Columbia (wahadłowiec)
Z Wikipedii
| Columbia | |
 Wahadłowiec Columbia |
|
| Nazwa | Columbia |
| Oznaczenie | OV-102 |
| Data pierwszego lotu | 12 kwietnia 1981 |
| Pierwsza misja | STS-1 |
| Liczba zakończonych misji | 28 |
| Liczba orbit | 4 808 |
| Pokonany dystans | 201 497 772 km |
| Liczba dni w przestrzeni kosmicznej | 300 |
Columbia - pierwszy wahadłowiec NASA, który odbył lot kosmiczny. Pierwszym wahadłowcem używanym przez NASA był, co prawda, prom Enterprise, jednak był on używany tylko do testów w lotach ślizgowych, bez własnego napędu.
[edytuj] Nazwa
Columbia została nazwana za stacjonującą w Bostonie żaglówką Columbia, dowodzoną przez Roberta Graya, eksplorującą północno-zachodni Pacyfik. Nazwa upamiętnia także Columbię, moduł dowodzenia Apollo 11.
[edytuj] Ważniejsze daty
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 26 lipca 1972 | Podpisanie kontraktu na konstrukcję |
| 25 marca 1975 | Rozpoczęcie konstrukcji kadłuba |
| 17 listopada 1975 | Rozpoczęcie konstrukcji modułu załogi |
| 28 czerwca 1976 | Początek montażu modułu załogi |
| 13 września 1976 | Początek montażu części rufowej kadłuba |
| 13 grudnia 1976 | Początek montażu górnej przedniej części kadłuba |
| 3 stycznia 1977 | Początek montażu stabilizatorów pionowych |
| 26 sierpnia 1977 | Do Palmdale docierają skrzydła od Grummana |
| 28 października 1977 | Montaż przedniej dolnej części kadłuba |
| 7 listopada 1977 | Początek ostatecznego montażu |
| 24 lutego 1978 | Ukończone hamulce aerodynamiczne |
| 28 kwietnia 1978 | Ukończone drzwi luku towarowego |
| 26 maja 1978 | Montaż przedniej górnej części kadłuba |
| 7 lipca 1978 | Montaż obu drzwi luku towarowego |
| 11 września 1978 | Ukończona część dziobowa |
| 3 lutego 1979 | Zakończenie łączonego testu systemów |
| 16 lutego 1979 | Ukończona śluza |
| 5 marca 1979 | Zakończenie testów |
| 8 marca 1979 | Inspekcja, ostateczne zatwierdzenie |
| 8 marca 1979 | Przejazd z Palmdale do Dryden (38 mil) |
| 12 marca 1979 | Lądowy transport z Palmdale do Edwards |
| 20 marca 1979 | Transport lotniczy z DFRF do Bigs AFB (Teksas) |
| 22 marca 1979 | Transport lotniczy z Bigs AFB do Kelly AFB (Teksas) |
| 24 marca 1979 | Transport lotniczy z Kelly AFB do Eglin AFB (Floryda) |
| 24 marca 1979 | Transport lotniczy z Eglin, AFB do Kennedy Space Center |
| 3 listopada 1979 | Test zewnętrznej jednostki zasilania |
| 16 grudnia 1979 | Początek zintegrowanego testu systemów orbitera |
| 14 stycznia 1980 | Zakończenie zintegrowanego testu systemów orbitera |
| 20 lutego 1981 | Gotowość do startu |
| 12 kwietnia 1981 | Pierwszy lot (STS-1) |
[edytuj] Udoskonalenia
Columbia był pierwszym promem, który przeszedł zaplanowany program inspekcji i unowocześnień. W roku 1991 Columbia została przetransportowana do swojego "miejsca narodzin" - hali montażowej firmy Rockwell w Palmdale, Kalifornia. W pojeździe dokonano około pięćdziesięciu usprawnień, między innymi dodano karbonowe hamulce, poprawiono sterowanie koła dziobowego, usunięto instrumenty używane w fazie testowej orbitera, a także poprawiono system ochrony termicznej. Orbiter powrócił na Florydę w lutym 1992.
W roku 1994 Columbia została przetransportowana do Palmdale na swój pierwszy remont kapitalny, zwany Okresem Serwisowy Orbitera (ang. Orbiter Maintenance Down Period - OMDP). Taki gruntowny remont trwa zazwyczaj rok lub dłużej, po którym w pełni sprawny pojazd jest gotowy do użytku.
Drugi OMDP Columbia przeszła w roku 1999, kiedy to inżynierowie dokonali ponad stu modyfikacji orbitera. Najbardziej znaczącą zmianą było wprowadzenie wielofunkcyjnego systemu paneli (ang. Multi-functional Electronic Display System - MEDS) - "szklanego kokpitu". MEDS zastąpił tradycyjne wskaźniki i pokrętła na rzecz małych, skomputeryzowanych ekranów. Nowy system poprawił interakcję załogi z orbiterem w czasie lotu, a także zmniejszył koszty obsługi przez wyeliminowanie przestarzałych, skomplikowanych systemów elektromechanicznych.
[edytuj] Misje
Prom kosmiczny Columbia wykonał 28 lotów, spędził w przestrzeni kosmicznej 300,74 dni, zaliczył 4 808 orbit, łącznie przeleciał 201 497 772 km (wliczając również jego ostatnią misję).
| Data | Oznaczenie | Uwagi |
|---|---|---|
| 12 kwietnia 1981 | STS-1 | Pierwsza misja promu |
| 12 listopada 1981 | STS-2 | Pierwsze ponowne użycie załogowego pojazdu kosmicznego |
| 22 marca 1982 | STS-3 | Lądowanie w White Sands Missile Range |
| 27 czerwca 1982 | STS-4 | Ostatni lot techniczny promu |
| 11 listopada 1982 | STS-5 | Pierwsza 4-osobowa załoga |
| 28 listopada 1983 | STS-9 | Pierwsza 6-osobowa załoga |
| 12 stycznia 1986 | STS-61-C | Polityk Bill Nelson na pokładzie |
| 8 sierpnia 1989 | STS-28 | Wypuszczenie KH-11 satelita obserwacyjny |
| 9 stycznia 1990 | STS-32 | Odzyskanie Long Duration Exposure Facility (Jednostka Długotrwałej Ekspozycji) |
| 2 grudnia 1990 | STS-35 | Wyniesienie wielu teleskopów widma podczerwieni i promieniowania X |
| 5 czerwca 1991 | STS-40 | Piąta misja Spacelab - Life Sciences-1 |
| 25 czerwca 1992 | STS-50 | U.S. Microgravity Laboratory 1 (USML-1) (Amerykańskie Laboratorium Mikrograwitacji) |
| 22 października 1992 | STS-52 | Wypuszczenie Laser Geodynamic Satellite II (Laserowy Satelita Geodynamiczny II) |
| 26 kwietnia 1993 | STS-55 | Badania mikrograwitacyjne na niemieckim Spacelab D-2 |
| 18 października 1993 | STS-58 | Badania Life Sciences na Spacelab |
| 4 marca 1994 | STS-62 | United States Microgravity Payload-2 (USMP-2) (Amerykański Ładunek Mikrograwitacyjny) |
| 8 lipca 1994 | STS-65 | International Microgravity Laboratory (IML-2) (Międzynarodowe Laboratorium Mikrograwitacyjne) |
| 20 października 1995 | STS-73 | United States Microgravity Laboratory (USML-2) (Amerykańskie Laboratorium Mikrograwitacyjne) |
| 22 lutego 1996 | STS-75 | Ponowny lot systemu satelitarnego Tethered - Tethered Satellite System Reflight (TSS-1R) |
| 20 czerwca 1996 | STS-78 | Life and Microgravity Spacelab (LMS) (Laboratorium Kosmiczne Życia i Mikrograwitacji) |
| 19 listopada 1996 | STS-80 | Trzeci lot Wake Shield Facility (WSF) |
| 4 kwietnia 1997 | STS-83 | Microgravity Science Laboratory (MSL) - misja skrócona |
| 1 lipca 1997 | STS-94 | Microgravity Science Laboratory (MSL) - ponowny lot |
| 19 listopada 1997 | STS-87 | United States Microgravity Payload (USMP-4) |
| 12 kwietnia 1998 | STS-90 | Neurolab - Spacelab |
| 23 lipca 1999 | STS-93 | Wypuszczenie Obserwatorium rentgenowskiego Chandra |
| 1 marca 2002 | STS-109 | Misja naprawcza Teleskopu Kosmicznego Hubble'a |
| 16 stycznia 2003 | STS-107 | Prom zniszczony w czasie powrotu 1 lutego 2003. Zginęła cała załoga - siedmiu astronautów. |
[edytuj] Katastrofa orbitera
Zobacz więcej w osobnym artykule: Katastrofa promu Columbia.1 lutego 2003, podczas powrotu z przestrzeni kosmicznej, prom uległ zniszczeniu w wyniku uszkodzenia osłony termicznej na krawędzi natarcia lewego skrzydła. Uszkodzenie osłony nastąpiło w czasie wznoszenia po starcie, za sprawą fragmentu pianki osłaniającej zbiornik zewnętrzny wahadłowca, który oderwał się od zbiornika i uderzył w skrzydło orbitera powodując dziurę o średnicy ok. 25 cm, wskutek czego w trakcie przelotu przez termosferę gorące gazy mogły dostać się do środka. Niestety, w trakcie wejścia w atmosferę w ostatnich minutach misji, okazało się, że uszkodzenie było śmiertelnie poważne - w katastrofie zginęła cała załoga - 7 astronautów, w tym pierwszy Izraelczyk na orbicie, płk Ilan Ramon. Spowodowało to zawieszenie dalszych lotów wahadłowców NASA aż do startu promu Discovery 26 lipca 2005.
[edytuj] Zobacz też
- Program lotów wahadłowców
- Lista misji wahadłowców
- Oznaczenia promów kosmicznych
- Orbiter Major Modification
[edytuj] Galeria
 Columbia przed misją STS-1 |
 Start w misji STS-109 |
||
 Lądowanie w misji STS-3 |
 Ostatni start - misja STS-107 |
 W trakcie lądowania STS-73 |
Loty zakończone: STS-1 • STS-2 • STS-3 • STS-4 • STS-5 • STS-9 • STS-61-C • STS-28 • STS-32 • STS-35 • STS-40 • STS-50 • STS-52 • STS-55 • STS-58 • STS-62 • STS-65 • STS-73 • STS-75 • STS-78 • STS-80 • STS-83 • STS-94 • STS-87 • STS-90 • STS-93 • STS-109 • STS-107
Status: prom zniszczony - 1 lutego 2003 (STS-107) Lista misji wahadłowców
Główne artykuły: Prom kosmiczny Columbia • Katastrofa promu Columbia • Zbiornik zewnętrzny promu kosmicznego
Załoga: Rick Husband (cmdr.) • William McCool • David Brown • Kalpana Chawla • Michael Anderson • Laurel Clark • Ilan Ramon
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tomasz Nałęcz wraca do polityki |
Tomasz Nałęcz przyjął zaproszenie na inauguracyjne spotkanie koalicji SdPl - PD - Zieloni firmowanej przez Dariusza Rosatiego, Janusza Onyszkiewicza i Marka Borowskiego. - Zgodził się uczestniczyć w budowie nowej centrolewicy - twierdzą organizatorzy. |
| Rehabilitacja kokainisty przyszła i niepewna |
Artur P., były doradca ds. sportu u prezydenta Lecha Kaczyńskiego podejrzany o handel kokainą, nie wróci na razie do pracy w kancelarii, o co walczył przed warszawskim sądem. |
| W bitwie o szkło lepszy Kamiński |
Prezydencki minister Michał Kamiński wypchnął z telewizji Piotra Kownackiego. Według raportu Instytutu Monitorowania Mediów w grudniu Kamiński wypowiadał się w głównych telewizyjnych serwisach informacyjnych przeszło dwa razy częściej. |
| Sześciolatki w szkołach w 2012 r. To ich prawo, nie obowiązek |
Platforma zgłosiła wczoraj przełomową poprawkę do rządowego projektu obniżenia wieku szkolnego. Chce zapisać, że do 2012 r. sześcioletnie dzieci będą „miały prawo”, a nie „obowiązek” pójść do pierwszej klasy. |
| Jak CBA odkryło Amerykę |
CBA wykryło aferę korupcyjną w kopalni w Bogdance. Zrobiło to pięć lat po prokuraturze |
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień sejmowej "speckomisji" |
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych. |
| Kolejny sklep internetowy oszukał klientów? |
Warszawska policja wyjaśnia sprawę sklepu internetowego, który oferował telewizory tańsze o kilkadziesiąt procent niż u innych sprzedawców - poinformowała Anna Oleksiak ze stołecznej policji. Klienci, którzy wpłacili pieniądze nie mogli się dodzwonić do sklepu. |
| Sikorski: Polska jest gotowa odegrać rolę w rozwiązaniu gazowego kryzysu |
Radosław Sikorski powiedział, że Polska jest gotowa wysłać obserwatorów, którzy monitorowaliby tranzyt gazu przez Ukrainę do Europy Zachodniej. Władimir Putin zadeklarował wcześniej, że Moskwa wznowi dostawę gazu przez Ukrainę, jeśli tranzyt nadzorować będą unijni obserwatorzy. |
| Rocco Buttiglione doradcą w Muzeum Jana Pawła II w świątyni Opatrzności Bożej |
Rocco Buttiglione, były włoski minister ds. europejskich będzie doradcą w sprawie Muzeum Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego, które ma powstać przy Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Buttiglione zasłynął kontrowersyjnymi wypowiedziami na temat homoseksualizmu, które wywołały burzę we włoskim rządzie i w Parlamencie Europejskim. |
| Skąd teraz płynie gaz do Polski |
Białoruś i Niemcy to w tej chwili jedyne dwa kierunki, z których do Polski płynie gaz. Rura z Ukrainy od dzisiaj jest pusta. |
