Wodorotlenek sodu

Z Wikipedii

Wodorotlenek sodu
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
wodorotlenek sodu
Inne nazwy	zasada sodowa, soda kaustyczna
Wzór sumaryczny	NaOH
SMILES	[Na+][O-]
Masa molowa	40,00 g/mol
Wygląd	bezbarwne kryształy, pastylki lub płatki
Identyfikacja
Numer CAS	1310-73-2
Właściwości Gęstość i stan skupienia 2,13 g/cm3 ; stały Rozpuszczalność w wodzie 1,11 g/cm³ (20°C) Temperatura topnienia 323°C (596,15 K) Temperatura wrzenia 1 390°C (1 663,15 K) Zasadowość (pKb) -2,34
Budowa Układ krystalograficzny regularny
Niebezpieczeństwa
Klasyfikacja UE	Treść oznaczeń: C - silnie żrący
NFPA 704	0 3 1
Temperatura zapłonu	niepalny
Temperatura samozapłonu	niepalny
Zwroty ryzyka	R: 35
Zwroty bezpieczeństwa	S: 1/2 26 37/39 45
Podobne związki
Inne aniony	azotan sodu chlorek sodu siarczan sodu tiosiarczan sodu fosforan sodu
Inne kationy	wodorotlenek potasu woda amoniakalna wodorotlenek magnezu wodorotlenek wapnia
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Wodorotlenek sodu, NaOH - nieorganiczny związek chemiczny, bardzo mocna zasada.

[edytuj] Charakterystyka

W postaci stałej jest białą substancją o budowie krystalicznej. Ma właściwości higroskopijne, łatwo też łączy się z dwutlenkiem węgla z powietrza (tworząc powłokę węglanu sodu), dlatego należy ją przechowywać w szczelnie zamkniętych naczyniach.

W wodzie rozpuszcza się bardzo dobrze, wydzielając znaczne ilości ciepła i tworząc silnie żrący ług sodowy - bezbarwną, bezzapachową i niepalną ciecz, która reaguje z kwasami, tlenkami niemetali i wodorotlenkami amfoterycznymi, tworząc sole sodowe, jest śliska w dotyku, powoduje oparzenia. Na metale działa korodująco, szczególnie w obecności wilgoci. Gwałtownie reaguje z wieloma substancjami, m.in. z glinem, cyrkonem, fosforem, nitrometanem.

[edytuj] Otrzymywanie

Otrzymywanie ługu sodowego przez rozpuszczanie wodorotlenku sodu w wodzie

Ług sodowy

• połączenie tlenku sodu z wodą:

Na₂O + H₂O → 2NaOH

• reakcja sodu z wodą:

2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑
Reakcja ta przebiega energicznie z uwolnieniem swobodnego wodoru, który może ulec zapłonowi. Użycie niewielkiej ilości sodu jest jednak bezpieczne i dlatego też jest często pokazywane w szkołach jako przykład reakcji metalu aktywnego z wodą.

• kaustyfikacja sody polegająca na działaniu na sodę kalcynowaną świeżym wapnem gaszonym:

Ca(OH)₂ + Na₂CO₃ → 2NaOH + CaCO₃

• na skalę przemysłową otrzymuje się go poprzez elektrolizę wodnego roztworu chlorku sodu (NaCl).
  

Na anodzie wydziela się chlor: Cl^- → ½Cl₂ + e^-
Na katodzie zobojętnieniu ulegają jony wodorowe pochodzące z wody: H₃O⁺ + e^- → H₂O + ½H₂

[edytuj] Działanie na organizm człowieka

Oddziaływanie w postaci pyłu, pary lub aerozolu wywołuje ból i łzawienie oczu, uczucie pieczenia w nosie i gardle, kaszel, uczucie duszenia się. Skażenie skóry wywołuje ból, zaczerwienienie, oparzenie chemiczne z pęcherzami i martwicą. Rozległe skażenie skóry może spowodować wstrząs lub zapaść. Skażenie oczu pyłem lub roztworem powoduje zniszczenie aparatu ochronnego oczu, oparzenie gałki ocznej – rogówki i głębszych struktur oka. Wniknięcie drogą pokarmową wywołuje oparzenie błony śluzowej jamy ustnej gardła i dalszych części przewodu pokarmowego z ryzykiem uszkodzenia lub perforacji ścian, krwotoku, wstrząsu i zgonu.
W wypadku zatrucia podaje się tlen wziewnie i pyralginę pozajelitowo, z następującym leczeniem objawowym.

[edytuj] Zastosowanie

• wyrób mydła
• wyrób szkła wodnego z krzemionki
• produkcja detergentów, barwników,
• czyszczenie rur kanalizacyjnych specyfikiem typu "kret"
• produkcja sztucznego jedwabiu
• produkcja gumy, regeneracji kauczuku
• procesy uzdatniania wody dla celów przemysłowych
• rafinacja ropy i olejów mineralnych
• przeróbka ciekłych produktów koksowania
• przemysł papierniczy
• przemyśł spożywczy (E524)