papała i sekret Mazura - cd.

Milczanowski: Zacharski nie spotkał Mazura na Majorce. Ktoś chce go wrobić

Premier: Emerytalne plany skorygujemy

- Nie ma sporu o emerytury dla nauczycieli w koalicji - mówi premier. Tymczasem minister pracy z PSL nadal forsuje swój projekt, który oficjalnie nie podoba się Platformie.

Polskie śledztwo w sprawie „Sirius Star”

Polska prokuratura chciałaby postawić przed sądem piratów, którzy porwali statek „Sirius Star”

Władze Opola: Dewianci won!

Nie odbędzie się w miejskiej placówce „żywa biblioteka” z udziałem Romów, posła Mniejszości Niemieckiej, luteranki, feministki, anarchisty, punkowca, alkoholika, geja i lesbijki. Bo prezydenci oświadczyli, że nie życzą sobie tu dewiantów