Daniel Mróz
Z Wikipedii
| Daniel Mróz | |
| Urodzony | 1917 Kraków, Polska |
| Zmarł | 1993 Kraków, Polska |
Daniel Mróz (ur. 3 lutego 1917 w Krakowie, zm. 21 stycznia 1993 w Krakowie) – polski grafik, scenograf i rysownik, członek Grupy Krakowskiej.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
[edytuj] Dzieciństwo
Urodził się w Krakowie, w rodzinie znanego dziennikarza krakowskiego Stanisława Mroza, pracującego w IKACu - Ilustrowanym Kurierze Codziennym, jedynym wysokonakładowym dzienniku w międzywojennej Polsce, jako jego młodszy syn. Jako chłopak zetknął się z pracą redakcji często bywając z ojcem w redakcji wydawanego przez IKC tygodnika "Na Szerokim Świecie", którego jego ojciec był redaktorem. Barbara Winklowa tak wspomina ten okres: " ...tuż za naszą ścianą, mieszkał pan redaktor Mróz, wysoki i tęgi, ... [oraz jego] dwaj synowie — Daniel i Sokrates — których stawiano mi często jako przykład..."[1]
[edytuj] Młodość i lata nauki
Maturę zdał jako eksternista nie wytrzymując rygorów gimnazjum. Dwa lata uczył się w Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Krakowie. W czasie wojny stracił oboje rodziców, matka zmarła w 1940 wkrótce po aresztowaniu ojca przez Gestapo, ojciec zginął w lutym 1941 w Auschwitz-Birkenau.
W 1946 rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jednym z jego wykładowców był Marian Eile i to on ściągnąl go potem do pracy w tygodniku "Przekrój". Dyplom (z wyróżnieniem) na Studium Scenografii otrzymał w 1952; na Wydziale Grafiki – w 1953.
[edytuj] Praca w "Przekroju" i inne prace artystyczne
Od lipca 1951-1978 był stałym ilustratorem tygodnika "Przekrój", w którym zamieszczał swoje rysunki, a także tworzył charakterystyczną szatę graficzną pisma, z którym współpracował do końca życia – projektując jego okładki. Ponadto zajmował się grafiką książki (okładki, ilustracje, projekty typograficzne), scenografią teatralną, plakatem. Współpracował z pismem "Zebra" (początkowo - "Czarno na białym"), "Ty i Ja" i "Młodym Technikiem". Zilustrował między innymi Cyberiadę i Bajki robotów Stanisława Lema. Wykonał też ilustracje do dzieł Franza Kafki, Sławomira Mrożka, Juliusza Verne'a. Tworzył głownie techniką rysunku piórkiem i tuszem oraz collage'u.
Prace Daniela Mroza posiadały własny, oryginalny styl. Cechowały je surrealizm i groteskowość. W początkowym okresie były one inspirowane przez collage Maxa Ernsta. Z czasem dominuje w nich absurdalność związana z pisarstwem Mrożka i Lema. Ilustracje Mroza wywarły wpływ na pokolenie czytelników tych popularnych autorów. Ich styl związał się nierozerwalnie z ilustrowaną prozą i dlatego niejednokrotnie były one powtarzane w zagranicznych wydaniach tych książek. Daniel Mróz był wymieniany we wszystkich ważnych światowych almanachach grafików. Wielu ilustratorów starało się naśladować styl Daniela Mroza.
[edytuj] Życie prywatne
Był żonaty z Aliną Nieniewską, koleżanką ze studiów na Akademii Sztuk Pięknych, absolwentką Wydziału Tkaniny Artystycznej. Córka Łucja Mróz-Raynoch, absolwentka ASP w Krakowie, też jest grafikiem oraz autorką filmów animowanych. Całe życie mieszkał w centrum starego Krakowa, stając się charakterystyczną postacią w pejzażu miasta.
Był honorowym obywatelem Będzina.
[edytuj] Wybrane publikacje książkowe ilustrowane przez artystę
- Tu są bajki, Ludwik Jerzy Kern, 1953; II wyd. 1954
- Bajki drugie, Ludwik Jerzy Kern, 1954
- Chryzostoma Bulwiecia podróż do Ciemnogrodu, Konstanty Ildefons Gałczyński, 1954
- Satyry, Artur Maria Swinarski, 1955
- Do widzenia zwierzęta, Ludwik Jerzy Kern, 1956
- Profesor Tutka i inne opowiadania, Jerzy Szaniawski, 1956; II wyd. 1960
- Słoń, Sławomir Mrożek,1957
- Wesele w Atomicach, Sławomir Mrożek,1959
- Myśli nieuczesane, Stanisław Jerzy Lec,1959
- Łgarze pod Złotą Kotwicą, Jerzy Szaniawski, WL 1960
- Mit o świętym Jerzym, Jerzy Harasymowicz, 1960
- Fantastyczne opowieści, 1961 i WL 1975 (seria Groza i Fantastyka)
- Cyberiada, Stanisław Lem, WL 1965 i 1972, Verba 1990
- Wyprawa do wnętrza Ziemi, Jules Verne, Nasza Księgarnia 1959
- Powrót do Jamy, Jan Paweł Gawlik, 1961
- Wyłapuję szczęście z powietrza, Jan Stoberski, WL 1966
- Onager – zbiór opowiadań rosyjskich, WL 1967
- Miasto mojej matki, W cieniu zapomnianej olszyny, Juliusz Kaden-Bandrowski, Nasza Księgarnia, W-wa 1971
- Łowcy meteorów, Jules Verne, Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia 1973
- Zwierzydełka, Robert Stiller, WL 1977
- Vademecum erotomana, Jerzy Wittlin, WL 1974
- Okładki – m.in.: Witold Gombrowicz, Bakakaj, 1957; Jerzy Harasymowicz, Wieża melancholii, 1958; Jan Stoberski, Zwierzenia durnia, 1958; Stanisław Lem, Inwazja z Aldebarana, 1959; Antoni Słomimski, Torpeda czasu, 1967; Jan Stoberski, Będę żył dalej!, 1969.
[edytuj] Daniel Mróz jako scenograf
Jako scenograf współpracował z teatrami: Starym, im. Słowackiego, Bagatela, Ludowym, Groteska w Krakowie, Ateneum, Dramatycznym, Współczesnym w Warszawie, im. Jaracza w Łodzi, Współczesnym i Polskim we Wrocławiu, Lubuskim w Zielonej Górze, Dolnośląskim w Jeleniej Górze,. Śląskim w Katowicach, im. Solskiego w Tarnowie, im. Żeromskiego w Kielcach, im. Bogusławskiego w Kaliszu, Zagłębia w Sosnowcu.Scenografie te powstawały do sztuk m.in.: Sławomira Mrożka, Tadeusza Różewicza, Helmuta Kajzara, Sofoklesa, Bertolda Brechta, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Mirona Białoszewskiego, Jana Drdy, Witolda Wandurskiego – w reżyserii Józefa Szajny, Andrzeja Witkowskiego, Helmuta Kajzara, Piotra Piaskowskiego, Ryszarda Majora, Ryszarda Żuromskiego, Jerzego Zegalskiego, Andrzeja Makowieckiego, Jerzego Sopoćki.
[edytuj] Wystawy
- I Ogólnopolska Wystawa Grafiki Artystycznej i Rysunku, Warszawa 1956.
- „Symbolizm i surrealizm", Wystawa „Grupy Krakowskiej", Kraków 1958.
- Wystawa „Grupy Krakowskiej", Paryż, 1957
- Wystawa „Grupy Krakowskiej", Bruksela, 1957
- Wystawa indywidualna, Galeria „Krzysztofory", Kraków, 1959
- II Wystawa „Grupy Krakowskiej", Kraków 1960
- Wystawa indywidualna, Galeria Maya, Bruksela, 1964
- Wystawa indywidualna, Szwecja, 1968
- Wystawa indywidualna, Galeria Kordegarda, Warszawa, 1987?
- Wystawa indywidualna, Muzeum Historyczne m. Krakowa, 1992
[edytuj] Monografie i film o Danielu Mrozie
- Daniel Mróz”, Jerzy Kwiatkowski, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1961 r.
- Mróz, Mrożek, Lem i inni...”, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1988 r.
- Idzie Mróz - film krótkometrażowy z udziałem artysty i jego prac. Daniel Mróz wykonał też plansze tytułowe do filmu. Reżyseria Piotr Andrejew, 21 min; Producent: WFO Łódź, 1973 r.
Przypisy
- ↑ Klerk heroiczny: wspomnienia o Karolu Irzykowskim, Barbara Winklowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976 (str. 54)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Galeria ilustracji do książek Stanisława Lema
- Ojciec Daniela Mroza - Stanisław, pośród redaktorów w czasie przyjęcia z okazji 17-lecia Ilustrowanego Kuriera Codziennego, Kraków, grudzień 1927 r. Zbiory NAC zawierają kilkanaście zdjęć na których występuje Stanisław Mróz
- O tak zwanych mrozistach - naśladowcach stylu Daniela Mroza
| Jak CBA odkryło Amerykę |
CBA wykryło aferę korupcyjną w kopalni w Bogdance. Zrobiło to pięć lat po prokuraturze |
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień sejmowej "speckomisji" |
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych. |
| Kolejny sklep internetowy oszukał klientów? |
Warszawska policja wyjaśnia sprawę sklepu internetowego, który oferował telewizory tańsze o kilkadziesiąt procent niż u innych sprzedawców - poinformowała Anna Oleksiak ze stołecznej policji. Klienci, którzy wpłacili pieniądze nie mogli się dodzwonić do sklepu. |
| Sikorski: Polska jest gotowa odegrać rolę w rozwiązaniu gazowego kryzysu |
Radosław Sikorski powiedział, że Polska jest gotowa wysłać obserwatorów, którzy monitorowaliby tranzyt gazu przez Ukrainę do Europy Zachodniej. Władimir Putin zadeklarował wcześniej, że Moskwa wznowi dostawę gazu przez Ukrainę, jeśli tranzyt nadzorować będą unijni obserwatorzy. |
| Rocco Buttiglione doradcą w Muzeum Jana Pawła II w świątyni Opatrzności Bożej |
Rocco Buttiglione, były włoski minister ds. europejskich będzie doradcą w sprawie Muzeum Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego, które ma powstać przy Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Buttiglione zasłynął kontrowersyjnymi wypowiedziami na temat homoseksualizmu, które wywołały burzę we włoskim rządzie i w Parlamencie Europejskim. |
| Skąd teraz płynie gaz do Polski |
Białoruś i Niemcy to w tej chwili jedyne dwa kierunki, z których do Polski płynie gaz. Rura z Ukrainy od dzisiaj jest pusta. |
| Dwóch mężczyzn zamarzło w Krakowie |
- Dwóch mężczyzn zmarło w Krakowie z powodu wyziębienia. To kolejne śmiertelne ofiary mrozów w Małopolsce. Na początku stycznia zmarł w szpitalu z powodu wyziębienia bezdomny. |
| Olszowiec złożył wniosek o zwolnienie ze służby |
Szef ochrony prezydenta ppłk Krzysztof Olszowiec, zawieszony w związku z incydentem w Gruzji, złożył wniosek o zwolnienie ze służby - potwierdził rzecznik BOR Dariusz Aleksandrowicz. O tym, że Olszowiec chce odejść ze służby, napisała środowa "Gazeta Wyborcza". |
| Pawlak uspokajał prezydenta ws. dostaw gazu |
Wicepremier Waldemar Pawlak zapewnił głowę państwa, że rosyjsko-ukraiński konflikt gazowy nie jest zagrożeniem dla sytuacji w kraju. Według Kancelarii Prezydenta, politycy są zgodni, że należy szukać możliwości dostarczania do Polski ropy i gazu drogami niekontrolowanymi przez Rosję. |
| Przez kilka miesięcy do dyspozycji VIP-ów będzie tylko jeden Tu-154 |
Przez kilka najbliższych miesięcy do dyspozycji najwyższych osób w państwie będzie tylko jeden samolot specjalny Tu-154, drugi przejdzie w tym czasie remont. |

