Średnia arytmetyczna
Z Wikipedii
Średnią arytmetyczną
liczb
nazywamy liczbę:
Inaczej mówiąc jest to iloraz sumy n liczb i n (gdzie n to ilość sumowanych liczb).
Spis treści |
[edytuj] Przykłady zastosowania
Średnia arytmetyczna jest właśnie tym, co w potocznym języku określa się mianem średniej. Można ją również określić jako średnią potęgową rzędu 1.
Na przykład średnią liczb -5,-3, 0 i 12 jest
Średnia arytmetyczna jest jedną z najbardziej intuicyjnych miar oceny populacji, stosowanych często w codziennym życiu – przykładem może być średnia ocen z matematyki ucznia szkoły podstawowej, który otrzymał następujące noty: 2, 4, 4, 5, 6
W podobny sposób można mówić o średniej płacy w danej firmie, średniej cenie pomarańczy na targowiskach w lipcu 2004 roku czy średnim wzroście poborowych w danym roczniku. Czasami jednak, w próbach o rozkładzie dalekim od normalnego z dużym udziałem obserwacji odstających lepszą miarą jest mediana.
Średnia arytmetyczna jest dobrą miarą położenia rozkładu i jednocześnie miarą tendencji centralnej. Jest to miara klasyczna rozkładu, czyli każda zmiana dowolnego elementu badanego zbioru pociąga za sobą zmianę wartości średniej.
[edytuj] Właściwości statystyczne średniej z próby
[edytuj] Odchylenie standardowe średniej
Jeśli uśredniamy
nieskorelowanych[1] zmiennych o odchyleniach standardowych
, to odchylenie ich średniej arytmetycznej jest równe średniej kwadratowej odchyleń tych zmiennych:
Jeśli zmienne są skorelowane, wówczas odchylenie średniej będzie inne, np. dla dwóch zmiennych
:
gdzie
to współczynnik korelacji między nimi.
W ogólnym przypadku dla
skorelowanych zmiennych:
gdzie
to kowariancja i-tej i j-tej zmiennej.
[edytuj] Prawo wielkich liczb
Niech
będzie zmienną losową o skończonej wariancji i wartości oczekiwanej
oraz niech
będzie prostą próbą losową z tej zmiennej. Wtedy dla dowolnie małej dodatniej liczby
:
Innymi słowy średnia próbkowa dąży do wartości oczekiwanej w populacji wraz ze wzrostem liczności próby. Prawo wielkich liczb można wzmocnić na dwa sposoby, przedstawione dalej.
[edytuj] Centralne twierdzenie graniczne
Zgodnie z centralnym twierdzeniem granicznym rozkład średniej z n-elementowej próby wraz ze wzrostem n coraz lepiej odpowiada rozkładowi normalnemu o wartości oczekiwanej
i odchyleniu
, gdzie
oraz
to odpowiednio wartość oczekiwana oraz odchylenie standardowe w populacji z której losowana jest próba. Ściślej dla dowolnych liczb rzeczywistych
takich, że
:
gdzie:
to zmienna o standardowym rozkładzie normalnym (o wartości oczekiwanej zero i wariancji równej jeden)
Twierdzenie to jest prawdziwe niezależnie od rozkładu w populacji. Właściwość ta jest wykorzystywana w wielu metodach statystycznych i estymatorach. Centralne twierdzenie graniczne jest uogólnieniem prawa wielkich liczb, gdyż opisuje zachowanie całego rozkładu średniej, podczas gdy prawo wielkich liczb opisywało jeden jego parametr (wartość oczekiwaną).
[edytuj] Właściwości średniej jako estymatora
Średnia arytmetyczna w próbie jest niezależnie od rozkładu estymatorem zgodnym i nieobciążonym wartości oczekiwanej rozkładu, z którego próba była losowana. Jeśli jest to rozkład normalny, to średnia jest również estymatorem efektywnym.
[edytuj] Ograniczenia
Średnia arytmetyczna jest podatna na obserwacje odstające (czyli w tym przypadku wartości zmiennej, losowane spoza rozkładu, którego wartość oczekiwaną chcemy estymować, np. pomyłki w danych). W przypadku gdy jest ich dostatecznie dużo, inne średnie, takie jak mediana czy średnia ucinana, mogą dawać lepsze wyniki.
Przypisy
- ↑ nie muszą być niezależne, wystarcza zerowa wartość współczynnika korelacji Pearsona
[edytuj] Bibliografia
- Jacek Koronacki, Jan Mielniczuk: Statystyka dla studentów kierunków technicznych i przyrodniczych. Warszawa: WNT, 2001.
- W. Krysicki, J. Bartos, W. Dyczka, K. Królikowska, M. Wasilewski: Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna w zadaniach, część 2. Statystyka matematyczna. Warszawa: PWN, 2006, s. 48. ISBN 83-01-14292-8.
[edytuj] Zobacz też
- nierówność Cauchy'ego o średnich
- nierówność między średnimi potęgowymi
- centralne twierdzenie graniczne
|
||||||||
| Sejm: Komisja Zdrowia rozpoczęła prace nad ustawą zakazującą "dopalaczy" |
Na posiedzeniu sejmowej Komisji Zdrowia odbyło się pierwsze czytanie projektu nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, która zakazać ma handlu tzw. dopalaczami, czyli substancjami zawierającymi benzylopiperazynę. |
| Po co jest czesne w publicznym przedszkolu? |
W całej Polsce w przedszkolach jest pobierana tzw. opłata stała. Rodzice zastanawiają się na co idą ich pieniądze i czy w ogóle muszą je płacić. Okazuje się, że przedszkolne czesne może być niezgodne z prawem. |
| Olszowiec złożył wniosek o zwolnienie ze służby |
Szef ochrony prezydenta ppłk Krzysztof Olszowiec, zawieszony w związku z incydentem w Gruzji, złożył wniosek o zwolnienie ze służby - potwierdził rzecznik BOR Dariusz Aleksandrowicz. O tym, że Olszowiec chce odejść ze służby, napisała środowa "Gazeta Wyborcza". |
| Szef KRRiT: W sprawie TVP powinien wypowiedzieć się Trybunał Konstytucyjny |
Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji uważa, że w sprawie sytuacji w TVP powinien wypowiedzieć się Trybunał Konstytucyjny. Witold Kołodziejski poprosi prezydenta Lecha Kaczyńskiego, by skierował do Trybunału odpowiednie pytanie. |
| Pawlak: Potrzeba szybkiego rozwiązania konfliktu gazowego |
Wicepremier, minister gospodarki Waldemar Pawlak powiedział, że zarówno rząd, jak i prezydent widzą potrzebę szybkiego rozwiązania konfliktu gazowego. Pawlak rozmawiał przez kilkadziesiąt minut z prezydentem Lechem Kaczyńskim o rosyjsko-ukraińskim konflikcie gazowym. |
| Przez kilka miesięcy do dyspozycji VIP-ów będzie tylko jeden Tu-154 |
Przez kilka najbliższych miesięcy do dyspozycji najwyższych osób w państwie będzie tylko jeden samolot specjalny Tu-154, drugi przejdzie w tym czasie remont. |
| SN oczyścił Jaskiernię z zarzutu "kłamstwa lustracyjnego" |
B. poseł SLD i b. minister sprawiedliwości Jerzy Jaskiernia został niejednogłośnie oczyszczony przez Sąd Najwyższy z zarzutu "kłamstwa lustracyjnego". Uznając kasację Jaskierni, SN uchylił prawomocny wyrok o jego kłamstwie. |
| Zima zaatakowała na Pomorzu |
Intensywne opady śniegu i bardzo silny porywisty wiatr spowodowały w środę ogromne utrudnienia w ruchu na większości dróg na Pomorzu. Po południu przez kilka godzin nieprzejezdna była trójmiejska obwodnica, bo pługi nie nadążały z odgarnianiem śniegu. |
| Rosja: Ławrow wyjaśnił Sikorskiemu sytuację z tranzytem gazu |
O kryzysie gazowym telefonicznie rozmawiali szefowie MSZ Rosji i Polski: Siergiej Ławrow i Radosław Sikorski. MSZ Rosji podało, że Ławrow szczegółowo wyjaśnił polskiemu ministrowi sytuację z tranzytem gazu do europejskich odbiorców. Rozmowa, jak podano, odbyła się na prośbę strony polskiej. |
| Prezydent udaje się z roboczą wizytą do Pragi |
Prezydent Lech Kaczyński udaje się w czwartek po południu z kilkugodzinną wizytą do Pragi. Spotka się tam z prezydentem Czech Vaclavem Klausem. Planowana jest też rozmowa L.Kaczynskiego z premierem Mirkiem Topolankiem. |







to 

