Çatalhöyük
Z Wikipedii
Çatalhöyük (wym. [ʧɑtɑlhøjyk] – rozdwojone wzgórze) – stanowisko archeologiczne położone na południowy wschód od miasta Konya w Anatolii w centralnej Turcji. Spotyka się też pisownię Çatal Höyük lub Çatal Hüyük.
Çatalhöyük to jedna z największych osad neolitycznych, odkrytych w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Osada została odkryta pod koniec lat 50. XX wieku, a w latach 1961-1965 archeolodzy angielscy pod kierownictwem Jamesa Mellaarta prowadzili tam wykopaliska.
Çatal Höyük rozłozone jest na dwóch wzgórzach, oddzielonych doliną rzeki. Wykopaliska z lat 60. dotyczyły tylko wzgórza wschodniego i objęły teren 13 ha. Osada na wzgórzu zachodnim pochodzi z okresu chalkolitu i była zamieszkana po opuszczeniu wzgórza wschodniego u kresu epoki neolitycznej.
Szacuje się, że osada została założona między 7400 a 7300 roku p.n.e. Zamieszkiwało ją do 10 tysięcy ludzi, którzy zajmowali się rolnictwem oraz hodowlą zwierząt. Budowali dwupiętrowe domy z kamienia oraz z wypalanej na słońcu cegły. W domach tych nie było schodów, na wyższe kondygnacje wchodziło się po drabinie. Wejścia do domów znajdowały się na dachu. Domy stykały się ze sobą ścianami i tworzyły zwartą konstrukcję podobną do pueblo. W kompleksach znajdowały się także pomieszczenia kultu religijnego oraz miejsca pochówku. Zwłoki chowano w pozycji embrionalnej, najczęściej zwinięte w specjalnych koszach.
Na terenie wykopalisk znaleziono wiele przedmiotów (m.in malowidła naścienne, figurki), które rzuciły światło na tę prehistoryczną, zaawansowaną kulturę. Wykopaliska pozwoliły również ustalić, czym żywili się mieszkańcy osiedla.
Wzgórze, jakie uformowało się ze szczątków neolitycznych domostw, posłużyło jako siedziba wsi w okresie hellenistycznym i rzymskim, a także jako cmentarz w okresie bizantyjskim.
Przerwane prace archeologiczne zostały wznowione w 1993 roku przez międzynarodowy zespół pod kierunkiem prof. Iana Hoddera z Uniwersytetu w Cambridge. Od roku 2001 w pracach badawczych bierze udział polska ekspedycja, prowadzona przez dr. hab. prof. UG Lecha Czerniaka (Uniwersytet Gdański) i dr. hab. prof. UAM Arkadiusza Marciniaka (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu).
Pod wpływem odkryć w Çatalhöyük zaczęto poszukiwać podobnych osiedli neolitycznych w tym rejonie świata i udało się je odkryć w:
- Can Hasan w Turcji
- Suberde w Turcji
- Erbaba w Turcji
- Abu Hureya w Syrii
- Bouqras we wschodniej Syrii
- Zagheh w północnym Iranie
- Umm Dabaghiyah w północnym Iraku
Żadne z tych osiedli nie osiągnęło takiego poziomu rozwoju jak Çatalhöyük.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona międzynarodowego projektu badawczego Çatalhöyük
- Strona o Çatalhöyük opracowana przez Science Museum of Minnesota (ang.)
| Bliżej porozumienia? Lewica przedstawia propozycje ws. ustawy medialnej |
Klub parlamentarny Lewicy przedstawił propozycje zmian w ustawie medialnej. Poseł SLD Jerzy Szmajdziński wyjaśnił, że chodzi między innymi o zapewnienie stabilnego finansowania mediów publicznych, wprowadzenie standardów zawodowych i licencji programowych. Zmiany te mają - zdaniem Lewicy - gwarantować rzetelność i obiektywizm dziennikarzy oraz podnieść jakość programów. |
| 48-letni mężczyzna kolejną ofiarą mrozu. Policja apeluje o pomoc |
Zwłoki 48-letniego mężczyzny, który zmarł z wychłodzenia, znaleziono w Pstrągowej w woj. podkarpackim. Mężczyzna zmarł ok. 800 metrów od swojego domu. To nie jedyna ofiara dzisiejszych mrozów. Policja apeluje o pomoc. |
| Zima trzyma |
"Samochód mi nie chciał zapalić", "autobus miał pół godziny spóźnienia", "twarz mi zamarzła" - mróz to od wczoraj główny temat rozmów w biurach i domach. |
| Ratusz: Kupcy z KDT mogą wynająć inne lokale należące do miasta |
Kupcy handlujący w Kupieckich Domach Towarowych będą mogli wynająć poza konkursem wolne lokale użytkowe, które należą do miasta - taką propozycję ponowił Ratusz. Zainteresowani kupcy na podjęcie decyzji mają czas do 31 stycznia. |
| Polska gotowa do ograniczania dostaw gazu |
Rząd przyjął rozporządzenie, które pozwala zmniejszać dostawy gazu dla dużych zakładów przemysłowych. Premier Waldemar Pawlak uspokaja, że system na razie pracuje stabilnie i nie ma żadnych ograniczeń w dostawie gazu do odbiorców. Dostawy gazu z Ukrainy zostały zmniejszone do minimalnego poziomu, dopuszczalnego technicznie. |
| Straż Pożarna: 453 pożary w ciągu dwóch dni |
Mroźna pogoda powoduje, że zwiększyła się liczba pożarów. W niedziele i poniedziałek w wyniku pożarów zginęła jedna osoba, a 23 zostały ranne. Strażacy wyjeżdżali w tym czasie do 453 pożarów. |
| SMS-y dla Owsiaka wolne od podatku |
Ministerstwo finansów zwolniło SMS-y ze wsparciem dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy z podatku VAT - dowiedziało się Radio TOK FM. |
| PiS walczy o wolne w święto Trzech Króli. "To wola narodu" |
Klub parlamentarny PiS złoży u marszałka Sejmu projekt ustawy o przywróceniu dnia wolnego od pracy 6 stycznia, w święto Trzech Króli - poinformował poseł Antoni Macierewicz. - To jest wyraz woli narodu polskiego do przywrócenia tradycji, obyczaju i praw, jakie się Polakom należą - powiedział na konferencji prasowej. |
| Juszczenko przyjedzie do Polski rozmawiać o kryzysie gazowym |
14 stycznia prezydenci Polski i Ukrainy spotkają się w Wiśle. Lech Kaczyński i Wiktor Juszczenko będą rozmawiać na temat obecnego kryzysu gazowego. W czwartek prezydent będzie także rozmawiał o konflikcie rosyjsko-ukraińskim z prezydentem Czech Vaclavem Klausem. |
| Palikot: Program PiS-u gorszy od chorób wenerycznych |
Czeka nas katastrofa - pisze na blogu Janusz Palikot. "To nie trzęsienie ziemi, nie tajfun, nie zaraza, ani nawet nie choroby weneryczne przenoszone przez czytanie gazet! To coś znacznie gorszego niż zdychający potwór i zakaz produkcji alkoholu, a nawet gorszego niż wybór Rydzyka na szefa Episkopatu Polski! Oto - uwaga, uwaga! - PiS przedstawi swój program gospodarczy!!!!!" - czytamy. |
