Bracia czescy
Z Wikipedii
 |
Artykuł wymaga poszerzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe. |
| Jednota Braci Czeskich | |
| Religia | Chrześcijaństwo |
| Klasyfikacja główna | Protestantyzm |
| Kierunek teologiczny | Husytyzm Kalwinizm |
| Forma organizacji | Synodalizm |
| Założyciel(e) | Synod braci czeskich |
| Czas założenia | 1467 |
| Miejsce założenia | Lhotka |
| Wyznanie macierzyste | Kościół utrakwistyczny |
| Zasięg geograficzny | Europa |
Bracia Czescy, Jednota Braci Czeskich, Jednota Bracka (cz. Jednota bratří českých, Jednota bratrská, łac. Unitas Fratrum) - ruch społeczno-religijny w Czechach, który wyłonił się z husytyzmu w drugiej połowie XV wieku. W XVI wieku bracia czescy podjęli dialog z Kościołami ewangelickimi co w konsekwencji spowodowało, że przyłączyli się do protestantyzmu.
Spis treści |
[edytuj] Historia
.jpg)
[edytuj] Geneza Unitas Fratrum
Ruch braci czeskich zapoczątkował taborycki myśliciel Petr Chelčický, który swoim pacyfistycznym postępowaniem oraz traktatami etycznymi natchnął pewną część husytów do życia we wspólnotach wzorujących się na apostołach i urzeczywistniających napomnienia Jezusa Chrystusa z Kazania na Górze.
Jedną z takich grup było Bractwo Ewangelii Chrystusa powstałe z inspiracji arcybiskupa Jana Rokycana w miejscowości Kunvald koło Žamberka w 1457 roku. Społeczność ta rekrutująca się z resztek taborytów, której przywódcą był Grzegorz Krajčí oraz utrakwistyczny ksiądz Michał z Žamberka osiadła w dobrach Jerzego z Podiebradów i od 1464 roku zaczęła dążyć do niezależności od Kościoła katolickiego.
[edytuj] Synod w Lhotce
26 marca 1467 roku z inicjatywy Grzegorza Praskiego w Lhotce pod Rychnovem odbył się pierwszy synod gmin braci czeskich, podczas którego doszło do wyodrębnienia się tej grupy husyckiej jako odrębnego kościoła. Członkowie nowej wspólnoty, która przyjęła nazwę Jednota Braci Czeskich (łac. Unitas Fratrum) wybrali spośród siebie pierwszych duchownych: Eliasza z Chřenovic, Tomasza Přeloučskýego oraz seniora kongregacji, Macieja z Kunvaldu, którego ordynował ksiądz Michał z Žamberka wcześniej ordynowany na biskupa waldensów przez biskupa Marcina Němeca lub według innych źródeł przez biskupa Stefana.
[edytuj] Jednota Bracka w Królestwie Czech
Synod w Lhotce stał się powodem schizmy między utrakwistami, katolikami i braćmi czeskimi. Nieliczne wówczas grupy Jednoty traktowane były w Czechach jako nielegalna sekta i stały się celem prześladowań. Z drugiej jednak strony przyłączali się do nich idealiści związani do tej pory z Kościołem utrakwistycznym, a także resztki różnych wspólnot chrześcijańskich działających w ramach husytyzmu od XV wieku. Kontakty z waldensami spowodowały, że król Maciej Korwin w 1481 wygnał przedstawicieli Jednoty z Czech do Mołdawii. Bracia czescy powrócili jednak do ojczyzny i osiedli głównie na Morawach, gdzie uzyskali przychylność miejscowego rycerstwa i utworzyli drugą po czeskiej prowincję kościelną.
Pod koniec XV wieku w szeregach braci czeskich doszło do rozłamu w kwestii stosunku wiernych do pełnienia funkcji publicznych oraz edukacji. Mniejszość (Amozyci), na których czele stała starszyzna kościoła opowiadała się za izolacją ruchu i zachowaniem rygoryzmu jaki wynikał z pism Chelczyckiego. Większość (Stronnictwo Większości), której przewodził nowy senior Jednoty Łukasz Praski optowała za reformą wspólnoty. W wyniku odbytego w 1496 roku synodu w Chlumecu przeforsowano zmiany reformatorskie i bracia czescy z zamkniętej kongregacji przeistoczyli się w kościół przyjmujący nowych wiernych bez potrzeby ponownego chrztu. Rozwinął się również wśród nich trend do zdobywania wiedzy, rozwoju edukacji i udzielania się w życiu publicznym Królestwa Czech. Amozyci utworzyli wówczas odrębną wspólnotę, która jednak nie rozwinęła się nigdy w większy kościół i zanikła z powodu kurczącej się liczby wyznawców w połowie XVI wieku.
[edytuj] Wpływ protestantyzmu na braci czeskich
W okresie Reformacji bracia czescy nawiązali kontakty z Marcinem Lutrem i Ulrichem Zwingli. Za sprawą ambitnego seniora Jana Augusty przyjęli wzorowane na wyznaniu ewangelicko-augsburskim, wyznanie Konfesji Braterskiej (Confessio Bohemica). Dzięki seniorowi Janowi Blahoslav doczekali się własnego tłumaczenia Pisma Świętego (Biblia Kralicka). W drugiej połowie XVI wieku pod wpływem kalwinizmu odrzucili rygorystyczne praktyki katechumenatu dla nowych wiernych, celibat duchownych i spowiedź indywidualną.
[edytuj] Emigracja braci czeskich
Rozwój braci czeskich w Królestwie Czech hamowały prześladowania. W 1548 roku cesarz Ferdynand I Habsburg wydał edykt, w którym zmusił znaczną część członków Jednoty Braterskiej do opuszczenia Czech lub do zmiany wyznania na katolickie. Bracia czescy emigrowali na Śląsk, do Niemiec oraz do Rzeczypospolitej, w której cieszyli się największą tolerancją religijną. W XVIII wieku w Saksonii emigranci z Moraw znaleźli możnego protektora w osobie Mikołaja von Zinzendorfa i za jego sprawą utworzyli kościół braci morawskich. W Koronie Królestwa Polskiego bracia czescy znaleźli się pod opieką magnackich rodów Ostrorogów i Leszczyńskich oraz utworzyli trzecią (po czeskiej i morawskiej) prowincję kościelną, której głównym ośrodkiem był Ostroróg, a później Leszno. W 1555 roku na synodzie w Koźminku weszli w unię z popularnym wśród szlachty kościołem kalwińskim. W 1570 roku uczestniczyli w pracach nad unią ambony i ołtarza kościołów ewangelickich w Rzeczypospolitej i byli sygnatariuszami Zgody sandomierskiej. Odegrali ważną rolę w rozwoju reformacji na Wielkopolsce. Ich znaczenie w Rzeczypospolitej zmalało w wyniku represji po potopie szwedzkim. W XVIII wieku liczebność wiernych Jednoty zaczęła maleć. W 1817 roku ostatnia wspólnota czeskobraterska w Wielkim Księstwie Poznańskim została administracyjnie podporządkowana pruskiemu konsystorzowi w Poznaniu. Podobnie było na Śląsku, gdzie władze Królestwa Prus likwidowały niezależność zborów czeskich i włączały je w struktury Pruskiego Kościoła Unijnego. W XIX wieku tylko w Królestwie Kongresowym przetrwało kilka zborów, które jednak zostały z czasem wchłonięte przez kościół ewangelicko-reformowany. Obecnie na terenie Polski największe skupiska potomków braci czeskich, którzy pielęgnują swoje tradycje religijne w ramach Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP znajdują się w okolicach Bełchatowa (Zelów) i Strzelina (Gęsiniec).
[edytuj] Bracia czescy podczas wojny trzydziestoletniej
Rola braci czeskich w monarchii habsburskiej wzrosła w czasie wojny trzydziestoletniej, gdy opowiedzieli się za Fryderykiem V Wittelsbachem i przyczynili się do wyniesienia go na tron Królestwa Czech. Upadek powstania w 1620 roku i druzgocąca klęska armii czeskiej pod Białą Górą spowodowały kolejną falę prześladowań. Działalność braci czeskich została ostatecznie zakazana, przywódcy Jednoty z seniorem Janem Amosem Komeńskim na czele udali się na emigrację. Resztki wspólnoty zeszły do podziemia. Kościół przetrwał w Czechach jako nieformalne i tajne gminy wyznaniowe na Morawach, na Śląsku, w Kotlinie Kłodzkiej i w Sudetach, gdzie jego wyznawcy doczekali się Patentu Tolerancyjnego z 1781 roku.
[edytuj] Bracia czescy po 1781 roku
Po wydaniu w 1781 roku Patentu Tolerancyjnego bracia czescy nie odzyskali prawa do legalizacji swojego Kościoła. Zmuszeni zostali do praktykowania wyznania w ramach kościołów protestanckich, ewangelicko-augsburskiego lub ewangelicko-reformowanego. Ze zborów, które wówczas powstały w 1918 roku w Czechosłowacji stworzono Ewangelicki Kościół Czeskobraterski.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Warmińsko-mazurskie: 71-letni mężczyzna zmarł z wychłodzenia |
71-letni mieszkaniec Rucianego-Nidy (Warmińsko- mazurskie), który mieszkał w domu bez ogrzewania i prądu, zmarł w skutek wychłodzenia organizmu. |
| Raport Pitery o CBA odłożony przez brak Pitery |
- Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych nie zajmie się w czwartek raportem Julii Pitery dotyczącym działalności CBA, punkt zostanie formalnie zdjęty z porządku obrad - poinformował w czwartek dziennikarzy przed posiedzeniem komisji jej szef Jarosław Zieliński (PiS). |
| Głośna sprawa molestowania dzieci przez księdza umorzona |
- Szczecińska prokuratura umorzyła w całości śledztwo w sprawie molestowania dzieci przez księdza Andrzeja D. - poinformowała w czwartek PAP rzeczniczka prokuratury okręgowej w tym mieście Małgorzata Wojciechowicz. |
| Córka ukrywała śmierć ojca i brała za niego emeryturę |
Ciało nieżyjącego prawdopodobnie od kilku miesięcy 80-letniego mężczyzny odkryła w jego domu w Ćmielowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego policja. Córka i zięć zmarłego pobierali jego emeryturę - poinformowała Małgorzata Tkaczyk- Kłębek ze świętokrzyskiej policji. |
| Na ogródkach (łatwiej) wyrośnie droga zamiast marchewki |
Trybunał Konstytucyjny złożył parasol chroniący działkowiczów. Uznał że przepisy zakazujące likwidacji ogródków działkowych bez zgody Polskiego Związku Działkowców są niezgodne z konstytucją. |
| Michał Boni zostanie ministrem bez teki w rządzie Tuska |
Michał Boni, szef doradców premiera Donalda Tuska zostanie w rządzie tzw. ministrem bez teki. Zastąpi Zbigniewa Derdziuka. O tym, że Derdziuk, odpowiedzialny za koordynację prac legislacyjnych, odejdzie z Kancelarii Premiera mówił w grudniu Donald Tusk w wywiadzie dla radia TOK FM. |
| Namówiła córkę do wyłudzenia kredytu |
Warszawscy policjanci zatrzymali na gorącym uczynku dwie kobiety, które w jednym z banków próbowały wyłudzić kredyt. Fałszywe dokumenty przedłożyła 26-letnia Joanna W., ale jak się później okazało, zrobiła to za namową swojej 49-letniej matki. Starsza z kobiet nie mogła działać sama, gdyż na swoim koncie miała już kilka pożyczek, których nie spłaciła. |
| Prezes PiS: Media bezkrytycznie popierają Tuska |
Jarosław Kaczyński jest zdania, że u źródeł popularności sondażowej rządu Donalda Tuska leży bezkrytyczne popieranie go przez media. Z drugiej strony- zdaniem prezesa PiS- dzisiejszego gościa Trójki- opozycja jest po raz pierwszy w demokratycznej Polsce tak intensywnie przez media zwalczana. |
| Nowak: nazwiskiem Sikorskiego nie można żonglować |
Rząd zgłosi kandydaturę Radosława Sikorskiego na sekretarza generalnego NATO tylko wtedy, kiedy będzie miał pewność powodzenia jego kandydatury. - Powinniśmy zabiegać, ale po cichu - uważa Sławomir Nowak. |
| J.Kaczyński: PiS przedstawi propozycje w sprawie kryzysu |
- Prawo i Sprawiedliwość przedstawi w czwartek propozycje dotyczące działań w czasie kryzysu gospodarczego - zapowiedział w radiowej "Trójce" prezes PiS Jarosław Kaczyński. "Co uczynić, aby Polska gospodarka ucierpiała możliwie jak najmniej" - dodał. |
